Ewch i’r prif gynnwys

Adolygiad o dynnu nwy siâl

29 Mehefin 2012

Mae'r cynnwys hwn ar gael yn Saesneg yn unig.

Professor Hywel Thomas
Professor Hywel Thomas

Mae modd rheoli hollti hydrolig (a elwir yn "ffracio") yn effeithiol yn y DG cyhyd ag y bo arferion gorau yn cael eu defnyddio a'u gorfodi'n gadarn trwy reoleiddio.

Dyna gasgliad adolygiad gan y Gymdeithas Frenhinol a'r Academi Frenhinol Peirianneg a gyhoeddwyd ddydd Gwener 29 Mehefin. Cafwyd cyfraniad gan yr Athro Hywel Thomas, FREng, FRS, y Dirprwy Is-ganghellor Ymgysylltu a Rhyngwladol a Chyfarwyddwr y Ganolfan Ymchwil Daearamgylcheddol ym Mhrifysgol Caerdydd i ganfyddiadau'r gweithgor.

Dywedodd yr Athro Robert Mair FREng FRS, Cadeirydd gweithgor yr adolygiad: "Bu llawer o ddyfalu ynglŷn â diogelwch tynnu nwy siâl ar ôl enghreifftiau o arferion gwael yn yr Unol Daleithiau. Cawsom fod ffynhonnau mewn cyflwr boddhaol yn allweddol bwysig ond isel iawn oedd y risg i'r pethau a oedd yn peri'r pryder mwyaf cyffredin, megis achosi daeargrynfeydd ac effaith unrhyw hollti yn cyrraedd ac yn halogi dŵr yfed.

Nid yw hynny'n golygu nad oes unrhyw beryglon yn perthyn i hollti hydrolig. Rhaid rhoi systemau rheoleiddio cryf a systemau monitro cadarn yn eu lle a rhaid gorfodi arferion gorau os yw'r Llywodraeth yn mynd i roi caniatâd ar gyfer archwilio pellach. Yn benodol, rydym yn pwysleisio'r angen am ddatblygu pellach a chefnogi system reoleiddio'r DG, ynghyd â'r Asesiadau Risg Amgylcheddol ar gyfer yr holl weithrediadau nwy siâl ac archwilio a phrofi helaethach i sicrhau bod pob ffynnon mewn cyflwr boddhaol."

The Royal Academy of Engineering logo

Bu'r arolwg yn archwilio tystiolaeth wyddonol a pheirianegol yn ymwneud â'r risgiau i'r amgylchedd ac iechyd a diogelwch sy'n gysylltiedig â thynnu nwy siâl ar y glannau. Ymhlith y canfyddiadau a arweiniodd at y casgliad y gellid gwneud y gwaith yn ddiogel roedd:

  • Mae hollti hydrolig yn dechnoleg sydd wedi ennill ei blwyf a chafodd ei ddefnyddio am ddegawdau lawer gan y diwydiannau olew a nwy yn y DG;
  • Mae'r risgiau o halogi dyfrhaenau oherwydd holltiadau yn isel iawn os yw'r nwy siâl yn cael ei dynnu ar ddyfnder o gannoedd o fetrau;
  • Mae'r dirgryniadau daear a achosir gan hollti hydrolig yn debygol o fod yn wannach na'r rhai sy'n digwydd yn naturiol yn y DG ac yn wannach na'r rhai sy'n berthynol i gloddio am lo, sydd yn isel yn ôl safonau byd-eang;
  • Nid yw pyllau agored i storio dŵr gwastraff (a gafodd eu defnyddio yn yr Unol Daleithiau ac a allai ollwng) yn cael eu caniatáu yn y DG ac mae yna gyfleusterau niferus yn y DG ar gyfer trin gwastraff tebyg o'r sector diwydiannol;
  • Datblygwyd gweithdrefnau sydd wedi ennill eu plwyf i waredu defnyddiau ymbelydrol sy'n digwydd yn naturiol (sy'n bresennol yn y dyfroedd gwastraff ar ôl hollti hydrolig) gan ddiwydiannau echdynnu'r DG.

Un pryder penodol yw y gallai smentio gwael a chasinau ffynhonnau diffygiol arwain at nwy yn gollwng a halogiad amgylcheddol ehangach, fel sydd wedi digwydd mewn rhai achosion yn yr Unol Daleithiau. Felly, daw'r adolygiad i'r casgliad y dylid rhoi blaenoriaeth i wneud yn siŵr fod pob ffynnon mewn cyflwr boddhaol drwy gydol ei hoes.

Royal Society logo

Fel canlyniad i asesu systemau rheoleiddio yn y DG ac enghreifftiau o arferion gorau, cafwyd nifer o argymhellion y dylid eu gweithredu os yw nwy siâl i gael ei dynnu'n ddiogel yn y DG. Mae'r rhain yn cynnwys:

  • Cryfhau rheolwiddwyr y DG, gan gynnwys darparu rhagor o adnoddau os oes eu hangen;
  • Rhoi cyfrifoldeb arweiniol am reoleiddio tynnu nwy siâl i un rheoleiddiwr;
  • Cryfhau'r system o archwilio ffynhonnau er mwyn gwneud yn siŵr fod ffynhonnau'n cael eu dylunio gyda golwg nid yn unig ar iechyd a diogelwch ond hefyd ar yr amgylchedd;
  • Cynnal profion rheolaidd i wneud yn siŵr fod ffynhonnau mewn cyflwr boddhaol;
  • Gorchymyn a gorfodi Asesiadau Risgiau Amgylcheddol ar gyfer pob gwaith siâl nwy , y dylid eu cyflwyno i'r rheoleiddwyr er mwyn eu craffu
  • Sicrhau monitro trylwyr o fethan mewn dŵr daear, seismigedd a methan yn gollwng cyn, yn ystod ac ar ôl hollti hydrolig;
  • Sefydlu prosesau rheoli integredig i wneud yn siŵr fod dŵr yn cael ei ddefnyddio'n gynaliadwy ac er mwyn gwastraffu cyn lleied â phosibl

Ychwanegodd yr Athro Mair: "Fel y gwnaethom yn glir ar y dechrau, nid yw'r adolygiad hwn yn ddadansoddiad cyflawn o'r holl faterion sy'n gysylltiedig â nwy siâl ac rydym wedi amlygu nifer o faterion a allai haeddu ystyriaeth bellach, gan gynnwys y risgiau i'r hinsawdd sy'n gysylltiedig â thynnu a defnyddio nwy siâl, a chael y cyhoedd i dderbyn hollti hydrolig. "

Rhannu’r stori hon