Ewch i’r prif gynnwys

Pwy sy'n pledio achos Lloegr?

06 Hydref 2016

Conservative Party Conference

Mae cynrychiolwyr yng nghynhadledd y Blaid Geidwadol wedi clywed y gallai golli ei statws fel y blaid sydd yn y sefyllfa orau i amddiffyn Seisnigrwydd ym marn y pleidleiswyr.

Daw'r honiad gan ymchwilwyr o brifysgolion Caerdydd a Chaeredin mewn ymateb i ddata sy'n dangos bod llai o bobl o'r farn mai'r Ceidwadwyr yw'r blaid sydd yn y sefyllfa orau i bleidio achos Lloegr.

Cafodd y canfyddiadau, a gymerwyd o arolwg diweddaraf Dyfodol Lloegr, eu cyflwyno mewn cyfarfod ymylol yng Nghynhadledd Flynyddol y Blaid Geidwadol yn Birmingham ar 4 Hydref.

Er gwaethaf y diffyg ffydd, mae polisïau'r Blaid Geidwadol ynghylch llywodraethu Lloegr yn parhau i fod yn boblogaidd ymhlith yr etholwyr, ac mae 'Pleidleisiau Lloegr ar gyfer Cyfreithiau Lloegr' bob amser yn neges boblogaidd.

Mae'r dystiolaeth ddiweddaraf yn cyd-fynd â chanfyddiadau arolygon blaenorol, ac yn dangos bod chwerwedd o hyd ynglŷn â'r buddiannau canfyddedig y mae gwledydd eraill y DU – yn enwedig yr Alban – yn eu cael drwy fod yn rhan o'r Undeb.

Daeth i'r amlwg yn yr arolwg hefyd fod cysylltiad agos rhwng agweddau tuag at aelodaeth y DU o'r Undeb Ewropeaidd ac agweddau at rôl Lloegr yn y DU. Roedd y rhan fwyaf o'r rhai oedd yn ystyried eu hunain fel "Saeson yn hytrach na Phrydeinwyr" yn bwriadu pleidleisio dros ymadael â'r UE, tra bod y rhai oedd yn ystyried eu hunain fel Prydeinwyr yn bennaf neu'n gyfan gwbl, yn fwy tebygol o bleidleisio dros aros.

Yng nghyd-destun y gwahaniaethau newydd rhwng cenhedloedd y DU a ddaeth i'r amlwg yn refferendwm yr UE, mae'r arolwg hwn yn cyflwyno tystiolaeth newydd am yr heriau sy'n wynebu Prif Weinidog y DU wrth i'r DU baratoi i gynnal trafodaethau ar gyfer ymadael â'r Undeb Ewropeaidd.

Dywedodd yr Athro Ailsa Henderson, Prifysgol Caeredin, un o arweinwyr y prosiect:

"Er bod y dystiolaeth o arolwg Dyfodol Lloegr yn dangos bod polisïau'r Ceidwadwyr ynghylch llywodraethu Lloegr yn boblogaidd o hyd, mae hefyd yn awgrymu bod llai o bleidleiswyr yn eu hystyried fel y blaid sydd yn y sefyllfa orau i bleidio achos Lloegr.

"A hithau'n blaid sydd mewn grym, mae'n wynebu cryn her: nid yw mwyafrif sylweddol yn credu bod San Steffan yn gweithio er lles Lloegr yn y tymor hir."

Ychwanegodd yr Athro Richard Wyn Jones, o Ganolfan Llywodraethiant Cymru Prifysgol Caerdydd: Bydd rhaid i Theresa May ddangos ei bod yn gallu ymateb i bryderon pleidleiswyr yn Lloegr, a chadw'r DU ar yr un pryd, ar ddechrau cyfnod o newid digynsail."

Cynhaliwyd Arolwg Dyfodol Lloegr 2016 rhwng 10 a 21 Mehefin 2016, ac roedd 5,103 yn y sampl.  Mae'r prosiect wedi'i arwain gan yr Athro Roger Scully a'r Athro Richard Wyn Jones (Prifysgol Caerdydd) a'r Athro Alisa Henderson a'r Athro Charlie Jeffery (Prifysgol Caeredin).

Rhannu’r stori hon

Yn yn ymgymryd â gwaith ymchwil arloesol ynghylch pob agwedd ar y gyfraith, gwleidyddiaeth, llywodraeth ac economi wleidyddol Cymru, yn ogystal â chyd-destun llywodraethu tiriogaethol ehangach y DU ac Ewrop.