Ewch i’r prif gynnwys
Yr Athro John Atack

Yr Athro John Atack

Cyfarwyddwr, y Sefydliad Darganfod Meddyginiaethau

Ysgol y Biowyddorau

Email:
atackj@cardiff.ac.uk
Telephone:
+44 (0)29 2087 6983
Location:
Y Prif Adeilad, Plas y Parc, Caerdydd, CF10 3AT

Rwy'n ffarmacolegydd molecwlaidd gyda dros 25 mlynedd o brofiad o ddarganfod cyffuriau, ym maes y niwrowyddorau yn bennaf. Yn ystod y cyfnod hwn rydw i wedi cyfrannu at gamau cyntaf y broses darganfod cyffuriau (nodi targed a dilysu'r targed) ac wedi parhau i gyfrannu hyd at dreialon clinigol Cam 1 a Cham 2.

Rydw i wedi gweithio ar nifer o wahanol fathau o dargedau cyffuriau (ensymau, derbynyddion sydd wedi eu cyplu â phroteinau G, a sianeli ïonig) sy'n cwmpasu amrywiaeth o glefydau niwro-ddirywiol (e.e. clefydau Alzheimer, Huntington a Parkinson) ac anhwylderau seiciatrig (anhwylder deubegynol, sgitsoffrenia, anhwylder gorbryder cyffredinol, iselder). Mae gen i ddiddordeb penodol yn elfennau cyn-clinigol y broses darganfod cyffuriau, sy'n rhoi hyder bod cyffur posibl yn gallu cysylltu â'r targed a chynhyrchu allbwn gweithredol mewn bod dynol.

Beth yw fy hoff gyffur a mecanwaith gweithredu? Byddai'n rhaid i mi ddweud diasepam a'r derbynnydd GABAA ... Neu efallai cetamin a'r derbynnydd NMDA ... Neu lithiwm a sut bynnag mae hwnnw'n gweithio mewn anhwylder deubegynol ... Heb sôn am ddonepesil, felly wna' i ddim.

Ar ôl cwblhau PhD mewn patholeg niwrogemegol yn Adran Patholeg Ysbyty Cyffredinol Newcastle, gweithiais am 5 mlynedd (1984-89) yn Labordy Niwrowyddorau'r Sefydliad Cenedlaethol ar gyfer Oedi ar gampws y Sefydliadu Iechyd Cenedlaethol (NIH) ym Methesda, Maryland, yn astudio newidiadau cyn ac ar ôl marwolaeth mewn niwrogemeg cleifion â chlefyd Alzheimer a syndrom Down.

Yn ystod fy nghyfnod yn NIH, dechreuais brosiect oedd yn edrych ar ddatblygu atalwyr acetylcholinesterase ar gyfer trin clefyd Alzheimer. Yna, ymunais â Chanolfan Ymchwil Niwrowyddorau Merck Sharp a Dohme yn Harlow lle gweithiais rhwng 1989–2006 ar amrywiaeth o agweddau in vitro ac in vivo ar ddarganfod cyffuriau ym maes y niwrowyddorau. Pan gaeodd y safle o ganlyniad anuniongyrchol i'r ffaith y cafodd Vioxx, cyffur pwysig cwmni Merck, ei dynnu oddi ar y farchnad, ymunais â Janssen Pharmaceuticals, sef cangen fferyllol Johnson & Johnson, lle bues yn gweithio rhwng 2006 a 2012 (yn La Jolla i ddechrau, ac yna, oherwydd y cwrw, sglodion a siocled, yn Beerse, Gwlad Belg).

Gadewais y diwydiant fferyllol i ymuno â Phrifysgol Sussex i helpu i sefydlu, gyda'r Athro Simon Ward, Canolfan Darganfod Cyffuriau Sussex, a gyda chymorth yr Athro Martin Gosling hefyd datblygodd y ganolfan enw da am ddarganfod cyffuriau ym maes y niwrowyddorau a ffarmacoleg sianeli ïonig yn benodol.

Yn haf 2017, dewisodd Simon a minnau symud i Gaerdydd. Cawsom ein denu gan y gwaith rhagorol ym maes y mecanwaith clefydau a gwyddorau clinigol, ynghyd ag ansawdd ac ysbryd cydweithredol yr ymchwilwyr y byddwn yn cydweithio â nhw. Fodd bynnag, rydym yn dal i fod mewn cysylltiad â Martin, sy'n gydweithiwr allweddol ac yn ein galluogi i ehangu'r diddordeb sydd gennym mewn ffarmacoleg sianeli ïonig.

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

Ar hyn o bryd rwy'n cymryd rhan mewn prosiectau sy'n adnabod moleciwlau sy'n rhyngweithio ag is-deipiau'r derbynnydd GABBA neu is-deip AMPA y derbynnydd glwtamad. Mae'r prosiectau'n cynnwys timau amlddisgyblaethol o wyddonwyr sy'n defnyddio cemeg feddygol arloesol (dan arweiniad yr Athro Simon Ward) ac electroffisioleg (yr Athro Martin Gosling o Brifysgol Sussex a'r Athro Jerry Lambert o Brifysgol Dundee) ynghyd â nifer o bartneriaid ym myd diwydiant (e.e. GSK ac AstraZeneca).

Rydw i hefyd yn cymryd rhan mewn nifer o brosiectau yn eu cyfnodau cynnar sy'n astudio mecanwaith gweithredu lithiwm a rôl ApoE4 mewn clefyd Alzheimer ynghyd â dulliau newydd o fodiwleiddio NMDA a gweithrediad sianel ïonig cainad glwtamad.

Yr hyn sy'n fy ysgogi yw fy awydd i ddatblygu triniaethau newydd ar gyfer anhwylderau niwroddirywiol a seiciatrig sy'n cael effaith enfawr ar gymaint o'n teuluoedd, ac le mae anghenion meddygol sylweddol nad ydynt yn cael eu diwallu.

Proffiliau allanol

Unedau Ymchwil