Ewch i’r prif gynnwys

Miliynau yn fwy o blant yng ngorllewin a chanolbarth Africa yn dioddef o ddiffyg maeth, yn ôl arolwg

17 October 2019

African person sorting beans

Mae arolwg yn dangos bod nifer y plant sy'n dioddef o ddiffyg maeth yng ngorllewin a chanolbarth Affrica wedi codi gan dair miliwn mewn cyfnod o bum mlynedd.

Yn ôl academyddion o Brifysgol Caerdydd, nid yw'r ymchwil – y cyntaf o'i math yn y rhanbarth – yn dangos unrhyw ostyngiad yn nifer y plant sy'n dioddef mathau lluosog o ddiffyg maeth a bod y baich lluosog hwn lawer yn fwy cyffredin na'r hyn a dybiwyd yn flaenorol. Maent yn rhestru tlodi parhaus, ansicrwydd eang o ran bwyd, twf cyflym dros ben yn y boblogaeth drefol ac amodau byw tlawd fel rhai o'r ffactorau sydd wedi cyfrannu at y cynnydd.

Yn ôl y prif awdur, Dr Marco Pomati, sy'n gweithio yn Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol: "Yn ôl ein dadansoddiad, prin iawn yw'r cynydd a wnaed er mwyn mynd i'r afael â'r sefyllfa daer o ran diffyg maeth yng ngorllewin a chanolbarth Affrica. Mae'r dangosyddion presennol ar gyfer diffyg maeth ymhlith plant, sy'n cael eu defnyddio'n gyffredin gan lywodraethau a sefydliadau amrywiol i olrhain y broblem, yn tangynrychioli i raddau helaeth beth yw hyd a lled diffyg maeth, a chyfuniadau o ddiffyg maeth ymhlith plant yn enwedig.

"Mae ambell gyfuniad o ddiffyg maeth yn gofyn am berygl uwch o farwolaeth a morbidrwydd ond eto, nid yw'r rhain yn cael eu monitro'n rheolaidd. Mae gwell dealltwriaeth o ffactorau cymdeithasol sy’n achosi diffyg maeth yn hanfodol er mwyn i lunwyr polisïau allu datblygu strategaethau gwybodus a gwydn i fynd i'r afael â'r prif ffactorau."

Gan ddefnyddio data arolygon demograffeg ac iechyd (DHS) ac Arolygon Clystyrau Dynodyddion Lluosog (MICS) UNICEF, dadansoddodd yr ymchwilwyr ddata ar draws 18 o wledydd yn y rhanbarth. Yn ôl eu canfyddiadau, roedd 21 miliwn o blant o dan bum mlwydd oed yn dangos un math neu ragor o ddiffyg maeth yn 2010, o'i gymharu â 18 miliwn yn 2005. Roedd ychydig dros naw miliwn o blant o dan bum mlwydd oed yn profi dau fath o ddiffyg maeth neu ragor.

Yn Nigeria, y wlad fwyaf poblog yn y rhanbarth, roedd dros hanner y plant (52%) yn dioddef o ddiffyg maeth a 22% ohonynt yn dangos arwyddion o ddiffyg maeth lluosog. Ghana oedd yr unig wlad lle gwelwyd gostyngiad clir yng nghyffredinrwydd yn ogystal â nifer y plant sy'n dioddef o ddiffyg maeth.

Yn 2015, ymrwymodd pob un o aelod-wledydd y Cenhedloedd Unedig ag Agenda 2030 er Datblygu Cynaliadwy, gan addo cymryd camau i ddileu tlodi a newyn fel rhan o gyfres ar Nodau Datblygu Cynaliadwy.

Ychwanegodd y cyd-awdur, Dr Shailen Nandy: "Mae'r ffigurau hyn yn dangos bod angen uwchraddio'r ymdrechion rhyngwladol i ostwng tlodi os oes unrhyw gyfle iddynt lwyddo.

"Does dim angen unrhyw dechnolegau newydd yn y frwydr yn erbyn diffyg maeth, dim ond yr ewyllys gwleidyddol i fynd i'r afael ag anghydraddoldebau cymdeithasol ac economaidd. Yn absenoldeb hynny, dyheadau'n unig fydd targedau rhyngwladol fel Nodau Datblygu Cynaliadwy."

Mae Assessing Progress towards SDG2: Trends and Patterns of Multiple Malnutrition in Young Children in West and Central Africa wedi'i gyhoeddi yn Child Indicators Research ac ar gael yma.

Rhannu’r stori hon

Mae'r Ysgol yn ganolfan a gydnabyddir yn rhyngwladol ar gyfer addysgu ac ymchwil o ansawdd uchel.