Ewch i’r prif gynnwys

Trosedd lai amlwg yn cael sylw

25 September 2018

Actor James Ashton from the Quiet Hands company
Actor James Ashton from the Quiet Hands company

Drama ddiweddaraf Tim Rhys o'r cwrs Ysgrifennu Creadigol yn tynnu sylw at Droseddau Cyfeillio yn y Senedd

"Stori angerddol a llawn teimlad - anodd i'w gwylio ar adegau ond hollol afaelgar" (Theatre in Wales)

Bydd y ddrama ddiweddaraf gan y dramodydd/academydd Tim Rhys, Quiet Hands, yn cael ei pherfformio yn y Cynulliad Cenedlaethol ar ôl cael gwahoddiad gan Mark Isherwood AC, Cadeirydd Grŵp Awtistiaeth Trawsbleidiol a noddwr y digwyddiad.

Gan fod troseddau cyfeillio bellach ar raddfa frawychus yn ôl Cymdeithas Genedlaethol Awtistiaeth, mae’r ddrama yn tynnu sylw at y drosedd lai amlwg hon.

Mae oedolion ifanc ar y sbectrwm awtistig yn arbennig o agored i niwed, gan eu bod yn aml wedi'u hynysu yn gymdeithasol, ac mae diffyg rhwydweithiau cymdeithasol ganddynt i’w diogelu fel sydd gan y rhan fwyaf ohonom. Gellir twyllo’r rhai sy’n byw ar eu pennau eu hunain i gyfeillio ac i ymddiried yn eu "ffrindiau" newydd sydd wedyn yn eu bwlio ac yn dwyn oddi wrthynt yn systematig.

Weithiau mae’r cam-drin hwn wedi arwain at drais erchyll, hyd yn oed yn angheuol, heb i neb sylwi’n aml. Mae dioddefwyr yn aml yn amharod neu'n methu dianc neu ddweud wrth unrhyw un beth sy'n digwydd iddynt.

Mae Quiet Hands yn dilyn hynt a helynt Carl, y prif gymeriad awtistig yn y cynhyrchiad blaenorol Touch Blue Touch Yellow, mewn stori drawiadol sy'n sôn am y troseddau casineb sy'n cael eu cyflawni yn erbyn yr aelodau mwyaf agored i niwed mewn cymdeithas.

Mae Quiet Hands wedi cael canmoliaeth gan wybodusion o fyd y theatr a'r celfyddydau i bobl anabl

Mae hon yn “ddrama bwerus a pherthnasol" (British Theatre Guide) gan Rhys sydd wedi cael clod am ei dilysrwydd "gan ddefnyddio tynnu coes chwareus sy'n troi'n raddol i fod yn fwlio anghynnil. O dan gyfarwyddyd Chris Durnall, mae'r naws bygythiol i'w deimlo drwy'r amser.

Yng nghyd-destun awtistiaeth, mae'r ymadrodd 'dwylo tawel' yn cael ei ddefnyddio mewn therapïau cydymffurfio. Dyma beth sy'n cael ei ddweud i annog plant awtistig i roi'r gorau i wingo h.y. symudiad ailadroddus y corff sy'n cyfleu hwyl, teimladau a meddyliau. Nid yw'n cael ei ddefnyddio cymaint erbyn hyn gan fod gweithwyr proffesiynol yn deall pwysigrwydd y symudiadau hyn.

Cefnogwyd datblygiad Quiet Hands gan Ganolfan Ymchwil Awtistiaeth Cymru.

Arian o gronfa effaith Coleg y Celfyddydau, y Dyniaethau a'r Gwyddorau Cymdeithasol sydd i'w gyfrif am allu perfformio'r ddrama yn Adeilad y Pierhead.

Cynhelir Quiet Hands yn Adeilad y Pierhead ym Mae Caerdydd ddydd Mercher, 10 Hydref am 4.30pm. Mae rhywfaint o docynnau rhad ac am ddim ar gael ymlaen llaw yn unig ar gyfer y perfformiad arbennig fydd hefyd yn cynnwys derbyniad a sesiwn holi ac ateb gyda'r awdur, y cyfarwyddwr a'r cast.

Rhannu’r stori hon