Ewch i’r prif gynnwys

Yr Eisteddfod Genedlaethol

Gweithdy gwyddoniaeth i blant yn yr Eisteddfod.
Gweithdy gwyddoniaeth i blant yn yr Eisteddfod.

Eisteddfod Genedlaethol Cymru, sy'n cael ei chynnal yn ystod wythnos gyntaf mis Awst bob blwyddyn, yw dathliad mwyaf Cymru o ddiwylliant a’r iaith Gymraeg.

Gohiriwyd yr Eisteddfod Genedlaethol ar y Maes eleni oherwydd pandemig y coronafeirws (COVID-19). Fodd bynnag, cynhaliwyd yr Eisteddfod AmGen, sef fersiwn ar-lein o'r ŵyl, unwaith eto yn rhithwir rhwng dydd Llun 2 Awst a dydd Sadwrn 7 Awst 2021.

Er bod peidio â bod ar y Maes ei hun eleni yn siom fawr, roedden ni wrth ein boddau bod cydweithwyr o bob rhan o'r Brifysgol wedi cymryd rhan mewn ystod o ddigwyddiadau a darlithoedd Cymraeg fel rhan o AmGen, a gallwch chi weld a mwynhau’r rhain isod o hyd.

Darlithoedd a digwyddiadau AmGen 2021

Enw'r digwyddiadDisgrifiad o'r digwyddiadSiaradwyr y digwyddiad
Etholiad Senedd Cymru 2021Ymunwch â Richard Wyn Jones a Jac Larner wrth iddynt drafod etholiad 2021 ar sail data Astudiaeth Etholiad Cymru 2021.Yr Athro Richard Wyn Jones a Dr Jac Larner
Canolfan Llywodraethiant Cymru, Prifysgol Caerdydd
Yr Awdur AnghofiedigMarion Loeffler sy’n edrych ar hanes difyr bywyd Hester Piozzi a Gwleidyddiaeth y 1790au.

Sesiwn yng ngofal Y Bywgraffiadur a Llyfrgell Genedlaethol Cymru
Dr Marion Loeffler, Ysgol Hanes, Archaeoleg a Chrefydd, Prifysgol Caerdydd
Cyfieithu, addasu a disodli: y berthynas rhwng enwau lleoedd Cymraeg a Saesneg yng NghaerdyddPam mae’r ardal o’r enw ‘Heath’ yn Saesneg yn gysylltiedig â dau enw Cymraeg: Y Waun a’r Mynydd Bychan? A phryd a pham penderfynodd yr awdurdodau dynnu’r enw Cymraeg oddi ar un o briffyrdd y ddinas a’i ddisodli ag un Saesneg mwy ‘parchus’? Pam mae Cyngor Caerdydd wedi cyflwyno polisi sy’n sicrhau mai Cymraeg fydd iaith enwau strydoedd newydd o hyn allan?

Ystyrir atebion y cwestiynau hyn a rhai eraill ynglŷn â’r berthynas rhwng enwau lleoedd Cymraeg a Saesneg yng Nghaerdydd yn y ddarlith hon gan Dr Dylan Foster Evans, Pennaeth Ysgol y Gymraeg ym Mhrifysgol Caerdydd.

Trefnir gan Gymdeithas Cyfieithwyr Cymru.
Dr Dylan Foster Evans
Pennaeth, Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Caerdydd
Llyfrgell Gyntaf y Wlad?Dyn braidd anhysbys yw’r casglwr llyfrau brwd, Enoch Salisbury heddiw. Ond fel y cyntaf i geisio (a methu) sefydlu Llyfrgell Genedlaethol i Gymru, mae llawer mwy i hanes y llyfrgi hwn, a’i gasgliad enfawr o lyfrau Cymraeg.

Ai methdalwr anghonfensiynol, neu arloeswr ei oes oedd e? Ymunwch â fi i drafod deg o drysorau ei gasgliad, y mae Prifysgol Caerdydd yn gofalu amdanynt bellach, a phenderfynu dros eich hun...
Sara Huws, Archifau a Chasgliadau Arbennig, Prifysgol Caerdydd
Iechyd meddwl - triniaethau’r presennol a’r dyfodolMae iechyd, meddyginiaethau a brechlynnau yn bynciau dyddiol trafodaeth ers dros flwyddyn. Ond beth am iechyd yr ymennydd? Sut mae cyflyrau iechyd meddwl wedi’u trin dros y ganrif ddiwethaf?

Rydym yn mynd ar daith o oes y gwallgofdai, llawfeddygaeth a gwawr cyffuriau seiciatrig. Rydym yn trafod ein dealltwriaeth fanwl o’r broses y tu mewn i’n hymenyddiau yn ogystal â gobeithion am y dyfodol ynghylch ymchwil enynnol. Byddwn yn ystyried posibilrwydd datblygu therapïau arloeseol, effeithiol sy’n seiliedig ar sylfeini a threialau solet sydd ar fin dechrau yng Nghymru.
Yr Athro Simon Ward, Cyfarwyddwr Sefydliad Darganfod Meddyginiaethau ym Mhrifysgol Caerdydd

Llais Heb Faes

Dim maes? Dim problem! Yn sgîl cymorth gan gydweithwyr yn yr Ysgol Newyddiaduraeth, y Cyfryngau a Diwylliant, aeth grŵp o 8 o fyfyrwyr ati i greu cynnwys digidol unigryw i'w gyhoeddi ar blatfformau cymdeithasol yn ystod yr Eisteddfod rithwir, a thrwy hynny meithrin profiad gwaith gwerthfawr fel newyddiadurwyr.

Buodd y tîm yn creu cynnwys o’u cartrefi ledled Cymru, gan gyhoeddi fideos, podlediadau a mwy, gan gynnwys gwleidyddiaeth, materion cyfoes yn ogystal â chyfres o gwestiynau tanio cyflym ysgafn i nifer o enwogion o Gymru!

Gallwch chi ddod o hyd i'r cynnwyst ar Spotify a Twitter.

Y disgwyl yw bydd Eisteddfod Genedlaethol 2022 yn cael ei chynnal yn Nhregaron rhwng dydd Sadwrn 30 Gorffennaf a dydd Sadwrn 6 Awst 2022.