Ewch i’r prif gynnwys

Hanes

Mae ysgoloriaeth hanes yng Nghaerdydd yn cyfuno arloesi damcaniaethol ac arbenigedd ymchwil, gan greu cryfderau unigryw mewn amrywiaeth o feysydd, gan gynnwys rhyfela a’r Croesgadau, cyfundrefnau awdurdodaidd, Cymru a’r byd ehangach, rhyw a hunaniaeth, a meddygaeth a’r corff.

Mae'r amgylchedd ymchwil yma'n nodedig ar gyfer ei gyrch eang cronolegol o'r henfyd i'r unfed ganrif ar hugain, ac am ei amrywiaeth daearyddol, yn cynnwys hanes Groegaidd, Rhufeinig, Prydeinig, Tsieceg, Slofaceg, Ffrangeg, Almaeneg, Rwseg, Americanaidd, Tsieinëeg, Japaneeg, a Chymraeg, o'u hanesion lleol i'w hanesion byd-eang.

Rydym yn denu cyllid ymchwil o nifer o ffynonellau, gan gynnwys AHRC, Leverhulme Trust, Wellcome Trust, Heritage Lottery Fund, British Academy, Royal Historical Society, a chyrff grantiau ac elusennol allweddol eraill.

Themâu ymchwil

  • Cyfundrefnau awdurdodaidd
    Archwilio rôl ideoleg a gwrthwynebiad mewn cyfundrefnau awdurdodaidd o'r Almaen Natsïaidd i Rwsia Sofietaidd cynnar a Tsiecoslofacia ar ôl y rhyfel.
  • Rhyfela a'r Croesgadau
    Ystyried rhyfela Groegaidd, Rhufeinig a Charthaginaidd a hanes ac effaith y Croesgadau a'r Gorchmynion Milwrol ar ddiwedd yr unfed ganrif ar ddeg.
  • Rhywedd a Hunaniaeth
    Effaith rhywedd wrth gymharu'r henfyd â'r presennol mewn nifer o leoliadau megis y cartref, y gweithle, y dosbarth ac ati ar ddiwylliant poblogaidd a thestunau llenyddol.
  • Meddygaeth a'r Corff
    Ystyried themâu sy'n cynnwys menywod a meddygaeth; hanes seiciatreg a siel-syfrdandod; iechyd cyhoeddus trefol a gwledig; ysbytai ac addysg feddygol; a meddygaeth yn yr henfyd.
  • Cymru a'r Byd Ehangach
    Mynd i'r afael â'r ffyrdd y mae hanes byd-eang wedi ffurfio diwylliannau lleol a dylanwad cilyddol Cymru ar y byd modern.
  • Trawsgenedlaetholdeb
    Mynd i'r afael ag ystod o themâu, o'r cysylltiadau rhwng De-ddwyrain Asia ac Awstralia i'r diaspora Cymraeg yn Awstralia a De America.
  • Theori hanesyddol
    Ystyried sut mae theorïau hanesyddol wedi datblygu, a sut cânt eu defnyddio mewn ysgrifennu hanesyddol.

Effaith ymchwil

Mae buddiolwyr ein gwaith ymchwil yn amrywio o unigolion ac ysgolion lleol i sefydliadau treftadaeth, arbenigwyr gofal iechyd, llywodraethau, cyrff anllywodraethol a'r cyfryngau. Rydym yn cydweithio ag ystod eang o bartneriaid er mwyn hwyluso effaith ein gwaith a'i ledaenu. Mae'r partneriaid yma'n cynnwys sefydliadau treftadaeth (e..e Cadw, Llyfrgell Genedlaethol Cymru), ysgolion lleol, sefydliadau'r cyfryngau a grwpiau proffesiynol. Er enghraifft, arweiniodd gyllid (£159,000) o Gymunedau Cysylltiedig AHRC: Ymchwil ar gyfer Treftadaeth Gymunedol at gynhyrchu ymchwil â chymunedau lleol drwy'r prosiect treftadaeth CAER ag Archaeoleg a'r Ysgol Gwyddorau Cymdeithasol, a gafodd ei gydnabod gan yr AHRC fel prosiect blaenllaw.

Enghraifft arall yw bod ymchwil am orffennol Tsiecoslofacia wediarwain at argymhellion polisi a mabwysiadwyd gan NATO er mwyn hyrwyddo sefydlogrwydd rhanbarthol yn y Caucasus heddiw; cafodd  'Changing public understanding of Czechoslovakia's treatment of minorities' hefyd ei ddewis gan AHRC fel Astudiaeth Achos Effaith blaenllaw ar gyfer Cymru a'r DU.

Welsh flag painted on face

Hunaniaeth newidiol ymfudwyr o Gymru

Mae gwaith ymchwil yn datgelu sut y newidiodd hunaniaeth ymfudwyr o Gymru wrth iddynt addasu i ddiwylliannau newydd.