Ewch i’r prif gynnwys

Angen cymryd camau gweithredu i leihau nifer y bobl sydd mewn carchardai yng Nghymru

25 September 2019

Inside a modern prison

Yn ôl adroddiad, dylai Cymru ddilyn arweiniad cenhedloedd eraill a datblygu ffyrdd credadwy eraill i garcharu.

Ar ôl darganfod yn ddiweddar mai Cymru sydd â'r gyfradd garcharu gyfartalog uchaf yng ngorllewin Ewrop, mae academyddion o Ganolfan Llywodraethiant Cymru Prifysgol Caerdydd yn dweud bod eu dadansoddiad o chwe system farnwrol arall yn dangos i lunwyr polisi yng Nghymru sut y gallent o bosibl wyrdroi’r duedd hon.

Fis diwethaf, cyhoeddodd y Weinyddiaeth Gyfiawnder fod 10,000 o leoedd ychwanegol wedi’u creu mewn carchardai yng Nghymru a Lloegr.

Dywedodd Dr Robert Jones: “Cymru sydd â’r gyfradd garcharu uchaf yng ngorllewin Ewrop ar hyn o bryd, ac ymddengys nad oes fawr o obaith i hyn newid o dan y system gyfredol. Tanlinellwyd hyn fwyaf diweddar gan benderfyniad Llywodraeth y DU i ehangu’r ystad carcharorion gyda 10,000 o leoedd ychwanegol.

“Mae ein gwaith ymchwil i sut mae gwledydd eraill wedi mynd i’r afael â’u cyfraddau carcharu uchel yn dangos bod ffyrdd dichonadwy eraill i garcharu cadwraethol. Mae’r adroddiad yn dangos y gallai tystiolaeth gan ymchwil genedlaethol fod yn allweddol i ddull gwahanol radical yn y dyfodol o drin cyfiawnder troseddol yng Nghymru.

Dadansoddodd ymchwilwyr gyfraddau carcharu ac ymagweddau at bolisi cosbi yng Nghaliffornia, Efrog Newydd, Texas, y Ffindir, Portiwgal a'r Iseldiroedd. Roedd pump o'r chwe system a astudiwyd wedi llwyddo i ostwng eu cyfraddau carcharu.

Esboniodd Dr Jones: “Gellid ystyried nad yw enghreifftiau o ‘gymdeithasau carcharu uchel’ yn yr Unol Daleithiau yn berthnasol iawn i Gymru, ond mae’r awdurdodaethau hyn wedi lleihau nifer y bobl yn y ddalfa yn llwyddiannus ac yn dangos bod mentrau polisi penodol y mae Cymru, fel cymdeithas carcharu uchel, yn gallu dysgu ohonynt.

“Ymysg ein henghreifftiau Ewropeaidd, mae llunwyr polisïau yn y Ffindir wedi symud yn llwyddiannus o gael un o’r cyfraddau carcharu uchaf yng ngorllewin Ewrop i un o’r lleiaf. Mae'r Iseldiroedd wedi gweld gostyngiad sylweddol yn  nifer y carcharorion yn ystod y blynyddoedd diwethaf.  Mae’r enghreifftiau hyn yn rhoi gwersi pwysig i ni ar gyfer sut y gallwn wella’r sefyllfa yng Nghymru.”

Mae'r adroddiad yn ychwanegu y gellir priodoli'r cynnydd yn y boblogaeth mewn carchardai yng Nghymru a Lloegr i raddau helaeth i newidiadau deddfwriaethol a pholisi a gyflwynwyd gan Lywodraeth y DU. Mae’r newidiadau hyn yn cynnwys cyflwyno dedfrydau lleiaf posibl, cynnydd mewn dedfrydau mwyaf posibl a chreu troseddau newydd.

Yn ôl ymchwil flaenorol gan Ganolfan Llywodraethiant Cymru, cynyddodd y digwyddiadau hunan-niweidio mewn carchardai yng Nghymru a Lloegr 435% rhwng 2010 a 2018. Yn ystod yr un cyfnod, cynyddodd ymosodiadau carcharorion-ar-garcharor 136% a chynyddodd ymosodiadau ar staff o 72 yn 2010 i 342 yn 2018.

Yn ei argymhellion, mae’r adroddiad yn nodi bod angen “dull system gyfan” i ostwng cyfraddau carcharu.

Dywedodd Dr Jones: “Mae cyfle enfawr i lunwyr polisïau feddwl yn gyfannol am rôl y system gyfiawnder yng Nghymru. Gyda’i gilydd, mae’r astudiaethau achos hyn yn cynnig enghreifftiau pwerus o’r hyn y gallai Cymru fod pe bai ewyllys wleidyddol a strwythurau cyfansoddiadol ein cenedl yn alinio’n wahanol.”

Rhannu’r stori hon

We undertake innovative research into all aspects of the law, politics, government and political economy of Wales, as well the wider UK and European contexts of territorial governance.