Ewch i’r prif gynnwys

Meddwl ar sail systemau a dulliau ar sail lleoedd o wneud dinasoedd Malaysia yn iachach

Mae meddwl ar sail systemau a dulliau ar sail lleoedd o wneud dinasoedd Malaysia yn iachach (SCHEMA) yn brosiect ar y cyd rhwng y Sefydliad Ymchwil Mannau Cynaliadwy a’r Athrofa Genedlaethol ar gyfer Iechyd Byd-eang, wedi’i ariannu gan Gronfa Newton-Ungku Omar.

Bellach, dinasoedd yw’r cynefin mwyaf cyffredin i bobl, sy’n cael mwy o ddylanwad nag erioed ar economïau, amgylcheddau ac iechyd. Er gwaethaf y cynnydd, mae problemau iechyd trefol sy’n anodd eu trin yn parhau, sydd, yn aml, yn digwydd yn anfwriadol yn sgil penderfyniadau mewn sectorau eraill. Mae costau sylweddol i’r problemau hyn, ac maen nhw wedi’u dosbarthu mewn modd anwastad. Er mwyn mynd i’r afael â chymhlethdod trefol, mae angen dulliau systemau sydd wedi’u seilio ar ddealltwriaeth o iechyd. Wrth daflu goleuni ar gysylltiadau rhwng iechyd ac amgylcheddau ffisegol a chymdeithasol, gall gwaith o’r fath arwain at ddinasoedd iachach, mwy gwyrdd a mwy cyfartal.

Mae’r prosiect hwn wedi’i ariannu gan Gronfa Newton-Ungku Omar, ac mae’n cyfuno partneriaid sy’n arbenigo mewn systemau a dulliau ar sail lleoedd, cynllunio ac iechyd y cyhoedd i astudio iechyd mewn dinasoedd ym Malaysia. Bydd yn defnyddio dulliau o’r fath i sbarduno a llywio penderfyniadau trefol ar gyfer nodau iechyd ac amgylchedd lleol, gan ddatblygu gallu ymchwil lleol. Yn benodol, bydd y prosiect hwn yn archwilio sut mae iechyd yn cysylltu â seilwaith gwyrdd a bwyd mewn trefi yng nghyd-destun Malaysia. Bydd yn creu gwybodaeth newydd, yn hwyluso cyflwyno dulliau systemau ar sail lleoedd ac, felly, bydd yn arwain at benderfyniadau cynllunio a chanlyniadau iechyd gwell yn y dyfodol.

Mae’r prosiect yn cynnwys dau weithdy yn 2017. Cynhaliwyd y cyntaf, ‘Hybu iechyd trwy seilwaith gwyrdd: gweithdy rhwng Malaysia a’r DU’, rhwng 10 a 12 Ionawr yn Kuching, Malaysia. Bwriedir cynnal ail weithdy ar systemau bwyd ac iechyd ar gyfer diwedd 2017.

Cronfa Newton-Ungku Omar

Ar 5 Rhagfyr 2013, cyhoeddodd Canghellor y DU y sefydlir Cronfa Ymchwil ac Arloesedd Pwerau Datblygol gwerth £375 miliwn dros 5 mlynedd i gynorthwyo partneriaethau gwyddoniaeth ac arloesedd gyda phwerau sy’n dod i’r amlwg. Mae’r Gronfa’n rhan o ymrwymiad Cymorth Datblygu Swyddogol (ODA) y DU, a’i phrif ffocws yw datblygu gwaith ymchwil y gwledydd partner.

Prifysgol y Cenhedloedd Unedig - yr Athrofa Genedlaethol ar gyfer Iechyd Byd-eang (UNU-IIGH)

Mae Prifysgol y Cenhedloedd Unedig yn gymuned ryngwladol o ysgolheigion sy’n cymryd rhan mewn ymchwil, addysgu ôl-raddedig a datblygu gallu a dosbarthu gwybodaeth i feithrin dibenion ac egwyddorion Siarter y Cenhedloedd Unedig. Cenhadaeth Prifysgol y Cenhedloedd Unedig yw, trwy ymchwilio a meithrin gallu, cyfrannu at ymdrechion i ddatrys y problemau byd-eang o bwys sy’n peri pryder i’r Cenhedloedd Unedig a’i aelod-wladwriaethau.

Mae’r UNU-IIGH yn ymgymryd â gwaith ymchwil, addysgu a datblygu gallu a dosbarthu gwybodaeth yn ymwneud â materion allweddol ym maes iechyd dynol. Y nod yw cyfrannu at ddatblygu a chryfhau fframweithiau polisi gwasanaethau iechyd a chamau rheoli, yn enwedig ar gyfer pobl mewn gwledydd sy’n datblygu, a chefnogi cyflwyno dulliau hyrwyddo ac atal o fynd i’r afael ag iechyd pobl. Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar wefan UNU-IIGH.

Tîm y Prosiect

Sefydliad Ymchwil Mannau Cynaliadwy

Professor David Fone

Yr Athro David Fone

Email:
foned@caerdydd.ac.uk
Telephone:
+44 (0)29 2068 7241
Yi Gong

Dr Yi Gong

Research Fellow

Email:
gongy2@caerdydd.ac.uk
Telephone:
+44(0) 29 2087 0955
Professor Terry Marsden

Yr Athro Terry Marsden

Professor of Environmental Policy and Planning

Email:
marsdentk@caerdydd.ac.uk
Telephone:
+44 (0)29 2087 5736

Prifysgol y Cenhedloedd Unedig - yr Athrofa Genedlaethol ar gyfer Iechyd Byd-eang (UNU-IIGH)

Dr Jose Siri

Dr Jose Siri

Research Fellow

Partneriaid cysylltiedig

  • Universiti Kebangsaan Malaysia Institut Alam Sekitar a Pembangunan (UKM-LESTARI), Malaysia
  • Sefydliad Penang, Malaysia
  • ARK22 Grŵp Amgylcheddol Trefol Awstria Sdn.  Bhd.  Malaysia, wedi’i gefnogi gan Athrofa Technoleg Awstria, Malaysia.
SCHEMA