Ewch i’r prif gynnwys

Yr Archif Darluniadau

31 Mawrth 2015

Mae'r cynnwys hwn ar gael yn Saesneg yn unig.

Scene of gentlemen from Jane Eyre novel
Illustration from Charlotte Bronte’s ‘Jane Eyre’, from the Illustration Archive.

Datgelu trysor byd-eang: archif chwiliadwy mwyaf y byd o ddarluniadau llyfrau yn gwneud mwy na miliwn o ddelweddau ar gael yn rhad ac am ddim

Bydd trysor byd-eang newydd – Yr Archif Darluniadau – yn galluogi unrhyw un i chwilio mwy na miliwn o ddelweddau a gedwir yn y Llyfrgell Brydeinig yn rhad ac am ddim, diolch i brosiect Prifysgol Caerdydd sy'n lansio heddiw [31 Mawrth 2015].

Cynhelir y prosiect ymchwil gan academyddion ym Mhrifysgol Caerdydd, ac maent am wneud 68,000 o lyfrau a gedwir ar gyfer y genedl yn y Llyfrgell Brydeinig yn hygyrch, o ysgrifennu am deithio i hanes, athroniaeth i fotaneg, a phob genre arall.

Dywedodd Julia Thomas, Athro Llenyddiaeth Saesneg, a luniodd y prosiect mewn blwyddyn yn unig, "Mae llafur cariad ein tîm bach, ymroddedig, sy'n cynnwys arbenigwyr mewn Llenyddiaeth Saesneg a Chyfrifiadureg, nid yn unig yn rhoi ail fywyd i filoedd o ddelweddau sydd wedi cael eu hesgeuluso, ond hefyd yn ailgyflwyno ein diwylliant gweledol, a allai fod wedi cael ei golli am byth fel arall."

Wrth esbonio cefndir y prosiect, dywedodd yr Athro Thomas, "Rydym ni wedi canolbwyntio ar ddarluniadau o lyfrau o'r 18fed ganrif i'r 20fed ganrif, a gellir dadlau mai dyma'r cyfnod pwysicaf mewn darluniadau llyfrau Prydeinig. Dyma gyfnod pan oedd newidiadau cyflym mewn technegau atgynhyrchu yn digwydd ochr yn ochr â newidiadau mewn ystyr celf a'i derbyniad. Daeth celf yn fwy hygyrch a darluniadau llyfrau'n gasgladwy'n ehangach ac yn fwy symudol nag erioed o'r blaen. Yn yr un ysbryd, mae ein gwaith yn datblygu'r cam hwn ymhellach i mewn i'r oes ddigidol, fodern.    

"Nawr, wrth i'r Archif Darluniadau – sef archif chwiliadwy mwyaf y byd o ddarluniadau llyfrau – ddod ar gael yn rhad ac am ddim i'r cyhoedd, mae ganddo'r potensial i chwildroi sut mae darluniadau'n cael eu deall a'r pwysigrwydd a roddir iddynt, cyflenwi byd masnachol sy'n awchu am ddelweddau â deunydd delweddol, ac arwain at ffyrdd mwy cywir o ddosbarthu a dadansoddi delweddau mewn cronfeydd data mawr. Rydym yn annog pawb i'w archwilio trwy fynd i illustrationarchive.caerdydd.ac.uk"

Wrth sôn am y prosiect, dywedodd y darlunydd, Quentin Blake, "Mae tudalennau argraffedig y 19eg ganrif yn llawn delweddau rhyfeddol, os gallwn ni ddod o hyd iddyn nhw. Mae'r Archif Darluniadau yn rhoi miliwn ohonynt o fewn cyrraedd. Rhyfeddol."