Ewch i’r prif gynnwys

Y Symposiwm McGuigan cyntaf erioed yn dathlu arloeswyr mewn darganfod cyffuriau

13 December 2019

Enillwyr y gwobrau gyda Dr Henson a’i wraig, Lucy
Enillwyr y gwobrau gyda Dr Henson a’i wraig, Lucy

Ar 26 Medi, cynhaliodd Ysgol Fferylliaeth a Gwyddorau Fferyllol Caerdydd y Symposiwm Chris McGuigan cyntaf erioed i ddathlu gwaith rhagorol ym maes darganfod cyffuriau ledled y byd. Trefnwyd y symposiwm i anrhydeddu cof yr Athro Chris McGuigan, cyn aelod o staff yn yr Ysgol Fferylliaeth a gwyddonydd blaenllaw ym maes darganfod cyffuriau, ar ôl cyhoeddi dros 200 o bapurau a chymryd pedwar o'i ddyfeisiau i dreialon clinigol gyda phobl, sy’n gamp anghyffredin iawn yn y byd academaidd.

Diolch i rodd hael gan Dr Geoff Henson, cyfaill i’r Athro McGuigan, roedd y symposiwm yn gallu dyfarnu tair gwobr i ymchwilwyr sydd wedi rhagori yn eu meysydd. Dyfarnwyd Gwobr Traethawd PhD Rhagorol McGuigan i gydnabod y traethawd ymchwil gorau mewn ymchwil yn ymwneud â darparu cyffuriau gan raddedig doethuriaeth ym Mhrifysgol Caerdydd, a hynny i Dr Gilda Giancotti am ei gwaith ar atalyddion c-FLIP.

Gilda Giancotti gyda Dr Geoff Henson
Gilda Giancotti gyda Dr Geoff Henson

Llwyddodd Di Giancotti i gwblhau ei PhD mewn Cemeg Meddyginiaethol ym Mhrifysgol Caerdydd yn 2018 o dan oruchwyliaeth yr Athro Andrea Brancale, gan weithio ar ddatblygu asiantau gwrth-ganser newydd ar gyfer trin canser y fron. Ar hyn o bryd mae hi’n gweithio fel cemegydd meddyginiaethol ar gyfer y Sefydliad Darganfod Meddyginiaethau ym Mhrifysgol Caerdydd, i ddatblygu cyffuriau newydd i drin cyflyrau iechyd meddwl.

Wrth siarad am ei gwobr, dywedodd Dr Giancotti, ‘Braint o’r mwyaf yw derbyn Gwobr Traethawd PhD Rhagorol McGuigan. Mae’r wobr hon yn cynrychioli un o gyflawniadau mwyaf fy ngyrfa gynnar, ac mae’n ysgogiad pellach i fwrw ymlaen â fy ngwaith yn y maes ymchwil.

Dyfarnwyd Gwobr Seren Newydd McGuigan i Dr. Joana Rocha-Pereira o KU Leuven. Mae’r wobr hon yn cydnabod ymchwilydd ar ddechrau ei yrfa sydd wedi cael effaith sylweddol, wreiddiol a gydnabyddir yn rhyngwladol. Roedd gwaith Dr. Rocha-Pereira yn canolbwyntio ar greu systemau model newydd ar gyfer darganfod meddyginiaethau sy’n targedu norofeirws.

Joanna Rocha-Pereira
Joanna Rocha-Pereira

‘Dwi’n meddwl ei bod yn arbennig iawn,’ meddai wrth drafod ei gwobr. ‘Darganfod cyffuriau oedd beth oeddwn i eisiau ei wneud, dyma pam y dewisais i astudio fferylliaeth, ac mae bod yma yn y Symposiwm er cof am ddyn sydd wedi rhoi cymaint i ddarganfod cyffuriau yn dda iawn.’

Yn olaf, mae Gwobr McGuigan am Waith Nodedig mewn Darganfod Cyffuriau yn wobr i gydnabod uwch ymchwilydd sydd ag enw da yn rhyngwladol ac sydd â hanes profedig o arwain wrth sbarduno neu ddatblygu egwyddorion gwyddonol newydd, neu drosi darganfod cyffuriau tuag at ddatblygu meddyginiaethau dynol.

Dyfarnwyd y wobr hon i Ralf Bartenschlager o Brifysgol Heidelberg, am ei waith ar ddod o hyd i iachâd ar gyfer hepatitis C. Enillodd yr Athro Bartenschlager ei PhD ym 1990 a dros y deng mlynedd ar hugain diwethaf mae ei waith wedi cynnwys dulliau delweddu arloesol a systemau diwylliant celloedd gyda'r nod o sicrhau mewnwelediadau manwl i'r rhyngweithio cymhleth rhwng y gwesteiwr a'i bathogenau. Mae'r astudiaethau biolegol celloedd manwl hyn wedi arwain at ddatblygu cyffuriau a all wella hepatitis C mewn 94-99% o gleifion yn dilyn cwrs deuddeg wythnos, gyda'r sgîl-effeithiau lleiaf posibl.

Professor Bartenschlager a Dr Henson
Professor Bartenschlager a Dr Henson

‘Mae Gwobr McGuigan am Waith Nodedig mewn Darganfod Cyffuriau yn anrhydedd o’r mwyaf ac yn gydnabyddiaeth o’r gwaith a wnaeth fy nhîm a minnau, ac rwy’n hynod ddiolchgar am hynny,’ meddai’r Athro Bartenschalger. ‘Ar yr un pryd, rwy’n ystyried gwaith Chris McGuigan a minnau yn enghraifft wych o sut y gwnaeth ymchwil sylfaenol mewn cemeg feddyginiaethol a firoleg gyfrannu at therapi gwrthfeirysol haint feirws hepatitis C: Trwy ddatblygu cemeg ddyfeisgar pro-tide gan Chris a sefydlu systemau sgrinio ar sail celloedd sy'n addas ar gyfer datblygu cyffuriau gwrthfeirysol gan fy nhîm. Mae wedi bod yn fraint o’r mwyaf bod yn rhan o’r datblygiadau hyn a oedd yn gyfrifol am osod y sylfaen ar gyfer therapi iachaol hepatitis C cronig.’

Y panel ar gyfer y sesiwn holi ac ateb
Y panel ar gyfer y sesiwn holi ac ateb

Yn dilyn y gwobrwyo, cadeiriodd Pennaeth yr Ysgol yr Athro Mark Gumbelton drafodaeth banel hynod ddiddorol gyda David Owen, Colin Greengrass, Daniela Riccardi a Malcolm Mason, sydd oll wedi rhagori ym maes darganfod cyffuriau. Trafodwyd dyfodol meddygaeth, gyda'i holl heriau a’i gyfleoedd, mewn fforwm bywiog rhwng y panelwyr a'r gynulleidfa.

Pennaeth yr Ysgol Yr Athro Mark Gumbleton, Yr Athro Brancale, Lucy Henson a Dr Henson
(CH-Dd) Pennaeth yr Ysgol Yr Athro Mark Gumbleton, Yr Athro Brancale, Lucy Henson a Dr Henson

Bydd y symposiwm yn cael ei gynnal bob dwy flynedd gan yr Ysgol Fferylliaeth, ac fe groesewir y cyfle i ddathlu gwaith arloesol ym maes hanfodol darganfod cyffuriau. Meddai’r Athro Andrea Brancale, cyfaill i Chris McGuigan, ‘Roedd hi’n ddiwrnod gwych, gyda sgyrsiau gwyddonol rhagorol a sgyrsiau deallusol a oedd yn ysgogi. Dwi’n credu ei fod yn ddigwyddiad gwirioneddol ysbrydoledig, yn enwedig i'r ymchwilwyr ifanc sydd wedi cymryd rhan. Roedd hi’n ffordd addas iawn i dalu teyrnged a chofio Chris a’r person anhygoel oedd ef’.

Share this story