Ewch i’r prif gynnwys

Gwella'r ymateb i ddioddefwyr trais

Mae ein gwaith ymchwil wedi cyfrannu at weddnewid y gwasanaethau a gynigir i ddioddefwyr trais domestig a rhywiol.

Vulnerable woman sitting alone

Bob blwyddyn, mae tua 1.2 miliwn o ddioddefwyr benywaidd a 700,000 o ddioddefwyr gwrywaidd yn datgelu eu bod yn profi trais yn y cartref bob blwyddyn, yn ôl ffigurau blynyddol o Arolwg Troseddau Cymru a Lloegr (CSEW). Serch hynny, cyn 2002, prin iawn oedd sylfaen y dystiolaeth o ran 'beth sy'n effeithiol' i ddioddefwyr trais domestig a rhywiol.

Ffyrdd newydd o weithio

Cynhaliodd Dr Amanda Robinson gyfres o brosiectau ymchwil rhyng-gysylltiedig, oedd yn defnyddio dulliau ansoddol a meintiol, i nodi arferion gwaith effeithiol a mesur canlyniadau. Rhoddodd yr ymchwil ganfyddiadau pwysig am sut i ymateb orau i ddioddefwyr trais domestig a rhywiol:

Mae partneriaethau aml-asiantaeth yn hanfodol er mwyn rhoi gwasanaeth gwell. Nododd yr ymchwil fod Llysoedd Trais Domestig Arbenigol yn cynnig ffordd o fynd i'r afael â thrais domestig yn rhan o fframwaith aml-asiantaeth a ddyluniwyd drwy ystyried anghenion diogelwch a chymorth dioddefwyr a phlant.

Mae angen cymorth annibynnol gan ddarparwyr arbenigol ar ddioddefwyr. Cyfrannodd yr ymchwil at sail dystiolaeth gadarn ynglŷn â gwerth y gwasanaethau hyn i ddioddefwyr unigol ac asiantaethau partner fel yr heddlu.

Mae angen math penodol o wasanaeth ar ddioddefwyr risg uchel. Dangosodd yr ymchwil fod cynadleddau aml-asiantaeth sy'n asesu risg yn enghraifft effeithiol o sut i helpu'r rheini sydd fwyaf mewn perygl o gam-drin difrifol neu ddynladdiad yn ôl pob golwg.

Ymateb i drais: arloesedd Caerdydd

Cynhaliwyd y gynhadledd asesu risg aml-asiantaeth gyntaf (MARAC) yng Nghaerdydd. Erbyn hyn, mae dros 280 o gynadleddau o'r fath ar waith ledled Cymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon, ac maent yn ymateb i dros 74,000 o achosion risg uchel o drais domestig gyda 94,000 o blant o dan sylw.

Newid y cyd-destun ar gyfer cyflwyno gwasanaethau

Mae'r gwasanaethau a gyflwynir i ddioddefwyr trais domestig a rhywiol wedi newid yn sylweddol yng Nghymru, y DU a'r UE yn ystod y degawd diwethaf, ac mae'r dystiolaeth a gynhyrchwyd gan ymchwil Dr Robinson wedi bod yn hollbwysig yn y datblygiadau hyn. Roedd tri o'r saith amcan polisi yn yr adroddiad 'Saving Lives, Reducing Harm, Protecting the Public' gan Lywodraeth y DU yn 2008, wedi defnyddio tystiolaeth o waith ymchwil Dr Robinson. 

Erbyn hyn, mae llwyfan o ymyriadau ar gael yn y DU nad oedd yn bodoli cyn y gwaith ymchwil hwn. Mae'r gwasanaethau ar gyfer dioddefwyr trais domestig a rhywiol yn cael eu cyflwyno mewn ffyrdd mwy cyfannol, effeithlon ac effeithiol yn y DU a thu hwnt.

Mae Tasglu Cyngor Ewrop ar Drais yn erbyn Menywod 2008 yn gwneud defnydd amlwg o waith ymchwil Dr Robinson. Fe'i gwahoddwyd hefyd i gymryd rhan mewn dau brosiect oedd wedi'u hariannu gan Gyngor Ewrop ynghylch diogelu dioddefwyr rhag trais sy'n seiliedig ar ryw.

Mae effaith gwaith ymchwil Dr Robinson i'w gweld hefyd yn y ddogfen bolisi Ewropeaidd bwysicaf am y pwnc ers degawdau: Convention for Preventing and Combating Violence Against Women and Domestic Violence gan Gyngor Ewrop yn 2011.


Dyma’n harbenigwyr



This research was made possible through our close partnership with and support from: