Ewch i’r prif gynnwys

Canfod troseddau drwy ddefnyddio'r cyfryngau cymdeithasol

12 August 2015

tab on computer showing Twitter URL

Bydd adnoddau rhagfynegi 'o'r radd flaenaf' yn cael eu defnyddio gan yr Heddlu Metropolitanaidd i fonitro digwyddiadau troseddol mewn amser real

Mae ymchwilwyr o'r Labordy Gwyddoniaeth Data Cymdeithasol wedi cael grantiau ymchwil gan y Ganolfan ar gyfer Rhagoriaeth Wyddonol a Pheirianneg yng Ngwasanaeth yr Heddlu Metropolitanaidd a Chronfa Cyflymu Effaith ESRC. Diben y grantiau yw ymgorffori eu gwaith ymchwil arloesol ar ddefnyddio'r cyfryngau cymdeithasol i wneud dadansoddiadau rhagfynegol, a gaiff ei gydnabod yn rhyngwladol, ym mhrosesau gweithredol yr heddlu.

Mae Cyfarwyddwyr y Labordy, Dr Matthew Williams o Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol, a Dr Pete Burnap o'r Ysgol Cyfrifiadureg a Gwybodeg, wedi datblygu modelau rhagfynegol cyfrifiadurol gan ddefnyddio'r cyfryngau cymdeithasol, i ddarogan digwyddiadau troseddol sy'n aflonyddu, a lledaeniad casineb ar-lein.

Mae'r cyfryngau cymdeithasol yn cynhyrchu llawer iawn o ddata drwy sawl math o ymddygiad ar-lein. Amcangyfrifir bod oddeutu 2.5 biliwn o ddefnyddwyr nad ydynt yn unigryw yn aelodau o'r cyfryngau cymdeithasol.  Defnyddiwyd y data a gynhyrchwyd gan y defnyddwyr hyn i ddarogan etholiadau, refeniw ffilmiau a hyd yn oed uwchganolbwynt daeargrynfeydd. 

Dywedodd arweinydd y prosiect, Dr Burnap: "Mae'r ymchwil blaenorol sydd wedi archwilio'r defnydd o ddata'r cyfryngau cymdeithasol mewn cyd-destunau plismona a throseddu wedi bod yn seiliedig ar ardaloedd metropolitan mawr, fel Chicago a San Francisco. Mae Llundain, gyda'i 2.5 miliwn o ddefnyddwyr Twitter, yn ddinas ddelfrydol i ddatblygu ein hymchwil i'r cyfryngau cymdeithasol a phlismona ymhellach, gan ddefnyddio llwyfan meddalwedd COSMOS. Gellir ystyried data'r cyfryngau cymdeithasol yn fath o wybodaeth ffynhonnell agored a all helpu'r heddlu wrth wneud penderfyniadau yn y fan a'r lle.

"Bydd y grantiau newydd hyn yn ein galluogi i gyflawni effaith fesuradwy o fewn Gwasanaeth yr Heddlu Metropolitanaidd, gan ymgorffori ein modelau rhagfynegi cyfryngau cymdeithasol yn eu prosesau gweithredol. Mae ASau yn garedig wedi cytuno i ni ddefnyddio setiau data a fydd yn ein galluogi i ddilysu ein modelau yn erbyn digwyddiadau troseddol go iawn."

Dywedodd Dr Williams: "Mae'n amlwg bod ar y diwydiant, y sector cyhoeddus a'r trydydd sector angen dealltwriaeth well o sut gellir defnyddio'r mathau newydd hyn o ddata cymdeithasol swmpus i ychwanegu gwerth at arferion presennol. Wrth roi'r gwiriadau ystadegol cywir ar waith, a defnyddio arweiniad theori droseddegol, gall data'r cyfryngau cymdeithasol ategu ac ychwanegu at wybodaeth gonfensiynol yr heddlu i ragfynegi patrymau troseddu.

"Mae'r Labordy Gwyddoniaeth Data Cymdeithasol wedi ymrwymo i gynnal ymchwil arloesol ym meysydd troseddu, diogelwch a lles, er mwyn llywio sylfaen wybodaeth y gellir ei ymgorffori ym meysydd masnach, polisi ac ymarfer."

Dywedodd uwch-gynrychiolydd o Wasanaeth yr Heddlu Metropolitanaidd: "Rydym wir wedi gwerthfawrogi ein hymgysylltiad â'r Labordy Gwyddoniaeth Data Cymdeithasol ym Mhrifysgol Caerdydd hyd yma, oherwydd maent wedi rhoi llawer o fewnwelediad i'r ffordd y gellir manteisio i'r eithaf ar y cyfryngau cymdeithasol er budd diogelwch a phlismona. Maent eisoes wedi gwneud rhywfaint o waith ymchwil helaeth o ran adnabod casineb ar-lein, ac mae'r prosiect newydd yn mynd a hyn gam ymhellach i ddatblygu a beirniadu methodolegau ac adnoddau ar gyfer adnabod digwyddiadau ac ymddygiad sy'n aflonyddu. Edrychwn ymlaen at ddyfodol arloesol gyda'r Labordy"