Ewch i’r prif gynnwys

Newyddion

Drwy un o brosiectau Prifysgol Caerdydd, bydd cyfarpar diogelu personol hanfodol yn cael eu hanfon i Namibia i helpu i fynd i’r afael â thrydedd don ddifrifol o achosion o COVID-19 yn y wlad.

Mae gwerth mwy na £7m o gyfarpar clinigol nad oes eu hangen ar y GIG yng Nghymru, sy’n cynnwys masgiau, gynau a hylif diheintio dwylo, yn cael eu rhoi drwy Brosiect Phoenix. Mae grant o £500,000 hefyd yn cael ei roi ar gyfer offer ocsigen a hyfforddiant i nyrsys.

Partneriaeth rhwng Prifysgol Caerdydd a Phrifysgol Namibia yw Prosiect Phoenix. Mae’n ceisio lleihau tlodi a hyrwyddo iechyd ac amgylchedd cynaliadwy.

Gwnaeth yr Athro Judith Hall, arweinydd Prosiect Phoenix o Ysgol Meddygaeth Prifysgol Caerdydd, bledio'n bersonol i Brif Weinidog Cymru i helpu'r wlad, sydd â'r gyfradd marwolaeth waethaf o ganlyniad i COVID-19 yn Affrica ac sydd mewn “angen eithafol”.

“Ffoniais Mark Drakeford, a gofynnais ‘Beth y gall pobl yng Nghymru ei wneud i helpu?’”, meddai'r Athro Hall.

“Gofynnais am rodd o gyfarpar diogelu personol gan Lywodraeth Cymru, ac anfonais restr ato o’r cannoedd ar filoedd o eitemau sydd eu hangen yn fawr iawn ar y Namibiaid i frwydro yn erbyn COVID-19. Trefnodd Llywodraeth Cymru rodd anhygoel o filiynau o eitemau, gwerth $150m o ddoleri Namibiaidd.

“Bydd y rhodd hon yn gwneud gwahaniaeth enfawr a chynaliadwy i bobl Namibia ac, yn y tymor byr, bydd miloedd o fywydau’n cael eu hachub. Dim ond am fod gennym gadwyni gwydn yma yng Nghymru ar gyfer cyflenwi cyfarpar diogelu personol y mae hyn yn bosibl, sy’n golygu y gallwn gynnig cymorth sydd ei fawr angen i’n partneriaid yn ne Affrica.

“Rydym yn falch iawn o fod yn anfon y rhodd o gyfarpar diogelu personol a rheoli’r grant ar gyfer offer ocsigen ar ran Llywodraeth Cymru.”

Mae'r rhodd yn cynnwys mwy na 1.1m o fasgiau wyneb, 500,000 o ynau, 100,000 o ffedogau amddiffynnol a gwerth mwy na £1m o hylif diheintio dwylo. Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn cynnig grant o £500,000 ar gyfer hyfforddiant i nyrsys ac offer ocsigen hanfodol drwy ei rhaglen Cymru ac Affrica.

Roedd Is-Ganghellor Prifysgol Caerdydd, yr Athro Colin Riordan, ac Uchel Gomisiynydd Namibia i'r DU, Linda Scott, yn bresennol mewn cyfarfod i drosglwyddo'r cyfarpar clinigol i'w cludo ddydd Mawrth. Bydd y cynwysyddion yn cael eu cludo’r wythnos nesaf ac yn cyrraedd Namibia 20 diwrnod yn ddiweddarach.

Meddai’r Athro Riordan: “Mae Prifysgol Caerdydd wedi ymrwymo i’w pherthynas â Phrifysgol Namibia am y tymor hir. Mae'r cyllid y trefnwyd ei fod ar gael dros y saith mlynedd diwethaf wedi dwyn ffrwyth mewn amrywiaeth eang o ffyrdd sylweddol. Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf yn unig, mae'r prosiect wedi sicrhau dros £8m o gyllid yn allanol, sy’n helpu i wella bywydau yn Affrica a Chymru mewn ffordd gynaliadwy. Dyma gyflawniad enfawr yn ystod pandemig.

“Rwy’n falch iawn bod y prosiect hwn wrth wraidd ein Cenhadaeth Ddinesig, ac rwyf am weld Prosiect Phoenix yn parhau i fynd o nerth i nerth, drwy weithio’n unol â Deddf Cenedlaethau’r Dyfodol ac yn agos gyda Llywodraeth Cymru i gyflawni ei huchelgeisiau i fod yn genedl fyd-eang.”

Cyfarfu'r Athro Kenneth Matengu o Brifysgol Namibia â Mr Drakeford hefyd ym mis Mehefin. Yn y cyfarfod, rhoddodd yr Athro Matengu gyfrif teimladwy o'r sefyllfa ofnadwy yn Namibia, drwy esbonio bod staff y Brifysgol yn marw bob dydd a bod yr ysbytai wedi’u gorlethu.

Meddai Mr Drakeford: “Rwyf wedi clywed Namibia’n sôn yn uniongyrchol am y sefyllfa eithriadol o anodd yno yn y frwydr yn erbyn COVID-19. Mae dyletswydd arnom i helpu'r rhai mewn angen, ac rwy'n falch o’r ffaith bod Cymru’n cynnig cymorth i frwydro yn erbyn COVID-19 yn fyd-eang. Bydd Cymru’n sefyll ochr yn ochr â Namibia, a byddwn yn gwneud popeth o fewn ein gallu i’w helpu drwy'r amser anodd hwn.”

Meddai’r Athro Matengu: “Ar hyn o bryd, mae angen i’n ffrindiau rhyngwladol ein helpu i wrthwynebu llif y pandemig hwn, ac mae Cymru wedi bod yn bartner cyson i ni ers saith mlynedd. Drwy Brif Weinidog Cymru a'r cymorth hwn gan bobl Cymru, byddwn yn fwy gwydn wrth ymateb i glefydau’n uniongyrchol ac yn y tymor hwy. Mae’r Is-Lywydd wedi ffonio Prif Weinidog Cymru i ddiolch o galon iddo.”

Meddai Uchel Gomisiynydd Namibia, Linda Scott: “Ar ôl i’n heconomi a’n system iechyd weld ychydig flynyddoedd difrifol oherwydd effaith newid yn yr hinsawdd a nawr COVID-19, rydym yn ddiolchgar iawn i bobl Cymru am y rhodd hon. Bydd ein gweithwyr iechyd yn teimlo eu bod yn cael eu cefnogi wrth iddynt geisio achub bywydau. Bydd hefyd yn sicrhau bod y rhai mewn ardaloedd gwledig yn gwybod eu bod yn cael eu hystyried yn bwysig. Diolch, Gymru.”

Mae'r datblygiadau hyn yn dilyn grant gan Lywodraeth Cymru o £125,000 a roddwyd yn gynharach eleni i Brosiect Phoenix er mwyn hyrwyddo ymwybyddiaeth o'r angen i frechu pobl Namibia yn erbyn COVID-19. Roedd y grant cynharach hwn ar gyfer brechu’r bobl fwyaf difreintiedig yn Namibia, gan gynnwys pobl ag anableddau, yr henoed a phobl eiddil a'r rhai sy'n byw mewn ardaloedd anghysbell.

Mae Prosiect Phoenix wedi gweithio gyda Namibia ers saith mlynedd ac wedi arwain a rheoli mwy na 52 o wahanol brosiectau yn y wlad.

Mae rhagor o wybodaeth am y prosiect ar gael yma: https://www.cardiff.ac.uk/cy/phoenix-project

Mae disgwyl i bum gweithiwr proffesiynol yng nghanol eu gyrfa o Namibia dderbyn cymrodoriaeth i astudio sut y gall addysg merched rymuso menywod.

Mae Prosiect Phoenix arobryn Prifysgol Caerdydd wedi sicrhau Statws Canolfan ar gyfer hyd at bum Cymrodoriaeth Broffesiynol y Gymanwlad a fydd yn galluogi’r derbynwyr i gydweithredu a datblygu sgiliau newydd ym maes addysg merched – y thema ar gyfer y dyfarniadau eleni.

Bydd y cymrodyr yn treulio tri mis yn cydweithredu ag ymchwilwyr o’r Ganolfan Datblygu a Gwerthuso Ymyriadau Cymhleth er mwyn Gwella Iechyd y Cyhoedd (DECIPHer) yn Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol ym Mharc Ymchwil y Gwyddorau Cymdeithasol.

Dywedodd yr Athro Judith Hall, Cyfarwyddwr Prosiect Phoenix: “Rydym yn falch iawn o sicrhau Statws Canolfan ar gyfer y cymrodoriaethau hyn ar y thema ‘Addysg Merched: Neb ar ei ôl.’ Ni ddylai unrhyw ferch gael ei gadael ar ei hôl yn ystod ei haddysg.

“Byddwn bellach yn gweithio gyda Dr John Nyambe, Deon Cyswllt yr Ysgol Addysg ym Mhrifysgol Namibia (UNAM), Gweinyddiaeth Addysg Namibia ac Adran y Gwyddorau Cymdeithasol yn UNAM i sicrhau pum ymgeisydd brwdfrydig llawn egni sy’n benderfynol o gyflawni ein nod: cydraddoldeb rhywiol mewn addysg.

“Drwy weithio mewn tîm a chyd-gynhyrchu, rydym yn sicr y bydd y Statws Canolfan hwn yn galluogi cyfeiriad teithio i effaith ystyrlon pan fydd y cymrodyr yn dychwelyd i Namibia.”

Bydd y lleoliadau gwaith yn atgyfnerthu ymgais Llywodraeth Namibia i leihau beichiogrwydd ymysg merched yn eu harddegau drwy addysgu a grymuso menywod yn fwy.

Wrth groesawu’r cymrodoriaethau, dywedodd Dr Nyambe: “Mae hyn yn newyddion gwych, sy’n rhoi gobaith i addysg merched yn ein gwlad. Mae Prifysgol Namibia’n croesawu unrhyw gyfle sy’n bwriadu grymuso merched sy’n blant a gwella addysg merched.”

Yn ystod eu hastudiaethau yn 2022, bydd y cymrodyr yn gallu defnyddio amrywiaeth eang o gyfleusterau yn DECIPHer, gan gynnwys cael hyfforddiant arwain a chymryd rhan mewn gweithdai dysgu myfyriol.

Mae’r cymrodoriaethau wedi’u cydlynu gan Dr Honor Young a Dr Rhiannon Evans o DECIPHer gyda chymorth yr Athro Amanda Robinson, yr Athro EJ Renold a Dr Yulia Shenderovich.

Dywedodd Dr Honor Young, Uwch-ddarlithydd yn DECIPHer: “Rydym yn falch iawn o sicrhau Cymrodoriaethau Proffesiynol y Gymanwlad, ac rydym yn edrych ymlaen at gydweithio a dysgu gyda chydweithwyr ym Mhrifysgol Namibia wrth i ni weithio tuag at ein nod cyffredin o gydraddoldeb rhywiol mewn addysg.”

Ychwanegodd Dr Rhiannon Evans, Uwch-ddarlithydd yn DECIPHer: “Dyma gyfle cyffrous i DECIPHer ac o ran ein huchelgeisiau ar gyfer Parc Ymchwil y Gwyddorau Cymdeithasol. Mae cydweithredu’n rhyngwladol yn rhan hanfodol o'n gwaith, a gobeithio y bydd hyn yn arwain at berthynas gyfoethog ac effeithiol yn y dyfodol.”

Mae Parc Ymchwil y Gwyddorau Cymdeithasol yn dwyn ynghyd 400 o ymchwilwyr ym maes y gwyddorau cymdeithasol o 13 grŵp i ddatblygu atebion arloesol i broblemau cymdeithasol drwy ymchwil gydweithredol. Bydd yn symud i ganolfan bwrpasol, sbarc | spark, yn ystod gaeaf 2021.

Heddiw, mae Prifysgol Namibia a Phrifysgol Caerdydd yn lansio cystadleuaeth ar y cyd i ysgrifennu straeon byrion ar gyfer plant.

Cynhelir y gystadleuaeth gan Brosiect Phoenix, sy’n bartneriaeth rhwng y ddwy brifysgol er mwyn gwella iechyd, lleihau tlodi a datblygu agwedd sensitif a chynaliadwy tuag at yr amgylchedd.

Gofynnir i awduron newydd a phrofiadol fel ei gilydd gyflwyno straeon byrion Saesneg sy’n addas i blant rhwng saith a 15 oed.

Gall y straeon fod am unrhyw bwnc, ond mae’r trefnwyr yn gobeithio y byddant yn cynnwys modelau rôl cryf i blant er mwyn annog darllen a hyrwyddo cyfleoedd cyfnewid diwylliannol.

Meddai’r Athro Kenneth Matengu, Is-Ganghellor Prifysgol Namibia; “Mae darllen yn cynnig ymdeimlad o gyffro ac archwilio i blant ac mae’n eu helpu i fod yn fyfyrwyr mwy ysbrydoledig ac arloesol.”

Yn ôl yr Athro Judith Hall, Arweinydd Prosiect Phoenix ym Mhrifysgol Caerdydd: “Mae darllen yn tanio’r dychymyg ac yn ysgogi awydd y plant i ddysgu. Bydd darllen mwy yn agor drysau i addysg well a chyflawni rhagor.”

Mae Cyngor Celfyddydau Cymru yn cefnogi’r gystadleuaeth a’r tair wobr ariannol a gynigir i’r enillwyr.

Mae Cystadleuaeth Ffuglen Fer i Blant Phoenix 2020 yn agored i unrhyw un sy’n byw yn Namibia a Chymru (rhaid bod yn 18+ oed i gymryd rhan). Anfonwch eich cynigion, na ddylai fod dros 3,000 o eiriau, at phoenixshortstory@gmail.com erbyn y dyddiad cau ar 30 Ebrill.

Mae rhagor o wybodaeth am Brosiect Phoenix ar gael yma.

Heddiw, lansiwyd prosiect sydd â’r nod o blannu coed mewn cynifer o ysgolion â phosibl ar draws Cymru a Namibia, yng Nghaerdydd.

Lansiwyd Coed Phoenix gydag Ysgolion Cymru â seremoni plannu coed yn Ysgol Gyfun Gymraeg Glantaf, ym mhresenoldeb Is-Ganghellor Prifysgol Caerdydd, yr Athro Colin Riordan a Phrif Weinidog Cymru, Mark Drakeford.

Mae’r rhaglen plannu coed yn cael ei rhoi ar waith a’i harwain gan Brosiect Phoenix, sy’n bartneriaeth rhwng Prifysgol Caerdydd a Phrifysgol Namibia er mwyn gwella iechyd, lleihau tlodi a datblygu agwedd sensitif a chynaliadwy tuag at yr amgylchedd.

Meddai arweinydd y prosiect, yr Athro Judith Hall, fod cronfa gynaliadwyedd wedi’i sefydlu bum mlynedd yn ôl er mwyn cydnabod goblygiadau’r teithio rhyngwladol a geir wrth gynnal y prosiect, yn ogystal ag ymrwymiad Prifysgol Caerdydd i ymddygiad cyfrifol o ran carbon.

“Mae dirfawr angen am y fenter hon, gan fod amgylcheddau yng Nghymru a Namibia o dan fygythiad; rydym yn gweld coetiroedd brodorol Cymru’n cael eu colli a mwy o ddiffeithdiro yn Namibia,” meddai’r Athro Hall, o Ysgol Meddygaeth y Brifysgol.

Daeth disgyblion o glwb amgylcheddol yr ysgol a’r athro Dr Anna Henderson, arweinydd staff y clwb, i’r lansiad.

Dywedodd Dr Henderson: “Rydw i wrth fy modd yn gallu helpu i rymuso disgyblion Glantaf i weithredu a mynd i’r afael â’r newid yn yr hinsawdd a’r bygythiad go iawn sy’n peryglu ein bioamrywiaeth bellach.

“Mae llawer o bobl yn angerddol dros faterion amgylcheddol, ond heb y grym i gymryd camau ystyrlon, ataliol ar lefel bersonol. Maent yn deall cystal ag unrhyw un pa mor fawr yw effeithiau gweithrediadau ein cymdeithas, a faint o newid sydd ei angen i droi’r llanw.”

Dywedodd Gwen Evans sy’n ddisgybl ym Mlwyddyn 10: “Rydw i’n credu ei bod hi’n bwysig codi ymwybyddiaeth o’r problemau yr ydyn ni’n eu hwynebu heddiw, yn ogystal â cheisio lleihau ein cyfraniadau at gynhesu byd-eang fel ysgol.

“Drwy’r digwyddiad plannu coed hwn, rwy’n credu ein bod ni’n cymryd cam i’r cyfeiriad cywir i leihau allyriadau carbon yng Nghymru.”

A meddai Carys Reardon-Smith, sydd hefyd yn ddisgybl ym Mlwyddyn 10: “Rwy’n teimlo’n ffodus iawn cael cymryd rhan yn hyn a gwneud rhywbeth i fynd i’r afael â’r argyfwng hinsoddol presennol.

“Mae gweithio gyda Phrosiect Phoenix wedi ein galluogi ni i leisio ein barn ni a helpu pobl lai ffodus, yn ogystal â gweithredu er lles y blaned ar yr un pryd.”

Mae Prosiect Phoenix yn gweithio gydag ysgolion yn y ddwy wlad, yn ogystal ag Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt Gwent, fydd yn arwain mentrau plannu ehangach ar draws lleoliadau y tu allan i’r ysgolion.

Mae plannu coed eisoes ar waith yn Namibia, ac mae’r prosiect hefyd yn bwriadu plannu coed yn Zambia, lle mae Prosiect Phoenix wedi dechrau gweithio’n ddiweddar.

Mae Prosiect Phoenix yn cwmpasu amrywiaeth eang o brosiectau a sbardunir gan effeithiau, mewn ymateb i ofynion Nodau Datblygu Cynaliadwy'r Cenhedloedd Unedig. 

Ers ei lansiad yn 2014, mae wedi datblygu dros 40 o brosiectau ar y cyd yn Namibia, Zambia a Chymru, gan gynnwys hyfforddi’r anaesthetegyddion proffesiynol cyntaf; hyfforddi meddygon, nyrsys a bydwragedd; cynnal mentrau diogelwch ar y ffyrdd; cefnogi ieithoedd lleol, cynyddu ymwybyddiaeth o hawliau dynol a gweithio dros ddiogelwch dŵr a’r amgylchedd.

Mae tîm deintyddol o Brifysgol Caerdydd wedi cwblhau archwiliadau iechyd y geg mewn ysgolion cynradd a chartrefi plant amddifad yn Namibia.

Treuliodd yr uwch-ddarlithydd clinigol Dr Ilona Johnson a phedwar o'i myfyrwyr deintyddol blwyddyn olaf bythefnos yn Namibia yn rhan o Brosiect Phoenix y Brifysgol.

Casglwyd data yn y brifddinas Windhoek a rhannau anghysbell o ogledd Namibia ac maent yn gobeithio bydd y gwaith hwn yn dylanwadu ar bolisi.

“Ein nod oedd ceisio cyrraedd y lleoedd mwyaf anghysbell er mwyn cael yr effaith fwyaf”, meddai Dr Johnson.

Defnyddiodd y tîm gemau a chaneuon hwyliog i helpu addysgu'r plant am bwysigrwydd iechyd y geg.

Aeth Pennaeth Deintyddiaeth Ysbyty Dr Katutura, Dr Nguundja Uamburu, gyda thîm Caerdydd yn ystod eu gwaith.

Dywedodd: “Mae wedi bod yn llwyddiant ysgubol. Gobeithiwn y bydd y prosiect hwn yn gwneud gwahaniaeth mawr yn Namibia gan ein bod wedi casglu data da iawn.”

Mae Prosiect Phoenix yn bartneriaeth lwyddiannus rhwng Prifysgol Caerdydd a Phrifysgol Namibia sy'n canolbwyntio ar addysg ac ymchwil mewn meysydd fel TG, mathemateg, iechyd a chyfathrebu.

Mae'n rhan o genhadaeth ddinesig y Brifysgol i wella addysg, iechyd, cyfoeth a lles mewn cymunedau yng Nghymru a thu hwnt.

Mae Llywodraeth Namibia wedi cydnabod Prosiect Phoenix y Brifysgol ar ôl iddo greu mwy na 38 o brosiectau cydweithredol yn y wlad.

Cwrddodd yr Is-Ganghellor yr Athro Colin Riordan ag Is-Lywydd Namibia ac aelodau uwch eraill Llywodraeth Namibia yn ystod ymweliad diweddar er mwyn atgyfnerthu’r bartneriaeth sy’n tyfu o hyd.

Dechreuodd y fenter gydweithredol, Prosiect Phoenix, rhwng Prifysgol Caerdydd a Phrifysgol Namibia (UNAM) yn 2014.

Mae effaith Prosiect Phoenix wedi cael cydnabyddiaeth ar lefel genedlaethol a chlod gan Lywodraeth Namibia.

Ymwelodd yr Athro Riordan â Swyddfa’r Canghellor, sydd hefyd yn Is-Lywydd Namibia, HE Dr Nangolo Mbumba; Gweinidog Iechyd, Hon Dr Kalumbi Shangula; a’r Gweinidog dros Gysylltiadau Rhyngwladol, Hon Netumbo Nandi-Ndaitwah.

Hefyd, cwrddodd â’i gynrychiolydd cyfatebol yn UNAM, yr Athro Kenneth Matengu.

Mae Prosiect Phoenix wedi cyflwyno manteision sylweddol i Gymru, gan fod staff a myfyrwyr Prifysgol Caerdydd, ynghyd â gweithwyr proffesiynol o sectorau eraill, wedi manteisio’n llawn ar gyfleoedd i ddysgu a datblygu.

Mae gwaith y prosiect bellach yn cwmpasu mwy na 38 o weithgareddau unigol yn Namibia gan ganolbwyntio fwyfwy ar rai o heriau cenedlaethol Namibia.

Mae’r gweithgareddau pwysig newydd yn cynnwys:

  • Mur Gwyrdd Mawr Namibia: mynd i’r afael â diffeithdiro yn Namibia drwy ailgoedwigo brodorol.
  • Defnyddio ymchwil gwyddorau cymdeithasol i reoli tarddiant o Hepatitis E yn Namibia.
  • System cofnodi cleifion electronig i Namibia.
  • Cyflwyno Datblygiad Proffesiynol Parhaus i feddygon a nyrsys sy’n ymarfer yng ngogledd Namibia.
  • Pecyn Trawma Caerdydd, a gynhyrchir yn Namibia: achub bywydau ar y ffyrdd.
  • Hyfforddiant mewn ysgrifennu grantiau: addysgu academyddion sut i gael grantiau ymchwil rhyngwladol.

Mae llwyddiannau yn y gorffennol yn cynnwys:

  • Rhoi hyfforddiant arbenigol i feddygon, nyrsys a bydwragedd.
  • Hybu gwybodaeth fathemategol ymysg gwyddonwyr y dyfodol.
  • Cefnogi ieithoedd lleol.
  • Datblygu cymunedau o bobl sy'n frwdfrydig dros greu meddalwedd.
  • Achub bywydau ar ôl damweiniau ar y ffyrdd.
  • Codi dyheadau dysgwyr ifanc.
  • Gwella sgiliau astudio.
  • Hybu e-ddysgu.
  • Cynyddu ymwybyddiaeth o hawliau dynol.

“Effaith y prosiect sy’n adlewyrchu ei werth go iawn,” ddywedodd arweinydd Prosiect Phoenix yr Athro Judith Hall.

Mae Prosiect Phoenix yn gweithio’n agos ag UNAM ar amrywiaeth eang o weithgareddau gan gynnwys addysg, iechyd, cyfathrebiaeth a gwyddoniaeth. Mae’n cefnogi prosiect Llywodraeth Cymru, Cymru o blaid Affrica.

Mae arweinydd Prosiect Phoenix Prifysgol Caerdydd wedi’i gwneud yn Is-gennad Anrhydeddus i Namibia yng Nghymru.

Dyfarnwyd y fraint i’r Athro Judith Hall yn Llysgenhadaeth Namibia yn Llundain.

Mae Prosiect Phoenix yn gweithio gyda Phrifysgol Namibia i leihau tlodi, hyrwyddo iechyd a chefnogi’r amgylchedd.

Bydd cyfrifoldebau'r Athro Hall yn cynnwys datblygu cysylltiadau Nambia â Chymru.

Bydd y rôl ddi-dâl yn canolbwyntio’n benodol ar ei meysydd arbenigol fel addysg uwch, arloesedd a busnes.

Rhoddwyd yr anrhydedd gan y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog dros Gysylltiadau Rhyngwladol a Chydweithredu, Netumbo Nandi-Ndaitwah, a’i ddyfarnu gan Uwch Gomisiynydd Namibia i’r DU, Ei Ardderchowgrwydd Steve Vemunavi Katjiuanjo.

Dywedodd yr Athro Hall: “Am fraint i mi gael cynrychioli un wlad wych mewn gwlad wych arall. Fe wnaf fy ngorau glas i weld beth y gallaf ei wneud i’n helpu ni gyd.”

Mae rhai o uchafbwyntiau gwaith Prosiect Phoenix yn Namibia yn cynnwys:

  • addysgu meddygon a nyrsys ynghylch gofalu am y cleifion gwannaf yn ystod llawdriniaethau
  • creu sector meddalwedd ffyniannus
  • cefnogi diwylliant ac ieithoedd cenedlaethol
  • galluogi’r heddlu a gwasanaeth yr ambiwlansys i achub bywydau ar ôl damweiniau ar y ffyrdd

Bu’r Athro Hall yn bresennol mewn derbyniad arbennig gyda Dug Caergrawnt yn ddiweddar, i ddathlu cysylltiadau rhwng y DU a Namibia.

Mae arweinydd Prosiect Phoenix uchel ei broffil Prifysgol Caerdydd wedi’i wahodd i dderbyniad arbennig gyda Dug Caergrawnt i ddathlu cysylltiadau DU-Namibia.

Bydd yr Athro Judith Hall yn mynd i’r digwyddiad ym mhrifddinas Namibia, Windhoek, gydag unigolion blaenllaw o sawl sector gan gynnwys cadwraeth, busnesau Prydeinig, cynrychiolwyr o lywodraeth Namibia ac ymgyrchwyr iechyd meddwl.

Mae Prosiect Phoenix yn gweithio gyda Phrifysgol Namibia i leihau tlodi, hyrwyddo iechyd a chefnogi’r amgylchedd.

Dywedodd yr Athro Hall, fu hefyd yn gyfrifol am sefydlu elusen Mothers of Africa: “Rydw i wrth fy modd bod gwaith gwych Prosiect Phoenix yn cael ei gydnabod fel hyn.

“Mae nifer fawr o gydweithwyr yng Nghymru a Namibia wedi gweithio’n eithriadol o galed i wneud yn siŵr bod y prosiect yn llwyddiant ac rydym eisoes wedi gwneud gwahaniaeth enfawr i lawer o fywydau.

Caiff y derbyniad ar dydd Mawrth 25 Medi ei gynnal gan Uwch-gomisiynydd Prydain i Namibia, Kate Airey OBE, oedd yng Nghaerdydd yn ddiweddar pan dderbyniodd yr Is-ganghellor, yr Athro Lazarus Hangula, Gymrodoriaeth er Anrhydedd gan Brifysgol Caerdydd.

Trydarodd Ms Airey: “Wrth fy modd fy mod yn croesawu Ei Uchelder Brenhinol Tywysog William i Namibia wythnos nesaf. Dyma fydd yr ymweliad Brenhinol swyddogol cyntaf ers 1991 ac mae’n gyfle gwych i gryfhau’r berthynas rhwng dau o bartneriaid y Gymanwlad.”

Mae rhai o uchafbwyntiau gwaith Prosiect Phoenix yn Namibia yn cynnwys:

  • addysgu meddygon a nyrsys ynghylch gofalu am y cleifion gwannaf yn ystod llawdriniaethau
  • creu sector meddalwedd ffyniannus
  • cefnogi diwylliant ac ieithoedd cenedlaethol
  • galluogi’r heddlu a’r gwasanaethau ambiwlans i achub bywydau ar ôl damweiniau ar y ffyrdd

Mae ymweliad Dug Caergrawnt Paratowyd â Namibia ar 24 a 25 Medi yn rhan o daith gwaith preifat i Affrica yn rhinwedd ei rôl yn Llywydd grŵp ymbarél cadwraeth United for Wildlife a Patron of conservation organisation Tusk.

Bydd hefyd yn ymweld â Tanzania a Kenya ar y daith, cyn digwyddiad Illegal Wildlife Trade Conference 2018 yn Llundain 11 a 12 Hydref 2018.

Nod y gynhadledd yw cryfhau partneriaethau rhyngwladol ar draws ffiniau a thu hwnt i lywodraeth. Bydd yn canolbwyntio ar dair thema: mynd i’r â masnachu bywyd gwyllt anghyfreithlon, meithrin partneriaethau a chau marchnadoedd.

Mae Is-ganghellor Prifysgol Namibia (UNAM) – sy'n rhoi'r gorau i'w swydd – wedi derbyn Cymrodoriaeth er Anrhydedd gan Brifysgol Caerdydd, i gydnabod ei yrfa ddisglair a'i gefnogaeth i brosiect trawsnewidiol.

Cafodd yr Athro Lazarus Hangula'r anrhydedd gan Brifysgol Caerdydd mewn seremoni yn y ddinas ddydd Llun 16 Gorffennaf.

Mae Prifysgol Caerdydd yn gweithio'n agos gydag UNAM yn rhan o'r prosiect llwyddiannus, Prosiect Phoenix, sy'n ceisio lleihau tlodi, hyrwyddo iechyd a chreu amgylchedd cynaliadwy.

Cafwyd cinio arbennig i ddathlu'r achlysur ar gyfer yr Athro Hangula, ac roedd Uwch-gomisiynydd y DU i Namibia, Kate Airey OBE, ac Uwch-gomisiynydd Namibia i'r DU, Steve Vemunavi Katjiuanjo yn bresennol yn y cinio.

Mae rhaglen Cymru o Blaid Affrica Llywodraeth Cymru – a ddathlodd ei 10fed pen-blwydd yn ddiweddar – wedi bod yn gefnogwr cryf o waith Prosiect Phoenix.

Yn ôl Carwyn Jones, Prif Weinidog Cymru: "Rydym yn falch o allu cefnogi ac annog mwy o bobl i gymryd rhan mewn prosiectau cydweithredol ar draws Cymru ar gyfer ein rhaglen Cymru o Blaid Affrica. Mae Prosiect Phoenix Prifysgol Caerdydd yn enghraifft ardderchog o'r fath waith.

"Mae rhywfaint o'r gwaith eithriadol y mae Prosiect Phoenix wedi'i wneud dros y blynyddoedd diwethaf wedi helpu Prifysgol Namibia i wella safonau, ac mae wedi cyflawni canlyniadau ardderchog ym meysydd iechyd, rhaglennu cyfrifiadurol a mathemateg. Ni fyddai hyn wedi bod yn bosibl heb ymrwymiad a gwaith caled yr Athro Hangula."

Yn ôl yr Athro Hangula: "Braint o'r mwyaf yw cael fy newis ar gyfer pantheon anrhydeddau eich sefydliad academaidd nodedig, uchel ei barch – Prifysgol Caerdydd – yn un o'i Chymrodyr cyntaf o Namibia.

Yn ôl Rhag Is-ganghellor Prifysgol Caerdydd, yr Athro Karen Holford, roedd yr Athro Hangula wedi dangos "ymrwymiad diwyro ac angerdd tuag at addysg".

Meddai: "Fel Is-ganghellor Prifysgol Namibia, mae'r Athro Hangula wedi llywio'r broses o ehangu'r sefydliad yn sylweddol, ac wedi rhoi nifer o newidiadau cadarnhaol ar waith sydd wedi gwneud y brifysgol yn lle mor hyfryd i weithio ac astudio ynddo.

"Mae'r cysylltiadau y mae wedi'u creu gyda sefydliadau addysg uwch y tu allan i Affrica wedi cynyddu proffil y brifysgol yn aruthrol, ac wedi datgloi cyfoeth o gyfleoedd ar gyfer myfyrwyr ar draws y byd."

Yn ôl yr Athro Judith Hall o Brifysgol Caerdydd, arweinydd Prosiect Phoenix: "Mae Prifysgol Caerdydd ac UNAM wedi gwella ansawdd bywyd pobl Namibia a Chymru yn sylweddol, ac ni fyddai dim o hynny wedi bod yn bosibl heb gefnogaeth yr ysgolhaig, addysgwr a'r dyn ardderchog hwn.

"Rwy'n hynod o ddiolchgar i'r Athro Hangula am ei gefnogaeth barhaus a'i gred yn y bartneriaeth rhwng ein priod brifysgolion – a'n gwledydd – gwych."

Mae'r Athro Hangula – sydd wedi bod yn Is-ganghellor UNAM am 14 mlynedd – yn rhoi'r gorau i'r swydd a bydd yr Athro Kenneth Matengu yn cymryd yr awenau ar 1 Awst eleni.

Mae Prosiect Phoenix wedi cael effaith sylweddol ers ei lansio'n swyddogol gan Mr Jones yn 2014. Mae wedi creu dros 30 o becynnau gwaith a sicrhau dros £1m o arian allanol.

Mae dwy bartneriaeth ragorol ym Mhrifysgol Caerdydd wedi ennill Gwobrau Dewi Sant.

Enillodd Prosiect Phoenix anrhydeddau rhyngwladol am wella bywydau yn Namibia, a chipiodd IQE y wobr arloesedd am eu gwaith blaengar ym maes Lled-ddargludyddion Cyfansawdd.

Mewn partneriaeth â Phrifysgol Namibia, mae Prosiect Phoenix yn mynd i'r afael â thri maes eang - menywod, plant a chlefydau heintus; gwyddoniaeth; a chyfathrebu.

Mae IQE yn gweithio gyda Phrifysgol Caerdydd er mwyn datblygu technolegau wafferi Lled-ddargludyddion Cyfansawdd. Mae menter ar y cyd - y Ganolfan Lled-ddargludyddion Cyfansawdd - yn datblygu cynhyrchion arloesol.

Dywedodd yr Athro Judith Hall, sy'n arwain Prosiect Phoenix, fod y wobr yn gydnabyddiaeth i bawb sy’n gysylltiedig â’r prosiect.

"Mae'r Wobr yn ffrwyth ymrwymiad ac ymdrech gan lawer o bobl anhygoel yng Nghymru a Namibia sy'n gwneud gwahaniaeth anhygoel i fywydau pobl.

"Heb y berthynas wych, gref sydd wedi’i meithrin rhwng Prifysgol Caerdydd a Phrifysgol Namibia, ni fyddai hyn wedi bod yn bosibl. Mae'r gwobrau hyn mor hyfryd ac yn gwneud i chi deimlo’n fel eich bod wedi cael eich anrhydeddu gan Lywodraeth Cymru a phobl Cymru."

Canmolodd Dr Drew Nelson, Llywydd a Phrif Weithredwr IQE ccc, waith caled staff IQE am eu llwyddiant byd-eang a'i bartneriaeth gyda Phrifysgol Caerdydd.

"Rwy'n falch iawn o bob un ohonynt.
Maent yn griw anhygoel ac wedi gweithio’n ddyfal er mwyn sicrhau bod IQE yn gwmni byd-eang gwych, ac rwy'n derbyn y wobr ar eu rhan. "

Mae Gwobrau Dewi Sant, a gyflwynwyd gan Brif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, yn y Senedd ym Mae Caerdydd, yn cydnabod ac yn dathlu llwyddiannau rhagorol pobl a grwpiau o bob lliw a llun yng Nghymru.

Meddai Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones: "Mae'r enillwyr yn glod enfawr i'ch teuluoedd, ffrindiau, cymunedau, ac i Gymru gyfan. Llongyfarchiadau mawr i chi ac i bawb a gyrhaeddodd y rownd derfynol.

Dywedodd yr Athro Hywel Thomas, Dirprwy Is-Ganghellor, Ymchwil, Arloesedd ac Ymgysylltu:  “Mae mor braf gweld gwaith caled cydweithwyr a phartneriaid yn cael eu cydnabod gan Wobrau nodedig Dewi Sant.

"Mae Prosiect Phoenix, sydd wedi bod o fudd i Gymru a Namibia fel ei gilydd, wedi helpu i newid bywydau pobl ac mae wedi cael ei gydnabod yn eang am ei bartneriaeth ardderchog gyda Phrifysgol Namibia.

"Mae ein gwaith gydag IQE, sy’n arbenigwyr ar lwyfan rhyngwladol ym maes lled-ddargludyddion cyfansawdd, yn parhau i dderbyn anrhydeddau.
Mae'r fenter ar y cyd yn parhau i ddatblygu prosiectau arloesol sy'n ennill busnes newydd."