Ewch i’r prif gynnwys

Effaith trefoli cyflym ar iechyd yn ninasoedd mawr iawn Tsieina

Nod y prosiect hwn yw hwyluso dealltwriaeth ehangach a dyfnach o iechyd a threfoli cyflym, a chreu cysylltiadau traws-ddisgyblaethol a rhwng gwledydd i ategu cydweithredu hyfforddiant ac ymchwil yn y dyfodol.

Mae Tsieina’n byw mewn oes o ddinasoedd mawr iawn (dinasoedd sydd â phoblogaeth o dros 10 miliwn). Mae trefoli cyflym yn yr ardaloedd dinesig mawr hyn yn gysylltiedig â chynllunio gwael a diffyg mesurau lleihau llygredd, ac mae’r ddau ffactor hwn yn cael effaith sylweddol ar iechyd y cyhoedd.

Mae Sefydliad Iechyd y Byd wedi disgrifio’r mwrllwch (smog) diweddar yn Tsieina fel “argyfwng iechyd”. Mae hyn yn arbennig o berthnasol i bobl dlawd difreintiedig a bydd y ffordd rydym yn penderfynu mynd i’r afael â heriau trefoli cyflym yn cael effaith sylweddol ar iechyd ac ansawdd bywyd y boblogaeth yn y dyfodol.

Mae’r rhyngweithio rhwng iechyd pobl a’r amgylchedd adeiledig yn gymhleth a gallant arwain at ganlyniadau na fwriedir. Mae tystiolaeth gynyddol yn dangos bod trefoli cyflym yn ffynhonnell o iechyd wael yn sgil canlyniadau na fwriedir, fel gwasgaru trefi heb eu cynllunio’n dda, diffyg mynediad i seilwaith ac anghydraddoldebau ehangach, yn enwedig ar gyfer pobl dlawd difreintiedig. Felly, mae angen canfod atebion i broblemau iechyd mewn meysydd fel cynllunio trefol, yn ogystal ag arloesi meddygol.

Mae gan ddulliau systemau sydd â phwyslais ar ffactorau cyd-destun lleol (hynny yw, meddwl ar sail lleoedd), ynghyd â theori cymhlethdod, botensial i ddatgelu achosion ac, felly, gallant helpu i wella iechyd y cyhoedd.

Gweithdy yn Xiamen, Tachwedd 2017

Dan gynllun Cysylltiadau Ymchwilwyr y Cyngor Prydeinig a gynigir o fewn Cronfa Newton, cynhelir gweithdy yn Xiamen, Tsieina ar 27-29 Tachwedd 2017 i drafod y materion hyn ac atebion posibl. Cynhelir y gweithdy gan Brifysgol Caerdydd, Prifysgol Abertawe a’r Athrofa Amgylchedd Trefol, Academi Wyddoniaeth Tsieina (CAS-IUE), a chaiff ei gydlynu gan yr Athro Terry Marsden (Prifysgol Caerdydd) a’r Athro Yongguan Zhu (CAS-IUE, Tsieina).

Nod y gweithdy rhyngddisgyblaethol hwn yw hwyluso dealltwriaeth ehangach a dyfnach o feddwl am systemau, theori cymhlethdod a dulliau ar sail lleoedd, mewn perthynas ag iechyd a threfoli cyflym, a chreu cysylltiadau rhyngddisgyblaethol a rhyngwladol i ategu cynigion ymchwil a hyfforddiant yn y dyfodol. Bydd yn dod â 40 o ymchwilwyr (hyd at 10 mlynedd o brofiad ymchwil ar ôl PhD) o Tsieina a’r DU ynghyd, sydd â diddordebau ymchwil sy’n berthnasol i drefoli ac iechyd amgylcheddol er mwyn rhyngweithio a dysgu gan ei gilydd ac ymchwilio i gyfleoedd hirdymor i gydweithio ar waith ymchwil.

Mynychu

Bydd y Cyngor Prydeinig a Sefydliad Gwyddoniaeth Naturiol Cenedlaethol Tsieina (NSFC) yn talu am y costau sy’n gysylltiedig â chymryd rhan yn y gweithdy, gan gynnwys: teithio’n rhyngwladol ac yn lleol, llety, fisa a phrydau bwyd.

I wneud cais (ymchwilwyr sydd wedi’u lleoli yn y DU yn unig), gweler yr alwad am gyfranogwyr a ffurflenni cais y gweithdy.

20 Mai 2017 yw'r dyddiad cau ar gyfer ceisiadau.

Ynglŷn â Chronfa Newton

Mae Cronfa Newton bellach yn gronfa gwerth £735 miliwn, a thrwy bartneriaethau gwyddoniaeth ac arloesedd, mae’n hyrwyddo datblygiad economaidd a lles cymdeithasol gwledydd partner. Ei nod yw cryfhau gallu gwyddoniaeth ac arloesedd a datgloi rhagor o gyllid y gall y DU a gwledydd partner ei ddefnyddio i feithrin perthnasoedd cryf, cynaliadwy a systemig. Cyflenwir y Gronfa trwy 15 o bartneriaid cyflenwi yn y DU, mewn cydweithrediad â’r gwledydd partner.

Tîm y Prosiect

Prifysgol Caerdydd

Professor Terry Marsden

Yr Athro Terry Marsden

Professor of Environmental Policy and Planning

Email:
marsdentk@caerdydd.ac.uk
Telephone:
+44 (0)29 2087 5736
Yi Gong

Dr Yi Gong

Research Fellow

Email:
gongy2@caerdydd.ac.uk
Telephone:
+44(0) 29 2087 0955

Prifysgol Abertawe

Dr Joel Deardon

Dr Joel Dearden

Lecturer in Human Geography

Sefydliad Amgylchedd Trefol (IUE), Academi Wyddoniaeth Tsieina (CAS)

Professor Yongguan Zhu

Professor Yongguan Zhu

Director General

Dr Franz Gatzweller

Executive Director, Urban health and wellbeing programme

Dr Yi Zhang

Science Officer, Urban health and wellbeing programme