Ewch i’r prif gynnwys

Diogelwch ar-lein

Mae sgamwyr ebost yn targedu prifysgolion y DU, yn enwedig myfyrwyr newydd, yn y gobaith o ddwyn eich arian, gwybodaeth ariannol neu fanylion personol.

Mae gwe-rwydo yn drosedd ar-lein lle mae’r ymosodwyr yn esgus eu bod yn sefydliadau cyfreithiol ac yn gallu bod yn hynod o argyhoeddiadol.

Mae ebyst sgam yn:

  • aml addo addewid fel gwobr o ryw fath os ydych yn clicio ar ddolen neu roi manylion mewngofnodi. Cofiwch, os mae’n edrych yn rhy dda i fod yn wir, yna mae’n debyg ei fod
  • yn aml yn manteisio ar ymdeimlad o chwilfrydedd, ymdeimlad o frys, neu ofn i'ch annog chi i ymgysylltu â nhw, bygwth gyda chanlyniadau negyddol neu addo i ddatgelu rhywbeth cyffrous neu waharddedig
  • gall osod terfyn amser i'ch cynhyrfu chi a chreu ymdeimlad o frys, gan gyfeirio at anfonebau di-dâl, mewnflychau llawn neu ddilysu cyfrif.

Adnabod ebost sgam

  • efallai na fydd cyfeiriad ebost yr anfonwr yn cyfateb ag enw'r anfonwr
  • gall fod y llofnod ebost yn generig iawn, neu nad yw'n dilyn protocolau Prifysgol Caerdydd
  • mae ebyst gwe-rwydo yn cynnwys gwallau sillafu, gramadeg neu briflythrennau
  • gwiriwch gyfeiriad ebost yr anfonwr. Os yw'r cyfeiriad ebost yn ymddangos ei fod wedi dod gan 'Amazon.co.uk, ond nid yw'r cyfeiriad ebost yn gyfeiriad ebost Amazon, mae'n debygol o fod yn sgam
  • ar fwrdd gwaith neu liniadur, os ydych yn hofran dros ddolen mewn ebost, mae bocs yn ymddangos ar waelod ffenest eich porwr yn dangos y dudalen we mae'n gysylltiedig gyda. Os nad yw'r dudalen yn cyfateb â'r cyrchfan honedig, mae'n debygol o fod yn sgam.

Peidiwch â defnyddio manylion cyswllt neu glicio ar unrhyw ddolenni a ddarparir yn yr ebost.

Os ydych yn ansicr am ebost, cysylltwch â'r cwmni neu'r person yn defnyddio'r manylion cyswllt o'u gwefan cyfreithlon.

Ebyst sgam mewnol

Gall ebyst sgam hefyd ymddangos i ddod gan rywun o fewn Brifysgol Caerdydd. Os ydych yn derbyn ebost sy'n honni i fod gan rywun o Brifysgol Caerdydd ac nad ydych yn sicr os yw'n ddilys, mae yna rai pethau allwch wirio:

  • A fyddai gan y person hwn unrhyw reswm i anfon yr ebost i chi?
    Os ydych yn hofran dros enw'r person, gallwch weld pa ysgol/adran maen nhw ynddo, a beth yw eu rôl (e.e. staff, ymwelydd, myfyriwr ôl-raddedig, myfyriwr israddedig). Gall hyn helpu i benderfynu os ydynt yn debygol o anfon yr ebost i chi. Gall yr ebost ddweud ei fod o un adran ond wedi'i anfon o un arall.
  • At bwy y cyfeirir yr ebost?
    Os yw ebost yn cyfeirio atoch chi drwy eich cyfeiriad ebost, yn hytrach na'ch enw, mae hwn yn arwydd bod rhywbeth o'i le. Ni fydd ebost dilys gan Brifysgol Caerdydd yn gwneud hyn.
  • Ydy’r cywair, arddull a’r terminoleg yn cyfateb â’r ebyst a anfonir gan Brifysgol Caerdydd fel arfer?

Ni fydd Prifysgol Caerdydd byth yn:

  • ebostio yn gofyn i chi ddilysu eich cyfrif ebost
  • rhybuddio chi bod eich mewnflwch yn llawn
  • gofyn am eich cyfrinair.

Amddiffyn eich hun

Mae defnyddio meddalwedd gwrth-firws yn angenrheidiol wrth ddefnyddio cyfrifiadur i gael mynediad at y we.
Mae gennych fynediad am ddim at feddalwedd gwrth-firws tra rydych yn astudio yma.

  • Sicrhewch eich bod yn gosod y meddalwedd gwrth-firws a'i gadw'n gyfredol. Mewngofnodwch i'r fewnrwyd myfyrwyr a chwiliwch am 'Sophos'.
  • Defnyddiwch gyfrinair unigryw ar gyfer bob gwefan rydych yn ymweld a pheidiwch â defnyddio eich cyfrinair gwaith ar gyfer unrhyw beth nad yw'n gysylltiedig â'ch gwaith.
  • Os ydych yn meddwl bod eich cyfrinair wedi'i beryglu, newidiwch eich cyfrinair yn syth a chysylltwch â'r Ddesg Gwasanaeth TG.
  • Ystyriwch ddefnyddio clawr gwe-gam ar gyfer eich ffôn, llechen neu liniadur. Mae cloriau yn cael eu cynnwys ar ddyfeisiau newydd a gellir eu prynu ar gyfer dyfeisiau hyn.

Os ydych yn cael ebost amheus:

  • Peidiwch ag ateb yr ebost neu ddilyn unrhyw ddolenni yn yr ebost, gan fod y dolenni yn debygol o fod yn anwir. Os ydych yn hofran y cyrchwr dros ddolen mewn ebost, bydd bocs yn ymddangos ar waelod ffenest eich porwr yn dangos y dudalen gwe mae'n cysylltu gyda. Os nad ydyw yn cyfateb â'r gyrchfan honedig, mae’n debygol o fod yn sgam.
  • Peidiwch ag agor unrhyw atodiadau yn yr ebost. Gall yr atodiadau gynnwys maleiswedd a fydd yn gallu niweidio eich cyfrifiadur a mynd a'ch data personol.

Os ydych yn bryderus eich bod wedi cael eich dal mewn sgam gwe-rwydo a’ch bod wedi rhoi manylion eich cyfrif banc, cysylltwch â'ch banc ar unwaith i'w rhybuddio am y bygythiad. Dylech hefyd newid eich cyfrinair yn syth a chysylltu â'r Ddesg Gwasanaeth TG.

Cysylltwch â ni

Os oes gennych unrhyw bryderon ynghylch unrhyw negeseuon ebost amheus a gewch, neu os oes gennych gwestiynau neu bryderon ynghylch gwe-rwydo, cysylltwch â Desg Gwasanaeth TG:

Desg Gwasanaethau TG