Ewch i’r prif gynnwys

Newyddion

The Kuk Project (formerly CAMAAY) took place in September 2015 with Undergraduate students from the Welsh School of Architecture and the School of Engineering.

Led by the Humanitarian Design Charity Orkidstudio, and supported by Cardiff University’s Global Opportunities Centre, the design and construction of an Agricultural Training Centre was undertaken in collaboration with a team of local men and women with the long term aim of establishing a growing cash-crop enterprise led by the village, providing local employment and offering training in valuable modern farming techniques, and generating income for wider development.

BSc in Architectural Studies interns have developed introduction to architecture learning and teaching resources packs.

The packs are for the Welsh Baccalaureate and Key Stage 1 pupils, which are available online here and through WJEC.

The Introduction to Architecture resources were piloted in summer 2015 at a number of events, including a Sustainable Bug Houses stand at Grangetown Festival, a workshop creating and testing model boats from recycled materials at the University’s St David’s College STEM Event, Cardiff University’s Step Up + Summer School, and an Introduction to Architecture workshop at Ninian Park School.

The introduction to architecture packs are aimed at introducing architecture as a subject and career to primary, secondary and Further Education pupils, and to act as a resource for pupils interested in applying to Architecture schools.

For more information on the Introduction to Architecture learning and teaching resources, or to request a workshop delivered by our Architectural Interns, contact Mhairi McVicar.

Cardiff University’s Community Gateway is working with Architecture and Business School students and community partners to explore a wide range of ideas for transforming the vacant Grange Gardens Bowls Pavilion into a community ‘hub’ in response to Grangetown residents’ suggestions.

Working with Community Gateway and local residents’ group the Grange Pavilion Project, Grangetown Community Action, local primary schools and a wide range of residents and organisations, WSA Live teaching has included:

  • 2013 Vertical Studio consultation
  • 2014 Vertical Studio Ideas Picnic in the Pavilion
  • 2015 Love Grangetown consultation
  • 2015 BSc2 design studio which included running workshops with local Primary Schools
  • 2015 BSc 3 Storytelling event
  • MArch1 students developing ideas to transform the Pavilion and grounds into a community resource.

Mhairi McVicar, academic lead of Community Gateway, and Grangetown Resident Architect Neil Turnbull are researching under a £10,000 RIBA Research Trust Award to explore the Value of the Architect in supporting a Community Asset Transfer through a year of consultation with local residents over the next year.

Would you like to help or join a partnership to make this happen? Get in touch with us at communitygateway@cardiff.ac.uk.

Staff in The Welsh School of Architecture (WSA) have supported Julian Rees of Pollen8 in his successful bid for "Tetto Verde" funding.

This funding will enable a number of green roofs to be planted in South Wales, providing safe habitat and forage for pollinators.

One of the projects will involve developing a demonstration green "roof" at ground level for the charity MIND's venue in Neath. Their previously concrete back yard would be difficult to convert to a conventional garden, but provides an opportunity to use green roof techniques and showcase them at an accessible level.

A proposed planting structure was developed by WSA personnel with plants suitable for green roofs, beneficial for pollinators throughout the season and attractive to people.

For more information contact Vicki Stevenson.

Community Gateway, of which the Welsh School of Architecture's (WSA) Mhairi McVicar is academic lead, is one of the University's five flagship engagement projects, otherwise known as its Transforming Communities programme. Community Gateway is committed to building a long-term partnership with residents of Grangetown to help make the area an even better place by developing world class research, teaching and volunteering opportunities which respond to local needs.

Led by WSA Senior Lecturer and Director of Engagement Mhairi McVicar, Community Gateway aims to develop long-term, equal and mutually beneficial partnerships between Cardiff University and Grangetown residents and those organisations which serve them. We welcome expressions of interest for ideas from staff and students across Cardiff University and from Grangetown representatives for mutually beneficial research, live teaching projects, or volunteering and engagement activities.

Nod prosiect 'seilwaith gwyrdd' yw gwneud ardaloedd trefol yn fwy cynaliadwy 

Mae'r Brifysgol yn bartner mewn grant ymchwil clodwiw gan lywodraethau'r DU ac UDA i ddatblygu a chyflwyno 'seilwaith gwyrdd' mewn ardaloedd trefol ledled y byd.

Drwy gydweithio â Phrifysgol Florida a Phrifysgol Indonesia, bydd ymchwilwyr o'r Ysgol Cynllunio a Daearyddiaeth ac Ysgol Pensaernïaeth Cymru yn ymchwilio i'r modd y gellir trawsnewid sut y rheolir dŵr a llifogydd, cynyddu cynaliadwyedd a lleihau ôl troed ecolegol adeiladau a dinasoedd o ganlyniad i wneud adeiladau a dinasoedd yn fwy gwyrdd.

Yn ystod y prosiect dwy flynedd, bydd y bartneriaeth yn ceisio ymchwilio a datblygu ffyrdd newydd o 'adeiladu gyda natur' ac ystyried sut gellir trosglwyddo'r arferion hyn o un lle i'r llall.

Yn ôl Dr Andrea Frank, sy'n arwain y prosiect ar ran Prifysgol Caerdydd ac sy'n gweithio yn yr Ysgol Cynllunio a Daearyddiaeth: "Hanfod seilwaith gwyrdd yw bod ymyriadau yn gweithio gyda natur ac yn manteisio ar ei nodweddion, yn hytrach na brwydro yn eu herbyn.

"Drwy fanteisio ar y llu o fuddion a gynigir gan seilwaith gwyrdd, gobeithiwn y gall hyn gynnig manteision economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol sylweddol i UDA ac Ewrop yn ogystal â gwledydd datblygol ledled y byd. I allu gwneud hyn, bydd angen i ni ddatblygu dulliau sy'n ystyried diwylliant, gwybodaeth ac arbenigedd lleol yn ofalus."

Mae 'coedwigaeth drefol' yn enghraifft gyffredin o seilwaith gwyrdd lle mae coedwigoedd yn cael eu plannu mewn dinasoedd i reoli dŵr storm a gostwng tymheredd mewn dinasoedd. Mae 'toeon gwyrdd' yn enghraifft arall lle mae toeau'n cael eu gorchuddio naill ai'n rhannol neu'n gyfan gwbl gan lystyfiant i amsugno dŵr glaw, cynyddu inswleiddio ac, unwaith eto, gostwng y tymheredd mewn ardaloedd trefol llawn adeiladu.

Drwy gyfres o weithdai a gynhelir gan y tri phartner yn Jakarta, Caerdydd a Florida, bydd y prosiect yn dod ag arbenigedd ynghyd ym meysydd: adeiladau cynaliadwy a gwyrdd; modelu sut y defnyddir ynni a dŵr mewn adeiladau ac amgylcheddau trefol; dylunio trefol; a chynllunio.

Mae'r grant wedi'i roi i'r consortiwm hwn o brifysgolion yn rhan o Gynllun Arloesedd Byd-eang ehangach (GII) — ymrwymiad ar y cyd gan lywodraethau'r DU ac UDA i gryfhau'r prosiectau ymchwil ar y cyd rhwng prifysgolion y DU ac UDA ac economïau sy'n datblygu.

Meddai Evan Ryan, yr Is-ysgrifennydd Gwladol dros Addysg a Materion Diwylliannol: "Mae'r Cynllun Arloesedd Byd-eang (GII) yn rhoi cyfle i lywodraethau UDA a'r DU gryfhau ein partneriaeth hirsefydlog a chadarn er mwyn cydweithio â nifer o bartneriaid ym Mrasil, Tsieina, India ac Indonesia. Mae'r cynigion rhagorol gan y rhai sydd wedi cael y dyfarniad eleni yn dangos eu harbenigedd o bynciau yn ogystal â'u hymrwymiad amlwg at gydweithio i fynd i'r afael â phroblemau mwyaf dyrys y byd."

Dyluniadau ynni effeithlon yn rhoi mwy o ynni i'r grid cenedlaethol

Mae arbenigwyr o Ysgol Pensaernïaeth Cymru wedi dylunio ac adeiladu tŷ clyfar ynni cost isel cyntaf y DU sydd wedi'i adeiladu'n bwrpasol, ac sy'n gallu allforio mwy o ynni i'r grid trydan cenedlaethol na'r hyn mae'n ei ddefnyddio.

Adeiladwyd y tŷ, a ddyluniwyd gan yr Athro Phil Jones a'i dîm yn Ysgol Pensaernïaeth Cymru, fel model cychwynnol i fodloni targedau llym newydd a osodwyd gan Lywodraeth y DU ar gyfer tai di-garbon.

Cafodd y tŷ ei gynllunio a'i adeiladu'n rhan o brosiect SOLCER Sefydliad Ymchwil Carbon Isel Cymru (LCRI), a'i gefnogi gan SPECIFIC ym Mhrifysgol Abertawe. Mae ei ddyluniad unigryw yn cyfuno sawl elfen am y tro cyntaf, sef llai o alw am ynni, cyflenwad ynni adnewyddadwy, a gallu i storio ynni, i greu tŷ sy'n cynhyrchu mwy o ynni na'r hyn mae'n ei ddefnyddio. 

"Mae Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU – a llywodraethau ledled yr UE – wedi gosod targedau ar gyfer adeiladau ynni isel iawn erbyn 2020, a gall tai newydd di-garbon gyflawni hyn a mwy. Mae hyn yn golygu bod angen i ni fel cymuned academaidd ymateb i'r her hon a chanfod ffyrdd arloesol newydd i adeiladu tai'r dyfodol," yn ôl yr Athro Jones, sy'n arwain prosiect Tŷ SOLCER.

Dywedodd Gweinidog yr Economi, Edwina Hart: "Rwyf wrth fy modd yn gweld Cymru'n arwain y DU gyda lansiad yr eiddo unigryw hwn, sef yr adeilad cyntaf o'i fath yn y DU. Mae'n llwyfan gwych ar gyfer y technolegau sy'n cael eu datblygu yng Nghymru, ac hwyrach y cânt eu mabwysiadu a'u dyblygu yn natblygiadau tai ar draws y DU yn y dyfodol gan greu manteision hirdymor eang ar gyfer yr economi, yr amgylchedd a meddianwyr. "

Ychwanegodd: "Drwy'r prosiect hwn, rydym wedi ymgymryd â'r her a defnyddio'r dyluniad a'r dechnoleg ddiweddaraf i adeiladu'r tŷ clyfar cyntaf yn y DU i ddefnyddio llai o ynni na'r hyn mae'n ei gynhyrchu."

Mae perfformiad ynni di-garbon yn gyfuniad o lai o alw am ynni a chyflenwad ynni adnewyddadwy, gan ddefnyddio'r grid trydan i fewnforio ac allforio ynni.

Mae storfa drydanol a thermol wedi'i defnyddio hefyd er mwyn i breswylwyr allu defnyddio'r ynni a gynhyrchir yn y tŷ yn uniongyrchol.

Mae dyluniad Tŷ SOLCER yn seiliedig ar y cysyniad o ddefnyddio 'Adeiladau fel Gorsafoedd Pŵer' a ddatblygwyd gan Ganolfan Arloesedd a Gwybodaeth SPECIFIC, ac mae'n unigryw gan ei fod yn defnyddio nifer o dechnolegau a dyluniadau a ddatblygwyd gan Raglen Ymchwil Adeiladau Carbon Isel LCRI.

Dywedodd Kevin Bygate, Prif Weithredwr SPECIFIC,"Gallai adeiladau sy'n gallu cynhyrchu, storio a rhyddhau eu hynni adnewyddadwy eu hunain weddnewid pethau. Mae Tŷ SOLCER wedi'i adeiladu'n fwriadol gyda'r technolegau fforddiadwy, oddi ar y silff, gorau, felly mae'n profi beth sy'n bosibl, hyd yn oed nawr – ac mae llawer mwy o dechnoleg ar y gweill."

Er mwyn lleihau'r galw am ynni yn sylweddol, adeiladwyd y tŷ gyda lefelau uchel o inswleiddio thermol i leihau faint o aer sy'n dianc. Mae hefyd yn defnyddio dyluniad ynni effeithlon arloesol sy'n cynnwys sment carbon isel, paneli sydd wedi'u hinsiwleiddio'n strwythurol (SIPS), rendrad sydd wedi'i inswleiddio'n allanol, casglwyr ynni solar trydarthol yn ogystal â ffenestri a drysau gwydr dwbl allyrredd isel gyda fframiau pren ac alwminiwn o'u cwmpas.

Mae'r to, sy'n wynebu'r de, yn cynnwys paneli gwydr solar ffotofoltäig. Mae'r rhain wedi'u hintegreiddio'n llawn yng nghynllun yr adeilad gan olygu bod gofod y to oddi tan yn cael ei oleuo'n naturiol. Dyluniwyd hwn i leihau'r gost o orfod gosod paneli solar ar do arferol.

Mae systemau ynni'r tŷ yn cynhyrchu solar ac yn storio batri i weithredu ei system wresogi, awyru a dŵr poeth yn ogystal â'i system pŵer trydanol sy'n cynnwys peiriannau, goleuadau LED a phwmp gwres. Mae system aer solar TSC yn cynhesu'r aer awyru ymlaen llaw, ac ychwanegir ato o storfa dŵr thermol.

Ychwanegodd yr Athro Jones: "Nawr bod y tŷ wedi'i adeiladu, ein prif dasg yw gwneud yn siŵr bod popeth yr ydym wedi'i osod yn cael ei fonitro er mwyn defnyddio ynni yn y ffordd fwyaf effeithlon.

"Byddwn yn defnyddio'r wybodaeth hon i lywio prosiectau yn y dyfodol a gwneud yn siŵr bod Cymru'n parhau'n ganolog wrth ddatblygu tai di-garbon yn y dyfodol.

"Mae'r adeilad yn dangos sut gallwn ddefnyddio ein technolegau blaenllaw ym maes carbon isel o ran cyflenwi, cadw a galw yn y cartref. Gyda lwc, caiff y rhain eu hefelychu mewn ardaloedd eraill yng Nghymru a'r DU yn y dyfodol."

Adeiladwyd Tŷ SOLCER mewn 16 wythnos, ac fe'i cwblhawyd ym mis Chwefror 2015.

Mae'r tŷ ar safle Cenin Renewables Ltd yn y Pîl, ger Pen-y-bont ar Ogwr.

Ariannwyd y prosiect yn rhannol gan Gronfa Ddatblygu Ranbarthol Ewrop drwy Swyddfa Cyllid Ewropeaidd Cymru.

Supported by the College’s EU team, the Energy Systems Research Institute has held a networking event in Brussels to encourage new links between academia and business.

The event, which attracted 90 attendees, brought together expertise from across the sector to discuss opportunities ahead of the next round of Horizon 2020 work programmes.

The two-day event, entitled Opening Energy Horizons: Getting ready for success in the new Horizon 2020 work programmes (2018-2020) explored the crucial role that citizens play in changing energy systems. It focused on the core topics of energy research in the next Horizon 2020 funding call, enabling stakeholders to identify areas of common interest and to support emerging collaborations.

The College has had a good run of successful Horizon 2020 projects, with six proposals being awarded a total of €2,634,363. Looking forwards, the College is working with 40 prospective MSCA Fellowship applications and 15 prospective ERC Starting Grant applications.

The Welsh School of Architecture's (WSA) Vicki Stevenson is a Committee member (previously Chair, Vice-Chair, Education and Membership Officer).

As a branch committee member, Vicki suggests and helps organise events including presentations and site visits for professionals and students interested in energy. This includes the student presentation competition which has been won in the past by students from the Welsh School of Architecture and from Cardiff University’s School of Engineering.

Mae myfyrwyr pensaernïaeth rhyngwladol wedi ymweld â'r Brifysgol i ddysgu mwy am ddylunio carbon isel a chynaliadwy gan arbenigwyr yn Ysgol Pensaernïaeth Cymru.

Lansiwyd y Rhaglen Haf Pensaernïaeth Carbon Isel (LCASP) gyntaf ym mis Gorffennaf 2013 gyda'r nod o ddod ag israddedigion a graddedigion diweddar rhyngwladol o ysgolion pensaernïaeth a'r amgylchedd adeiledig ynghyd sy'n awyddus i ddatblygu profiad y DU mewn dylunio carbon isel. Yn ddiweddar, cynhaliodd yr ysgol ei hail raglen â'r thema benodedig 'Amgylcheddau Adeiledig Cynaliadwy'.

Yn ystod y rhaglen a barodd bythefnos, cymerodd y 91 o fyfyrwyr a oedd wedi teithio o Tsieina, yr Aifft, Sawdi Arabia, India a Lebanon ran mewn darlithoedd rhyngweithiol ac ysbrydoledig, gweithdai, seminarau, teithiau maes a gwaith prosiect.

Roedd y gwaith prosiect yn cynnwys modelu cyfrifiadurol, gwneud modelau ffisegol a defnyddio cromen awyr artiffisial o'r radd flaenaf yr Ysgol ar gyfer archwiliadau golau dydd ac optimeiddio dyluniadau. Hefyd, ymwelodd y myfyrwyr â lleoliadau carbon isel a chynaliadwy gan gynnwys yr Arddangosfa Grisial yn Llundain, Parc Arloesedd BRE yn Watford, Amgueddfa Werin Sain Ffagan a Chôr y Cewri.

Croesawyd y myfyrwyr gan yr Athro Karen Holford, Dirprwy Is-ganghellor Coleg y Gwyddorau Ffisegol a Pheirianneg, yr Athro Chris Tweed, Pennaeth Ysgol Pensaernïaeth Cymru, a'r Athro Phil Jones, Cadeirydd Gwyddor Pensaernïol a Chadeirydd y Sefydliad Ymchwil Carbon Isel (LCRI).

Dywedodd Dr Heba Elsharkawy, Cydlynydd LCASP a darlithydd yn Ysgol Pensaernïaeth Cymru: "Nid darparu cyfarwyddeb ar gyfer dylunio carbon isel a chynaliadwy yw nod y darlithoedd, y seminarau a'r teithiau maes, ond creu crwsibl o syniadau sy'n annog trafodaeth ac yn creu ymagweddau pwrpasol tuag at ddylunio cynaliadwy yn yr amgylchedd adeiledig. LCASP group outside The Crystal Exhibition_web

"Cyflwynwyd y myfyrwyr i ystod o bynciau, o ystyriaethau trefol cynllunio i ddyluniad technegol adeiladwaith a systemau ar gyfer amgylcheddau adeiledig cynaliadwy, a rhoddwyd hyfforddiant iddynt ar bwysleisio ymagwedd gytbwys tuag at agweddau amgylcheddol, economaidd-gymdeithasol a thechnegol yr amgylchedd adeiledig."

Mae gan Ysgol Pensaernïaeth Cymru enw da am fod yn un o'r ysgolion gorau yn y DU am ei hymagwedd gyfannol tuag at ddylunio sy'n croesawu pob agwedd ar ddylunio a chynllunio cynaliadwy. Caiff yr Ysgol ei chydnabod fel un o'r rhai mwyaf blaenllaw yn y byd o ran ymchwil a datblygu dyluniadau cynaliadwy a charbon isel ar gyfer adeiladau, ac ymchwilio i ddatblygiadau cynaliadwy yn y DU, Tsieina a'r Dwyrain Canol.