Ewch i’r prif gynnwys

CircuBED: Cymhwyso’r economi gylchol i gynllun tai cymdeithasol

Nod y prosiect yw archwilio’r gwaith o roi economi gylchol ar waith mewn dinasoedd drwy arloesedd cymdeithasol er mwyn hwyluso arferion cynaliadwy o gynhyrchu a defnyddio mewn systemau cymdeithasol-dechnegol mawr megis tai cymdeithasol.

Applying the circular economy to the design of social housing
Applying the circular economy to the design of social housing.

Nod y prosiect yw llenwi’r bwlch yn y wybodaeth bresennol am yr economi gylchol mewn dinasoedd drwy edrych ar rôl arloesedd cymdeithasol ar gyfer rhoi economi gylchol ar waith mewn systemau cymdeithasol-dechnegol megis tai cymdeithasol. Mae’r economi gylchol yn cynnig ffyrdd i ail-lunio arferion presennol o reoli adnoddau, cynhyrchu a defnyddio er mwyn ffynnu’n gynaliadwy. Hyd yn hyn, mae’r economi gylchol wedi canolbwyntio’n bennaf ar ddyfeisiau technolegol newydd sy’n rhoi pwyslais cyfyngedig ar newidiadau mewn arferion cymdeithasol ac ymddygiad pobl, er bod effeithlonrwydd adnoddau sy’n dibynnu ar batrymau defnyddio a chynhyrchu fel arfer yn gysylltiedig â newidiadau mewn ymddygiad. Gan fod arloesedd cymdeithasol yn hyrwyddo newidiadau mewn arferion a chysylltiadau cymdeithasol wrth wella effeithlonrwydd adnoddau a hunanddibyniaeth, gall fod yn hanfodol wrth symud tuag at economi gylchol ar gyfer datblygu trefi’n gynaliadwy.
Cynhelir y prosiect hwn drwy adolygiad llenyddiaeth, dadansoddi a chymharu astudiaethau achos yn ogystal â thechnegau dilysu gwybodaeth a gyfathrebir trwy dri cham: WP1) dadansoddi – archwilio arloesedd cymdeithasol a’r economi gylchol mewn dinasoedd; WP2) syniadaeth – rhoi arloesedd cymdeithasol ar waith ar gyfer economi gylchol mewn systemau cymdeithasol-dechnegol mawr; a WP3) asesu – gwerthuso buddion ac effeithiau ar gyfer annog a chryfhau datblygiad economi gylchol.

WP1) Archwilio arloesedd cymdeithasol a’r economi gylchol mewn dinasoedd – cyfleoedd a phroblemau tai cymdeithasol

Exploring social innovation and the circular economy in cities.
Exploring social innovation and the circular economy in cities.

Mae’r astudiaeth hon yn rhoi trosolwg o arloesedd cymdeithasol ar gyfer economi gylchol mewn dinasoedd. Nod yr archwiliad hwn yw deall rôl arloesedd cymdeithasol wrth roi economi gylchol ar waith mewn systemau cymdeithasol-dechnegol mawr megis tai cymdeithasol. Mae’r economi gylchol yn cynnig ffyrdd i ganiatáu i’r gymdeithas, yr economi a’r amgylchedd ffynnu’n gynaliadwy drwy ail-lunio ac ailfeddwl am arferion cynhyrchu, defnyddio a gwerthu neu daflu er mwyn diwallu ein hanghenion a rhoi adnoddau heb fynd y tu hwnt i gyfyngiadau’r amgylchedd. Mae effeithlonrwydd o ran adnoddau yn dibynnu ar batrymau defnyddio a chynhyrchu sy’n aml yn gysylltiedig â newidiadau mewn ymddygiad. Hyd yn hyn, mae’r economi gylchol wedi canolbwyntio’n bennaf ar ddyfeisiau technolegol newydd ar wahanol lefelau – deunyddiau, cynhyrchion, modelau busnes a systemau diwydiannol – ond prin yw’r pwyslais a roddwyd ar newidiadau mewn arferion cymdeithasol ac ymddygiad defnyddwyr. Gan fod arloesedd cymdeithasol yn hyrwyddo newidiadau mewn arferion a chysylltiadau cymdeithasol wrth wella cynhyrchiant adnoddau a hunanddibyniaeth, gall fod yn hanfodol wrth symud tuag at economi gylchol. At hynny, cydnabyddir bod angen i ddyfeisiau technolegol newydd ategu arloesedd cymdeithasol er mwyn cyflawni cynaliadwyedd mewn systemau cymdeithasol-dechnegol megis tai, ynni, symudedd ac isadeiledd. Dim ond yn y degawd diwethaf y mae llenyddiaeth am arloesedd cymdeithasol wedi dod i’r amlwg, ac mae arloesedd cymdeithasol ar gyfer amgylchedd adeiledig cylchol yn faes ymchwil ac ymarfer newydd. I gyfrannu at y wybodaeth a ddatblygwyd am roi economi gylchol ar waith drwy arloesedd cymdeithasol, mae’r astudiaeth hon yn cynnig cronfa ddata o astudiaethau achos am arloesedd cymdeithasol ar gyfer cylcholdeb mewn systemau cymdeithasol-dechnegol trefol mawr er mwyn disgrifio’r maes amrywiol hwn yn systematig drwy gategoreiddio ar sail gwybodaeth ddamcaniaethol ac arsylwadau empirig  o sampl empirig eang o fentrau cyfoes. Diben y gronfa ddata a ddatblygwyd yw ffurfio gwybodaeth ddamcaniaethol am gynnwys arloesedd cymdeithasol mewn dulliau sydd eisoes yn bodoli ar yr economi gylchol, yn ogystal â dangos cyfleoedd a phroblemau hyrwyddo’r gwaith o gyflwyno economi gylchol mewn cymunedau tai cymdeithasol.

Cyhoeddiadau

  • Marchesi, M., Tweed, C. & Gerber D. (2020). Applying Circular Economy Principles to Urban Housing. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (under press).
  • Marchesi, M., & Tweed, C. (2020). Exploring social innovation and the circular economy in cities - opportunities and issues for social housing (under submission).

WP2) Dylunio ar gyfer arloesedd cymdeithasol ac economi gylchol mewn dinasoedd – cyfleoedd a phroblemau tai cymdeithasolCrynodeb
Cyhoeddiad

WP3) Asesu arloesedd cymdeithasol a’r economi gylchol mewn dinasoedd – cyfleoedd a phroblemau tai cymdeithasolCrynodeb
Adroddiad

Mae'r prosiect hwn wedi cael arian gan raglen ymchwil ac arloesedd Horizon 2020 yr Undeb Ewropeaidd o dan gytundeb grant rhif 793021.

Grant amount195,454.80 ewro
RoleArweinydd y prosiect
Project durationMehefin 2018 – Chwefror 2021
PartnersArup Foresight Llundain
Clarion Housing Group

Project lead

Dr Marianna Marchesi

Dr Marianna Marchesi

Lecturer in Architectural Design
Marie Skłodowska-Curie Fellow

Email
marchesim@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 2087 0923

Project supervisor

Yr Athro Chris Tweed

Yr Athro Chris Tweed

Pennaeth yr Ysgol, Cadair Dylunio Cynaliadwy

Email
tweedac@caerdydd.ac.uk
Telephone
+44 (0)29 2087 6207