Ewch i’r prif gynnwys

Festivals Research Group

Investigating the social, economic and environmental impact of festivals.

Archwilio effaith cymdeithasol, economaidd ac amgylcheddol gwyliau.

Sefydlwyd y Grŵp Ymchwil Gwyliau (FRG) ddechrau 2016 i ddwyn ynghyd academyddion a phobl greadigol i ymgymryd ag ymchwil gydweithredol yn y sîn wyliau, ac i ystyried cwestiynau pwysig ynglŷn â dyfodol gwyliau.

Mae gwyliau'r DU yn chwarae rhan sylweddol yn niwylliant ac economi Prydain. Mae cynulleidfaoedd gwyliau yn parhau i dyfu ac mae tirwedd yr ŵyl, yn drefol ac yn wledig, yn ddeinamig ac amrywiol. Cyn y pandemig coronafeirws (COVID-19), roedd y farchnad gwyliau a chyngherddau cerddorol yn y DU werth tua £2.6 biliwn gyda thros chwarter o oedolion y DU yn mynd i o leiaf un ŵyl gerddorol y flwyddyn (Mintel 2019). Er enghraifft, yn 2018, mynychodd 338,000 o dwristiaid domestig a 25,000 o dwristiaid tramor gyngherddau a gwyliau cerddorol yng Nghymru a gwario tua £124 miliwn (UK Music 2019). Yn ogystal â'u pwysigrwydd economaidd, mae gwyliau'n cyfrannu'n gymdeithasol a diwylliannol, gan greu ymdeimlad o berthyn a lle, gan ddatblygu hunaniaeth a lles unigolion trwy brofiadau cofiadwy. Gall gwyliau hefyd gael effeithiau amgylcheddol negyddol posibl.

O ganlyniad i'r pandemig coronafeirws (COVID-19) byd-eang, mae gwyliau cerddorol a chelfyddydol wedi'u canslo ar lefel ddigynsail. Yn ystod 2020, cafodd mwy na 250 o ddigwyddiadau eu canslo neu eu gohirio (eFestivals 2020) gyda llawer o ganslo pellach yn 2021. Mae trefnwyr a chynulleidfaoedd gwyliau wedi dod yn ansicr ynghylch profiadau gwyliau’r dyfodol, yn enwedig os yw’r mesurau ymateb i’r pandemig yn parhau i effeithio ar dyrfaoedd mawr.  

Mae gwerth gwyliau yn ymestyn y tu hwnt i'w heffaith economaidd. I'w miloedd o fynychwyr a chrewyr maent yn rhan hanfodol o ddiwylliant Prydain ac yn rhan o'n treftadaeth anniriaethol. Mae ymchwil yn dangos bod gan wyliau rôl bwysig o ran cydlyniant cymdeithasol a lles, gan adeiladu ymdeimlad cryf o hunaniaeth a pherthyn ymhlith eu cymunedau ffyddlon, aml-genhedlaeth, a gellir eu gweithredu fel 'asiantau newid', er enghraifft wrth hyrwyddo arferion gwyrddach a chynaliadwy (Alonso-Vazque 2016, Powerful Thinking 2018).

O ystyried newidiadau economaidd, cymdeithasol a thechnolegol, ac absenoldeb tyrfaoedd mawr, sut olwg fydd ar wyliau'r dyfodol? Sut y cânt eu trefnu, eu mwynhau, eu canfod a'u datblygu? A sut y byddant yn effeithio ar gymdeithas a'r amgylchedd?

Ein ffocws

Ffocws allweddol FRG yw gwyliau cerddorol a chelfyddydol; mae gan aelodau’r grŵp ymchwil brofiad sylweddol o weithio gyda ac mewn gwyliau fel Glastonbury, y Dyn Gwyrdd, Gŵyl y Gelli a’r Eisteddfod Genedlaethol yn ogystal â digwyddiadau bwyd. Mae FRG yn awyddus i gysylltu ymchwil academaidd â phrofiadau mynychwyr yr ŵyl, trefnwyr, perfformwyr a rhanddeiliaid eraill. Mae gwyliau hefyd yn cyflwyno gwahanol lwyfannau i ymchwilwyr ar gyfer ymgysylltu a rhannu ymchwil trwy ddulliau cyfranogol.

Ein tîm

Mae FRG rhyngddisgyblaethol Prifysgol Caerdydd yn cynnwys staff o Ysgol Busnes Caerdydd, yr Ysgol Gerdd, yr Ysgol Daearyddiaeth a Chynllunio, yr Ysgol Hanes, Archeoleg ac Astudiaethau Crefyddol, a'r Ysgol Newyddiaduraeth, y Cyfryngau a Diwylliant. Rydym hefyd yn gysylltiedig â Rhwydwaith Ymchwil Greadigol Caerdydd. Mae aelodau'r grŵp wedi cynnal sawl astudiaeth gŵyl gan gynnwys Gŵyl Sŵn, yr Eisteddfod Genedlaethol a Gŵyl Gyflymder Goodway. Mae'r ymchwil gydweithredol hon wedi gwella ein dealltwriaeth o gynulleidfaoedd gwyliau, eu profiadau a'u hymddygiadau, a sut y gall gwyliau a gwylwyr leihau eu hôl troed amgylcheddol.

Mae gan ein tîm ymchwil rhyngddisgyblaethol arbenigedd mewn marchnata gwasanaethau, ymddygiad defnyddwyr, y cyfryngau cymdeithasol a ffans cerddoriaeth, treftadaeth ac archeoleg gyfoes, daearyddiaeth ddynol a chynaliadwyedd. Er 2012, rydym wedi cynnal ymchwil ar ystod o wyliau'r DU, gan gynnwys cerddoriaeth, llenyddiaeth, diwylliant a bwyd. Mae gennym hanes o gydweithio â threfnwyr gwyliau (gan gynnwys Gŵyl Lenyddiaeth y Gelli, Glastonbury, y Dyn Gwyrdd, Gŵyl Swn, yr Eisteddfod Genedlaethol a Gŵyl Gyflymder Goodway) a rhwydwaith helaeth o gysylltiadau allweddol mewn gwyliau, cyrff anllywodraethol, llywodraeth genedlaethol a lleol (ee. AIF, AGF, Digwyddiadau Cymru). Mae gennym brofiad helaeth o gynnal dadansoddiad effeithiol sy'n canolbwyntio ar y gynulleidfa gan archwilio profiadau, hanes a chanlyniadau amgylcheddol gwyliau. Mae gennym sgiliau ymchwil mewn cyfweld, arolygon ar raddfa fawr (ar-lein ac wyneb yn wyneb), dyddiaduron digidol, dadansoddi’r cyfryngau cymdeithasol, ymgynghori cymunedol a mapio mewn partneriaeth â gwyliau a rhanddeiliaid.

Prosiect peilot

Ym mhrosiect peilot FRG gwelwyd ymchwilwyr Caerdydd yn gweithio gyda John Rostron a Gŵyl Sŵn. John oedd cyd-sylfaenydd Sŵn, ac mae'r ŵyl gerddoriaeth gyfoes drefol flynyddol hon yn digwydd bob mis Hydref mewn lleoliadau ledled Caerdydd. Yn 2016 dathlodd 10 mlynedd o wneud i'r ddinas ddod yn fyw. Roedd John hefyd yn Is-gadeirydd Cymdeithas y Gwyliau Cerddorol Annibynnol, sydd ar hyn o bryd yn cynnal ei chyngres flynyddol yng Nghaerdydd. Derbyniodd FRG gyllid sbarduno gan REACT(y fenter Ymchwil a Menter yn y Celfyddydau a Thechnoleg Greadigol a ariennir gan AHRC) i archwilio effaith gŵyl Sŵn ar y cynulleidfaoedd, y ddinas a'r sîn gerddoriaeth.

Gwyliwch fideo byr am ŵyl Sŵn a chydweithrediad FRG ar Amgueddfa Gerdd Sŵn, yn cynnwys John Roston (1.35 munud i mewn) ac arweinydd y grŵp ymchwil, Dr Jacqui Mulville (6.30 munud i mewn).

Ar hyn o bryd mae'r rhai yn y grŵp ymchwil yn cymryd rhan mewn prosiectau ac allbynnau ar y cyd. Gweler isod am ddetholiad o waith blaenorol gan rai o'r ymchwilwyr.

Blogiau:

Fideo:

Glastonbury Festival: Why do folk spend time at the Stone Circle?

Cyhoeddiadau academaidd a chyflwyniadau cynhadledd dethol (yn ôl blwyddyn):

Prosiectau a Digwyddiadau Diweddar a drefnwyd gan aelodau FRG

Arolwg Shutdown 2020: Gwyliau'n darparu Profiadau Emosiynol, Synhwyraidd a Chymunedol

Gyda chanslo gwyliau’r haf diwethaf, roeddem am wybod beth fyddai pobl yn ei golli am wyliau cerddorol. Gwnaethom gynnal arolwg, gyda dros 800 o unigolion yn ymateb.  Roedd ein data’n cydnabod bod pobl yn mynychu digwyddiadau am amryw resymau, o ymdeimladau o gymuned i brofiad synhwyraidd cerddoriaeth, celf, bwyd a diwylliant, ond hefyd i deimlo emosiynau - yn y bôn mae gwyliau'n gwneud i ni deimlo'n dda. Gwnaethom ddadansoddi'r data ac rydym wedi crynhoi ein canfyddiadau yn y ddelwedd hon. Fe wnaethom grwpio ymatebion yn dri sector, ymatebion emosiynol, ysgogiad synhwyraidd a communitas (teimladau dwys o gyd-berthnasedd cymdeithasol a pherthyn) a darganfod bod yr elfennau hyn yn cydbwyso ac yr un mor bwysig fel y crynhoir yn y ddelwedd isod:

Gŵyl Gyflymder Goodway 2019

Yn y prosiect hwn, gweithiodd FRG mewn partneriaeth â Siemens (Partner Technoleg 2019) a rhoi sylw i effaith amgylcheddol gwyliau yn y DU. Mae'r adroddiad yn tynnu sylw at y datblygiadau arloesol a'r mentrau sydd eu hangen i sicrhau gwyliau gwyrddach a glanach yn  y dyfodol.

https://news.siemens.co.uk/news/festival-fever-leaves-its-mark-on-the-uk-as-festival-goers-increase-their-ecological-footprint-by-8-5- amseroedd

Eisteddfod Genedlaethol 2017 a 2018

Yn y prosiect hwn gwnaethom archwilio ymgysylltiad mynychwyr yr ŵyl â gweithgareddau a digwyddiadau yn ystod Eisteddfodau Cenedlaethol 2017 a 2018, eu profiad, ac effaith ehangach yr ŵyl gan gynnwys teithiau ymwelwyr. Yn 2018 cawsom gyllid gan CUROP (Rhaglen Cyfleoedd Ymchwil Israddedig Caerdydd) o dan y prosiect: “Dylanwadu ar Effeithiau a Gwaddol Gwyliau yng Nghymru: Sylw ar Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd 2018 ”, Prifysgol Caerdydd (Canolfan Addysg ac Arloesi).

Adroddiadau:

  • Koenig-Lewis, N., Collins, A., Rosier, E. (2017). Eisteddfod Genedlaethol 2017 - Canfyddiadau Ymchwil, Prifysgol Caerdydd, Hydref 2017 (Adroddiad a gyflwynwyd i’r Eisteddfod Genedlaethol, 4 Hydref 2017)
  • Koenig-Lewis, N., Collins, A., Rosier, E., Emyr, M., Murphy, S. (2018).  Eisteddfod Genedlaethol 2018 - Canfyddiadau Ymchwil, Prifysgol Caerdydd, Hydref 2018 (Adroddiad a gyflwynwyd i’r Eisteddfod Genedlaethol, 17 Hydref 2018)

Blogiau/Newyddion: 

Gŵyl Sŵn 2016

Mae ein hadroddiad o 2017 yn seiliedig ar y prosiect peilot gyda Sŵn bellach ar gael i'w lawrlwytho.

Yn ystod y prosiect peilot hwn, buom hefyd yn gweithio gyda StoryworksUK i recordio cyfweliadau â rhai o'r bobl sy'n ymweld ag Amgueddfa Gerdd Sŵn.

Mae detholiad o'r cyfweliadau hyn ar gael ar wefan Storyworks UK.

Blog: http://blogs.cardiff.ac.uk/creative-economy/2017/04/03/a-spotlight-on-swn-music-festival-report-launch/

Gŵyl Lenyddiaeth y Gelli

Mae FRG wedi cynnal ymchwil i'r dulliau y mae ymwelwyr yn teithio i Ŵyl y Gelli. Ystyriodd y prosiect hwn hefyd pa fathau o strategaethau sydd eu hangen i leihau ôl troed teithio ymwelwyr a beth yw'r heriau allweddol o ran dylanwadu ar ymddygiad teithio ymwelwyr, a darparu digwyddiadau mwy cynaliadwy yng Nghymru?

https://theconversation.com/save-the-planet-one-festival-at-a-time-60802

Research group leader

Yr Athro Jacqui Mulville

Yr Athro Jacqui Mulville

Reader in Bioarchaeology

Email
mulvilleja@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 2087 4247

Staff academaidd

Dr Andrea Collins

Dr Andrea Collins

Senior Lecturer

Email
collinsa@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 2087 0279
Dr Dimitris Potoglou

Dr Dimitris Potoglou

Darllenydd

Email
potogloud@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44(0)2920876088
Dr Nicole Koenig-Lewis

Dr Nicole Koenig-Lewis

Senior Lecturer in Marketing

Email
koenig-lewisn@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (29) 2087 0967
Dr Lucy Bennett

Dr Lucy Bennett

Research Assistant

Email
bennettl@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 2251 0789

Staff cysylltiedig

Dr Joseph O'Connell

Dr Joseph O'Connell

Lecturer

Email
oconnellj2@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 2087 4381
Yr Athro Ian Hargreaves

Yr Athro Ian Hargreaves

Professor of Digital Economy

Email
hargreavesi@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 208 74633

Digwyddiadau Cyhoeddus: 

Digwyddiad cyhoeddus 2019 'Digwyddiadau Chwaraeon a Diwylliannol: Gwella ansawdd y gwerthusiadau effaith digwyddiadau', Prifysgol Caerdydd, Ysgol Daearyddiaeth a Chynllunio, 6ed Chwefror 2019. Denodd y digwyddiad hwn 30 o sefydliadau yn cynrychioli ystod eang o ddigwyddiadau chwaraeon a diwylliannol ledled Cymru.

https://www.cardiff.ac.uk/news/view/1448705-transforming-event-impact-evaluations

Digwyddiad cyhoeddus 2017 ‘Sbotolau ar Wyliau'. Siaradwyr gan gynnwys Grŵp Ymchwil Gwyliau’rBrifysgol, Jon Drape (Gŵyl Rhif 6), Steve Muggeridge (Green Gathering) a Gwilym Evans (Uned Digwyddiadau Mawr Llywodraeth Cymru) yn archwilio’r sefyllfa bresennol a'r heriau sy'n wynebu'r diwydiant yn y dyfodol. Grŵp Ymchwil Gwyliau Prifysgol Caerdydd, Prifysgol Caerdydd, 27 Mawrth 2017,

http://blogs.cardiff.ac.uk/creative-economy/2017/04/03/a-spotlight-on-swn-music-festival-report-launch/

Caerdydd Creadigol

Archwilio effaith cymdeithasol, economaidd ac amgylcheddol gwyliau. Mae’r grŵp yn dod ag academyddion Prifysgol Caerdydd a rhanddeiliaid allweddol ynghyd i gynnal ymchwil gydweithredol ar y sîn wyliau, ac i ystyried cwestiynau pwysig ynglŷn â dyfodol gwyliau.

Yn 2020 bydd y grŵp yn canolbwyntio ar fapio gwyliau yng Nghymru, gan ganolbwyntio’n benodol ar gynaliadwyedd amgylcheddol.