Ewch i’r prif gynnwys

Ymchwil

Rydym yn cynnig sylfaen newydd ar gyfer y maes ac yn gwthio ffiniau gwyddoniaeth ac ymchwil cynaliadwyedd draddodiadol. Rydym yn dod o hyd i atebion newydd i heriau adnoddau’n prinhau a newid hinsawdd.

Mae’r Sefydliad yn gweithredu ar draws pob un o dri Choleg Prifysgol Caerdydd. Gan ddod â dros 100 o ymchwilwyr ynghyd, rydym yn gweithio i ganfod atebion i broblemau go iawn, yn y byd go iawn. Gan weithio gyda rhanddeiliaid, gan gynnwys grwpiau cymunedol lleol, awdurdodau lleol a phartneriaid academaidd, rydym yn cefnogi arloesi methodolegol ar gyfer ymchwilio i greu mannau cynaliadwy.

Ein gwaith presennol

Mae ein proffil ymchwil unigryw a hawdd ei adnabod yn cael ei gydnabod yn lleol ac yn fyd-eang. Rydym yn gweithio i ddatblygu ymatebion ac atebion ar sail lleoedd i faterion gan gynnwys newid hinsawdd ac adnoddau’n prinhau - mae hyn yn cael ei wneud ar ofynion penodol mannau unigol. Mae ein gwaith ymchwil yn canolbwyntio ar y rhyng-gysylltiadau cymhleth a dynamig rhwng ecosystemau, y gymdeithas a’r economi ar wahanol raddfeydd gofodol.

Gan gymryd rhan mewn ymchwil integredig sy’n cael ei arwain gan theori ac sy’n seiliedig ar le, rydym yn gweithredu fel canolfan ar gyfer sawl disgyblaeth a sefydliad academaidd.  Rydym yn archwilio’r rhyng-ddibyniaethau a’r cyfaddawdu rhwng sectorau adnoddau allweddol, fel ynni, bwyd, dŵr a gwastraff, a chyfuno buddion cymunedau, busnes a chymunedau ar sail lleoedd, er mwyn cael atebion a all symud trawsnewidiadau cynaliadwy yn eu blaenau.

Cymunedau gwledig-trefol cynaliadwy

Mae sawl agwedd sylfaenol ar greu lleoedd cynaliadwy, gan gynnwys datblygu systemau mwy cynaliadwy ar gyfer trafnidiaeth, cynhyrchu a dosbarthu bwyd, rheoli ynni a gwastraff a darparu tai, yn dibynnu ar ble a sut mae pobl yn byw.

Mae deall y gwahaniaethau mewn cyd-destun cymunedol (yn enwedig trefol yn erbyn gwledig) a phrosesau llywodraethu yn hanfodol wrth archwilio gwaith a bywoliaeth cynaliadwy.

Mae ein gwaith yn y maes hwn yn edrych ar gynaliadwyedd o gymunedau bach hyd at ddinasoedd a dinas-ranbarthau. Bydd hyn yn ysgogi ein hymchwil ar lefel dinas-ranbarth a chymunedol, gan archwilio beth yw rôl cymunedau a graddfeydd gofodol wrth greu lleoedd cynaliadwy. Yn fwy penodol, rydym ni’n edrych ar dri prif faes.

Trawsnewid ac addasu dan arweiniad y gymuned

Mae cwestiynau allweddol ynghylch trawsnewid ac addasu’n ystyried sut rydym yn annog arloesedd cymdeithasol ym maes cynhyrchu a defnyddio. Mae’r gwaith hwn yn gysylltiedig â Sefydliad Ymchwil Systemau Ynni a Sefydliad Ymchwil Dŵr Prifysgol Caerdydd mewn perthynas â systemau cynhyrchu a defnyddio cynaliadwy mewn cymunedau.

Symudedd cynaliadwy

Mae systemau trafnidiaeth yn rhan greiddiol o greu lleoedd cynaliadwy, o gynnal hyfywedd cymunedau gwledig anghysbell i leihau allyriadau carbon o fewn eco-ddinasoedd. Mae’r ymchwil hwn yn adeiladu ar waith ymchwil blaenorol i symudedd cynaliadwy a cherbydau trydan, gan weithio gydag Ysgol Peirianneg, Ysgol Seicoleg, Ysgol Busnes ac Ysgol Daearyddiaeth a Chynllunio Prifysgol Caerdydd.

Y gymuned a'r amgylchedd

Mae ein gwaith yn archwilio’r ffactorau cymdeithasol-ddiwylliannol, gwleidyddol, economaidd ac amgylcheddol sy’n strwythuro ac yn llywio’r perthnasoedd rhwng cymunedau a’u hamgylcheddau lleol.

Tîm ymchwil

Yr Athro Ken Peattie

Yr Athro Ken Peattie

Head of Marketing and Strategy, Professor of Marketing and Strategy, Director of BRASS

Email
peattie@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 20879691
Dr Hannah Pitt

Dr Hannah Pitt

Lecturer in Environmental Geography

Email
pitth2@caerdydd.ac.uk
Telephone
(0) 29 2087 9632

Systemau rhyngweithiol sy’n cyd-esblygu

Mae ein hymchwilwyr yn astudio’r berthynas rhwng systemau ecolegol a phrosesau cymdeithasol ar draws gwahanol raddfeydd amser a gofodol. Mae’n archwilio’r ffyrdd posibl o greu dyfodol cynaliadwyedd ar sail lleoedd yng nghyd-destun newid amgylchedd byd-eang.

Mae lleoedd yn dod i’r amlwg trwy ryngweithio rhwng pedair system a phroses gysylltiedig:

  • ffisegol (tirewedd)
  • ecolegol ac ecosystemau
  • technegol ac adeiledig
  • cymdeithasol a llywodraethu.

Mae diffyg gwaith ymchwil integreiddiol sy’n ystyried y berthynas sy’n esblygu rhwng y pedwar ohonynt. Mae’r rhaglen hon yn datblygu modelau damcaniaethol a fframweithiau dadansoddol er mwyn deall y berthynas sy’n cyd-esblygu rhwng y bedair system a phroses yn well. Yn benodol, mae’n archwilio’r berthynas rhwng newidiadau naturiol a ffisegol, y canlyniadau tebygol i’r ecosystem a sut mae ymatebion y gymdeithas yn llywio trefniadau llywodraethu a’r seilwaith dechnegol ac adeiledig, ac yn cael eu llywio ganddynt.

Mae ein gwaith yn codi o ymgysylltiad damcaniaethol, ac mae’n archwilio mannau penodol, gan gynnwys tirweddau trefol, alldrefol, a thirweddau gwledig a choediog sydd wedi’u haddasu gan ddynol ryw, yn ogystal â rhanbarthau arfordirol.

Tîm ymchwil

Yr Athro Susan Baker

Yr Athro Susan Baker

Professor

Email
bakerscm@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 2087 5237
Yr Athro Mike Bruford

Yr Athro Mike Bruford

Dean for Environmental Sustainability, Co-director Sustainable Places Research Institute

Email
brufordmw@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 2087 4312

Iechyd, seilwaith a lles

Mae’r rhaglen ymchwil hon yn ychwanegu gwerth sylweddol i waith presennol trwy dynnu’r cryfderau methodolegol rhyng-ddisgyblaethol yn y Sefydliad ynghyd i fesur a nodweddu “lle” yn well.

Mae amrywiaeth o ddata ar gael ar bobl o fewn lleoedd, ond mae data gwrthrychol ar leoedd yn brin, ac yn dibynnu ar setiau data gweinyddol fel amddifadedd lluosog a nodweddion sy’n deillio o gyfrifiad y Swyddfa Ystadegau Gwladol. Rydym yn llenwi’r bwlch gwybodaeth hwn, gan arwain at greu teipoleg aml-ddimensiwn yn ymwneud â phobl a lleoedd.

Bydd y fframwaith yn berthnasol i amrywiaeth o gwestiynau ymchwil o ran cynaliadwyedd amgylcheddol, cymdeithasol ac economaidd, a bydd yn darparu gwerth ychwanegol sylweddol i gwestiynau pwysig wrth ddeall anghydraddoldebau yng Nghymru a datblygu ymyriadau cymhleth angenrheidiol er mwyn mynd i’r afael â’r rhain.

Tîm ymchwil

Dr Crispin Cooper

Dr Crispin Cooper

Research Associate

Email
cooperch@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44(0) 29 2087 6072
Yr Athro David Fone

Yr Athro David Fone

Email
foned@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 2068 7241
Dr Yi Gong

Dr Yi Gong

Research Fellow

Email
gongy2@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44(0) 29 2087 0955

Bwyd, tir a diogelwch

Gan ailddiffinio’r ‘hafaliad bwyd newydd’, mae’r rhaglen hon yn datblygu ffyrdd newydd o feddwl am ‘ryngweithiadau bwyd ar sail lle’ sy’n ystyried y rhyngweithiadau yn y system gyfan, gan ddechrau gyda bioamrywiaeth a symud trwy faes cynhyrchu a defnyddio.

Yma, nid ydym yn gwahanu cynhyrchu a defnyddio, ac rydym yn mynd ymhellach yn ôl trwy ystyried natur a bioamrywiaeth fel elfen ddiffiniol y rhyngweithiadau hyn, ac yn ffurfio sail ar gyfer yr agenda (diffyg) diogelwch bwyd fel rydym yn gweld pethau. Mae’r cwestiynau hyn yn cynnwys:

  • Beth yw’r pwysau a’r heriau sy’n wynebu rhyngweithiadau bwyd mewn gwahanol leoedd ac ar wahanol adegau?
  • Sut mae lleoedd yn ail-lunio rhyngweithiadau bwyd?
  • Sut rydym yn asesu prosesau ymaddasol wrth greu lleoedd cynaliadwy?

Tîm ymchwil

Yr Athro Terry Marsden

Yr Athro Terry Marsden

Professor of Environmental Policy and Planning

Email
marsdentk@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 2087 5736

Risg, lle, hunaniaeth a chynaliadwyedd

Mae risg yn rhan gynyddol ganolog o amrywiaeth o ddisgyblaethau academaidd a meysydd bywyd cyhoeddus a diwydiannol. Efallai mai dyma’r brif safbwynt y mae gwyddonwyr, diwydianwyr, gwneuthurwyr polisi a’r cyhoedd yn ei ddefnyddio i nodweddu a dadlau ynghylch materion yn ymwneud â chynaliadwyedd, o newid hinsawdd i golli bioamrywiaeth.

Mae’r rhaglen ymchwil hon yn darparu dwy swyddogaeth::

  • Mae’n darparu set integreiddiol o gysyniadau, dulliau a ffyrdd dadansoddol o glymu’r gwaith a gynhelir ar draws y sefydliad ynghyd.
  • Mae’n cynnal gwaith ymchwil cychwynnol ar ddealltwriaeth y cyhoedd ac arbenigwyr ar faterion yn ymwneud â chynaliadwyedd a sut maen nhw’n llywio llywodraethiant.

Un elfen ganolog o’r gwaith hwn yw ymchwil ar y safle ac, ynghyd â hyn, mae’r un mor bwysig i beidio â cholli cysylltiad â’r heriau cynaliadwyedd byd-eang sylfaenol sy’n ein hwynebu. Mae naratifau mawr moderniaeth a datblygiadau technolegol, a sut maen nhw’n cyd-fynd ag arferion anghynaladwy a llunio hunaniaeth, yn faterion sylfaenol o’r ‘gymdeithas risg’, ac nid ydynt yn diflannu.

Mae ein hymchwil yn archwilio ystyr y cysyniad o le wrth nodweddu problemau iechyd y cyhoedd ac amgylcheddol, sut mae ein dulliau presennol yn ystyried hyn (yn enwedig modelau ffurfiol), a sut gallwn wneud pethau’n well.

Tîm ymchwil

Dr Brian MacGillivray

Dr Brian MacGillivray

Research Fellow

Email
macgillivraybh@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44(0) 29 2087 6132
Yr Athro Nick Pidgeon

Yr Athro Nick Pidgeon

Athro Seicoleg Amgylcheddol, Cyfarwyddwr Grŵp Ymchwil Deall Risg.

Email
pidgeonn@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 2087 4567

Dinasoedd a lleoedd cynaliadwy

Mae’r rhaglen ymchwil hon yn darparu canolfan annibynnol i geisio mynd i’r afael â materion a phryderon penodol yn ymwneud â chreu lleoedd cynaliadwy mewn trefi, dinasoedd a lleoedd cysylltiedig. Mae’n cynnig ymchwil trawsbynciol i lywio polisi ac ymarfer.

Mae ein hymchwilwyr yn cymryd golwg gynhwysol ar wydnwch mewn lleoedd, cydlyniant cymunedol, metaboledd trefol, newid hinsawdd, teithio egnïol, diogelwch bwyd a throsglwyddiadau ynni ac ati. Rydym yn ystyried trosglwyddo diwylliannau trefol o ran y cysylltiadau bywiocaol rhwng anheddau dynol a’r ecosystemau gerllaw, yn enwedig trwy’r berthynas rhwng pobl a’r amgylchedd gyda’r amcanion cynaliadwyedd sy’n seiliedig ar ddealltwriaeth gynhwysfawr, integredig a chymdeithasol-ecolegol o adnoddau lleol.

Mae’r gwaith hefyd yn ystyried y prosesau penodol sy’n gysylltiedig ag amrywiaeth a mathau o leoedd, gan gynnwys parciau cenedlaethol, gwarchodfeydd natur, dinas-ranbarthau, cymunedau trefol a gwledig, rhanbarthau sy’n cynhyrchu bwyd a mentrau adfywio trefol, i gyflawni Nodau Datblygu Cynaliadwyedd y Cenhedloedd Unedig, gyda phwyslais penodol ar y meysydd integredig canlynol:

Arloesedd cymdeithasol ar gyfer datblygiad ar sail lleoedd

Gan ganolbwyntio ar wella ansawdd bywyd, gwerth byw a gwydnwch, mae’r gwaith yn canolbwyntio ar fodlonrwydd anghenion sylfaenol pobl, gwella perthnasoedd cymdeithasol a grymuso dinasyddion yn gymdeithasol-wleidyddol. Mae ymchwil arloesedd cymdeithasol yn hanfodol ar draws gwaith y Sefydliad, yn enwedig yn ymwneud â thrawsnewid cymdeithasol ac ecolegol. Mae ganddo rôl allweddol ym mhrosesau datblygu mewn ymdrech i greu ffyrdd o fyw mwy cynaliadwy a systemau cynhyrchu a defnyddio mwy cynaliadwy. Mae’r materion yn cymryd golwg bellach ar y materion amrywiol yn ymwneud â: Symudedd cynaliadwy, peryglon amgylcheddol, systemau bwyd trefol, dyfodol carbon isel, gwendidau ynni, ethnigrwydd ac entrepreneuriaeth.

Llywodraethiant trefol a rhanbarthol

Mae’r ymchwil yn canolbwyntio ar bolisïau ac arferion sy’n ceisio meithrin ac archwilio teimlad(au) o le ymysg unigolion a chymunedau trwy bwyso a mesur cynhwysol, arloesi ac addasu, gan hybu cynllunio cyfranogol, gwleidyddiaeth, creu polisïau ac ymarfer, yn enwedig trwy ddulliau rhyng-gysylltiedig a gwaelod-gysylltiedig.The work further looks at:

  • Systemau llywodraethu a’u rhyngweithiad â systemau ecolegol a chymdeithasol eraill, a’r materion sy’n codi yn sgil hynny sy’n ymwneud â rôl sefydliadau cyhoeddus ac asiantaethau, cymdeithas sifil a chyfranogiad rhanddeiliaid, cyd-gynhyrchu, meithrin gallu a thrawsnewid gwerth wrth hybu cyfnodau pontio tuag at leoedd cynaliadwy
  • Llywodraethiant ar gyfer amgylchedd byd-eang cynaliadwy, gan gynnwys bioamrywiaeth a newid hinsawdd, yn enwedig yn ymwneud â dealltwriaeth a chyfathrebu risg ar lefelau trefol, rhanbarthol a chenedlaethol.

Dadansoddi Rhwydwaith Dylunio Gofodol (sDNA)

Mae Dadansoddi Rhwydwaith Dylunio Gofodol (sDNA) yn ddull sylfaenol ar gyfer dadansoddi rhwydweithiau gofodol. Mae Dadansoddi Rhwydwaith Dylunio Gofodol (sDNA) yn ddull safonol o ddadansoddi rhwydweithiau gofodol. Mae sDNA yn brosiect academaidd, llywodraethol a masnachol a ddechreuodd yn yr Ysgol Daearyddiaeth a Chynllunio a’r Sefydliad Ymchwil Mannau Cynaliadwy. Fel meddalwedd dadansoddi rhwydweithiau gofodol o safon byd-eang, sy’n cydweddu â GIS a CAD, mae sDNA yn defnyddio cynrychiolaeth rhwydwaith safon y diwydiant i gynhyrchu metrigau sy’n cyfateb i iechyd pobl, cydlyniant cymunedol, gwerth tir, bywiogrwydd canol trefi, llif cerddwyr a seiclwyr, defnydd tir, lefel y traffig, damweiniau a throseddau.

Tîm ymchwil

Yr Athro Terry Marsden

Yr Athro Terry Marsden

Professor of Environmental Policy and Planning

Email
marsdentk@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 2087 5736
Dr Crispin Cooper

Dr Crispin Cooper

Research Associate

Email
cooperch@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44(0) 29 2087 6072
Dr Abid Mehmood

Dr Abid Mehmood

Research Fellow, Sustainable Places Research Institute

Email
mehmooda1@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 29208 76232
Catia Rebelo

Catia Rebelo

Research student

Email
cerqueirarebeloc@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 2068 8844
No profile image

Som Wolf

Research student

Email
wolfs1@caerdydd.ac.uk
No profile image

Muhammed Ahmed

Research student

Email
ahmedma6@caerdydd.ac.uk