Ewch i’r prif gynnwys

Cydnabod Caerdydd fel canolfan ‘meddygaeth fanwl’

24 February 2020

PET scan image of the brain

Mae Caerdydd wedi ei chydnabod yn ganolfan rhagoriaeth ar gyfer meddygaeth fanwl gan Innovate UK, rhan o’r asiantaeth cyllido ymchwil genedlaethol, Ymchwil ac Arloesedd y DU.

Fe wnaeth Prifysgol Caerdydd, ar y cyd â Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro, partneriaid GIG Cymru a’r Ganolfan Gwyddorau Bywyd, fynychu lansiad y Rhwydwaith Canolfannau Rhagoriaeth ar gyfer Meddygaeth Fanwl y mis diwethaf. Trefnwyd y digwyddiad gan Rwydwaith Trosglwyddo Gwybodaeth (KTN) UKRI.

Mae KTN yn diffinio meddygaeth fanwl fel “technoleg sy’n galluogi diagnosis cynnar a chywir i lywio triniaeth claf, yn ogystal ag argaeledd y therapïau a dargedir”. Mae hyn yn cynnwys cyfuno gwybodaeth biofarcwyr clinigol â datblygiadau mewn technolegau delweddu diagnostig, dadansoddi data a therapïau datblygedig.

Cyfeirir at feddygaeth fanwl yn aml fel meddygaeth haenedig neu bersonoledig, ac mae ganddo’r potensial i drawsffurfio gofal iechyd trwy ddatblygu diagnosteg glinigol a thriniaethau targededig gwell o lawer.

Mae gan Brifysgol Caerdydd a’i phartneriaid bortffolio eang o ymchwil aml-ddisgyblaethol i feddygaeth fanwl, gan gynnwys delweddu, deallusrwydd artiffisial (AI), diagnosteg glinigol, technolegau biofarcwyr, genomeg, therapïau datblygedig a gwyddor data, yn ogystal â meddu ar gysylltiadau cryf â phartneriaid clinigol a busnes.

Mae’r Rhwydwaith yn cynnwys chwe chanolfan rhagoriaeth sylfaenol - Caerdydd. Belfast, Glasgow, Leeds, Manceinion, a Rhydychen - a wnaeth ymuno â’r digwyddiad i gyflwyno a dathlu effaith y canolfannau hyn o ran hyrwyddo arloesi yn y maes hwn.

Yn ychwanegol at hyn, mae’r canolfannau wedi cynnig cyfleoedd i academyddion, busnesau a darparwyr gofal iechyd i weithio ar y cyd er mwyn cyflymu datblygiad meddygaeth fanwl ar gyfer budd iechyd a’r economi.

Precision medicine group from Cardiff University
O’r chwith i’r dde: Dr Emiliano Spezi, yr Ysgol Peirianneg, Elen de Lacy, Canolfan Gwyddorau Bywyd Cymru, Dr Corinne Squire a’r Athro Ian Weeks, yr Ysgol Meddygaeth, Dr Penny Wilson, Innovate UK, Giulia Boselli, y Rhwydwaith Trosglwyddo Gwybodaeth a Clive Morgan, Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro

Mynychwyd y digwyddiad yng Nghanolfan Cynadledda Clwb Pêl-droed Chelsea ar 30 Ionawr gan yr Athro Ian Weeks, a enillodd yn ddiweddar OBE am Wasanaethau i Drosglwyddo Gwybodaeth ac Arloesi Meddygol yn Anrhydeddau’r Flwyddyn Newydd eleni.

Fe wnaeth aelodau’r Bartneriaeth Arloesi Clinigol, Prifysgol Caerdydd (yr Ysgolion Meddygaeth a Pheirianneg) a Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro hefyd fynychu. Cafwyd arddangosfeydd gan Ganolfan Gwyddorau Bywyd Cymru, Technoleg Iechyd Cymru, a Phartneriaeth Genomeg Cymru.

Fe wnaeth eu cyflwyniadau amlygu rhai o gyfleusterau allweddol Caerdydd a meysydd ei harbenigedd mewn meddygaeth fanwl.

Er enghraifft, disgrifiwyd datblygiadau mewn deallusrwydd artiffisial, dysgu peiriannol, a dadansoddeg delweddau, gan ganolbwyntio ar dechnegau newydd sy’n cael eu defnyddio bellach mewn treialon yng Nghanolfan Ganser Felindre i lywio triniaethau canser.

Amlygwyd hefyd waith ar fiofarcwyr amryfal a dysgu peiriannol i alluogi diagnosis cynnar a chywir o heintiad, gan alluogi cleifion i gael eu trin yn fwy effeithlon. Fe wnaeth cyflwyniad pellach ddisgrifio’r cynnydd a wnaed o fewn GIG Cymru wrth gyflwyno system Gymru-gyfan ar gyfer patholeg ddigidol a sefydlu Partneriaeth Genomeg Cymru.

Amlygodd y cyflwyniadau y cyfleusterau unigryw sy’n cyfrannu at amgylchedd rhagorol ar gyfer meddygaeth fanwl yn y rhanbarth, megis CUBRIC (Canolfan Ymchwil Delweddu'r Ymennydd, Prifysgol Caerdydd), PETIC (Canolfan Delweddu Tomograffeg Gollwng Positronau), ac Academi Delweddu Genedlaethol Cymru, a’r galluoedd o fewn gwyddor data a dysgu ffederal sy’n bwysig o ran trin symiau mawr o ddata meddygol.

Mae cyfranogiad Caerdydd yn y rhwydwaith hwn o ganolfannau yn cefnogi amcanion Papur Gwyn Strategaeth Ddiwydiannol y DU a Datganiad Ysgrifenedig diweddar Llywodraeth Cymru ar Feddygaeth Fanwl fel ei gilydd.

Rhannu’r stori hon

Mae’r Ysgol yn ganolfan ryngwladol bwysig ar gyfer addysgu ac ymchwil, sy’n ymrwymo i wella iechyd y ddynoliaeth.