Ewch i’r prif gynnwys

Newyddiaduraeth, cyhoeddi a’r cyfryngau

Mae’r maes hwn yn faes hynod gystadleuol a bydd yn galw am dystiolaeth o ddiddordeb brwd ac ymrwymiad drwy ennill profiad perthnasol.

Dewisiadau swydd

Mae swyddi ym maes newyddiaduraeth yn cynnwys newyddiadurwr papur newydd, darlledu, llawrydd neu gylchgronau; is-olygydd y wasg; golygydd erthyglau cylchgronau a chyfrannwr ar-lein.

Mae swyddi cyhoeddi’n cynnwys:

  • rolau golygyddol fel golygydd comisiynu, cynorthwyydd golygyddol, golygydd copi, prawf-ddarllenydd
  • rolau masnachol fel dylunydd, rheolydd cynhyrchu, swyddog cyfriflyfr prynu, cynorthwyydd ariannol, swyddog cyhoeddusrwydd, cynorthwyydd marchnata, cynrychiolydd gwerthu, swyddog contractau a rheolwr hawliau cyhoeddi.

Mae amrywiaeth eang o rolau yn y sector cyfryngau gan gynnwys y rheini ym maes dylunio gwefannau a dylunio profiad defnyddiwr, yn ogystal â’r canlynol:

  • cynhyrchu ffilmiau/teledu/radio
  • defnyddio camera, golau a sain
  • ymchwil i raglenni
  • rhaglennu amlgyfrwng
  • datblygu gemau.

Mathau o gyflogwr

Yn y sector, gallech weithio i orsafoedd radio lleol a chenedlaethol, papurau newydd, cylchgronau, newyddion ar-lein a gwefannau ac asiantaethau newyddion. Hefyd, gallech weithio i’r wasg fasnach; cyhoeddwyr llyfrau, cylchgronau a dyddlyfrau academaidd a chymdeithasau proffesiynol a chwmnïau preifat sy’n cynhyrchu cylchgronau mewnol.

Gallech hefyd weithio i gwmnïau cynhyrchu annibynnol a chwmnïau teledu cebl, digidol, lloeren, a theledu tir.

Yn y diwydiant ffilm, gallech weithio i gwmnïau cynhyrchu a chyfleusterau; prosiectau ffilm/fideo cymunedol, sianeli digidol a’r rhyngrwyd (e.e. YouTube).

Mae’r rhan fwyaf o swyddi i’w gweld mewn dinasoedd mawr fel Leeds, Manceinion, Birmingham a Llundain. Yn Llundain mae’r sector darlledu yn dal i fod yn bennaf, er mae cyfleoedd ar gael mewn mannau eraill - fel MediaCityUK ym Manceinion, lle mae gan y BBC ac ITV ganolfannau, ac yng Nghaerdydd – sy’n gartref i BBC Wales, ITV Cymru Wales ac S4C.

Sgiliau a galluoedd

Yn ogystal â’r sgiliau trosglwyddadwy mae cyflogwyr yn chwilio amdanyn nhw, bydd angen y canlynol arnoch chi:

  • sgiliau ysgrifennu da
  • gallu delio â phwysau a chwblhau gwaith mewn pryd
  • sylw trylwyr i fanylion
  • sgiliau ysgrifennu creadigol a gallu gwych i sillafu
  • diddordeb brwd mewn materion cyfoes
  • brwdfrydedd i ymchwilio a dod o hyd i straeon
  • hunan-gymhelliant a natur benderfynol
  • gwydnwch corfforol a meddyliol
  • gallu gweithio gyda fideo, data a chyfryngau cymdeithasol.
  • sillafu, atalnodi a gramadeg rhagorol
  • sgiliau cyfathrebu ardderchog ar lafar ac yn ysgrifenedig
  • y gallu i fod yn hyblyg
  • gallu gweithio’n dda o dan bwysau a gallu gwneud gwaith mewn pryd
  • sgiliau gweinyddol, TG a phrawf-ddarllen da

Bydd y sgiliau sydd eu hangen i weithio mewn teledu, ffilm, radio neu amlgyfrwng yn amrywio, ond bydd angen i chi ddangos diddordeb go iawn neu brofiad yn y sector (mae’r rhain yn fwy pwysig yn aml iawn na chymwysterau academaidd). Brwdfrydedd, dyfalbarhad, creadigrwydd ac ysgogiad yw prif briodoleddau gyrfaoedd ym maes darlledu a’r cyfryngau.

Ymuno â’r proffesiwn

Mae sawl ffordd bosib o gael gyrfaoedd ym maes newyddiaduraeth, cyfryngau a chyhoeddi, gan gynnwys astudiaeth ôl-raddedig, cynlluniau hyfforddiant i raddedigion a rolau lefel mynediad.

Hefyd, gallwch fynd i sgyrsiau gyrfaoedd am newyddiaduraeth, darlledu, cyhoeddi, cysylltiadau cyhoeddus a hysbysebu yn ystod y flwyddyn academaidd. Ewch i’ch Cyfrif Gyrfaoedd i gael manylion digwyddiadau ar y gweill.

Ar gyfer gyrfaoedd mewn newyddiaduraeth, bydd y rhan fwyaf o raddedigion yn cael mynediad drwy gwrs ôl-raddedig.

Mae'r rhan fwyaf o'r cyrsiau hyn yn cynnig cymhwyster perthnasol a achredir gan y Cyngor Cenedlaethol ar gyfer Hyfforddi Newyddiadurwyr, y Cyngor Hyfforddiant Newyddiaduraeth Darlledu, neu’r Gymdeithas Cyhoeddi Cyfnodolion.

Mae graddau ôl-raddedig ym maes cyhoeddi ar gael hefyd, ond dydyn nhw ddim yn hanfodol. Ond, os yw eich gradd gyntaf mewn maes sy’n gwbl amherthnasol, gall gradd feistr ym maes cyhoeddi roi gwybodaeth i chi sy’n benodol i’r diwydiant, ynghyd â sgiliau perthnasol, a rhwydwaith o gysylltiadau defnyddiol.

Rhagor o wybodaeth am astudiaethau ôl-raddedig.

Mae'n bosib y bydd rhai grwpiau papurau newydd yn cynnig cynlluniau hyfforddiant ar gyfer newydd-ddyfodiaid, ond mae llai o'r cynlluniau hyn wedi bod ar gael dros y blynyddoedd diwethaf. Dyma rai o’r papurau sydd wedi cynnig swyddi dan hyfforddiant yn y gorffennol:

Mae cynlluniau i raddedigion ym maes cyhoeddi yn brin, ond mae rhai ar gael gyda HarperCollinsPenguin Random House UK (‘Y cynllun’) yn y DU.

Ym maes teledu a radio, mae’r BBC ac ITV yn cynnig cynlluniau i raddedigion dan hyfforddiant a hyfforddeiaethau mewn meysydd fel newyddiaduraeth, technoleg a chynhyrchu. Mae’r gystadleuaeth yn gref ac mae’n syniad da cyflwyno cais yn gynnar.

Mae swyddi gwag yn cael eu hysbysebu drwy’r rhyngrwyd, mewn papurau newydd, ac mewn cyhoeddiadau arbenigol fel Audio Visual, The KnowledgeMedia WeekBroadcast Magazine. Os oes gennych chi ddiddordeb, cofrestrwch i gael hysbysiadau am eu swyddi.

Mae’r cyfryngau, gan gynnwys teledu a chyhoeddi, yn dal i fod yn faes y mae cael profiad gwaith gwerthfawr ac ymarferol ynddo yn hanfodol i’ch siawns o gael swydd. Felly, os oes gennych chi gysylltiadau personol yn y sector, manteisiwch arnyn nhw i gael cyfleoedd cysgodi yn y gwaith, a siaradwch â nhw am eu gwaith o ddydd i ddydd.

Mae mynd i’r sectorau newyddiaduraeth, cyhoeddi a’r cyfryngau yn hynod gystadleuol. I fod yn unigryw, bydd angen i chi gael cymaint o brofiad ag y bo modd drwy gysgodi yn y gwaith, lleoliadau, interniaethau a gwaith gwirfoddol.

Cyfleoedd ym maes newyddiaduraeth

Mae cynlluniau lleoliad gwaith ar gyfer darpar-newyddiadurwyr ar gael gyda Trinity Mirror, News International, The TimesThe Guardiany BBCITV (Insight Programme), ond mae’r gystadleuaeth yn ffyrnig.

I gael cyfleoedd profiad gwaith, cadwch lygad am gyhoeddiadau a gwefannau fel MediaGuardianPress Gazette. Hefyd, dylech chi gysylltu â phapurau newydd lleol a rhanbarthol, a phapurau newydd neu gyhoeddiadau am ddim i holi am gyfleoedd i gael profiad gwaith. Bydd yn rhaid i chi fynd ati’n rhagweithiol i chwilio am gyfleoedd heb gael eu hysbysebu’n gyhoeddus.

Cyfleoedd ym maes cyhoeddi

Mae’r rhan fwyaf o gwmnïau cyhoeddi’n hysbysebu cyfleoedd interniaethau ar eu gwefannau a safleoedd diwydiant fel The Bookseller, lle gallwch gofrestru am ddim a chael bwletinau swyddi wythnosol.

Cyfleoedd ym maes darlledu

Ar gyfer rolau darlledu, mae’n hanfodol cael cymaint o brofiad gwaith ag y bo modd gyda thâl neu heb dâl – e.e. fel rhedwr, cynorthwyydd darlledu, actor, cynhyrchydd, neu gasglwr newyddion, neu drwy hunangyflogaeth fel troellwr disgiau.

Mae ymwneud â gorsafoedd teledu a radio lleol neu mewn ysbytai yn lle da i gychwyn. Mae’n bosib y bydd cyfleoedd ar gael gyda chylchgrawn Buzz hefyd.

Os ydych chi’n fyfyriwr ar hyn o bryd

Bydd y rhan fwyaf o gyflogwyr yn disgwyl i chi fod wedi dangos diddordeb mewn newyddiaduraeth, cyhoeddi a’r cyfryngau drwy gydol eich amser yn y brifysgol. Y peth gorau y gallwch chi ei wneud yw cymryd rhan gyda chyfryngau myfyrwyr – e.e. Gair RhyddQuenchCUTV a radio myfyrwyr.

Hefyd, gallech chwilio am gyfleoedd profiad gwaith gan dimau Profiad Gwaith a GO Wales – mae’n ddigon posib y bydd cyfleoedd yn codi sy’n gysylltiedig â’r cyfryngau.

Os yw eich bryd ar gael gyrfa ym maes cyhoeddi, y cyfryngau neu newyddiaduraeth, bydd angen i chi sylweddoli ei bod hi’n annhebygol y cewch chi’r swydd ddelfrydol yn syth ar ôl gadael y brifysgol.

Chwiliwch am swyddi gwag sy’n cael eu postio gan gyflogwyr neu ewch ati i greu hysbysiadau am swyddi, a fydd yn rhoi gwybod i chi pan fydd rôl newydd yn dod sy’n cyfateb i’ch meini prawf. Mae sianeli cyfryngau cymdeithasol (fel Twitter, Facebook a LinkedIn) a blogiau’n adnoddau gwych hefyd i gael gwybodaeth am gyfleoedd lefel mynediad.

Os oes gennych chi ddiddordeb ym maes cyhoeddi

Cadwch feddwl agored am gyfleoedd a allai fod ar gael – er enghraifft, os eich nod yn y pendraw yw bod yn olygydd ym maes cyhoeddi, peidiwch â diystyru swyddi gweinyddol, marchnata neu swyddi derbynfa. Gall y rhain roi syniad i chi o sut mae’r diwydiant yn gweithio a’ch helpu i gael eich troed yn y drws.

Mae’r rhan fwyaf o gyfleoedd ar gyfer gwaith cyhoeddi neu waith golygyddol i’w cael yn Llundain ac yn ne ddwyrain Lloegr, neu gyda chyhoeddwyr academaidd sydd yn y prif drefi a dinasoedd. Cadwch lygad am swyddi gwag mewn cyhoeddiadau perthnasol fel The BooksellerCampaignPrint WeekPublishing News. Gall teitlau swyddi perthnasol gynnwys cynorthwyydd golygyddol, cynorthwyydd cyhoeddusrwydd, cynorthwyydd cynhyrchu, cynorthwyydd marchnata, cynorthwyydd cyhoeddi, cynorthwyydd gwerthu.

Os oes gennych chi ddiddordeb ym maes newyddiaduraeth

Mae cynlluniau hyfforddiant uniongyrchol ar lefel mynediad yn mynd yn fwy a mwy prin, a graddedigion yw’r rhan fwyaf sy’n ymuno o’r newydd â’r maes hwn. Os ydych chi â’ch bryd ar fod yn newyddiadurwr, dylech chi gysylltu â phapurau newydd a chyhoeddiadau lleol a rhanbarthol – dyma lle mae’r rhan fwyaf o newyddiadurwyr papurau newydd yn cychwyn eu gyrfa. Ar gyfer newyddiaduraeth cylchgronau, mae’n bur debyg mai cychwyn mewn rôl iau fyddwch chi fel cynorthwyydd golygyddol neu ohebydd iau.

Os oes gennych chi ddiddordeb ym maes darlledu

Os oes gennych chi ddiddordeb mewn gwaith darlledu neu gynhyrchu, mae swyddi rhedwr yn gam cyntaf da yn aml iawn, ynghyd â math o rolau cydlynu neu weinyddu ar lefel mynediad. Mae modd gweld swyddi gwag yn The Unit List Talent Manager. Gallai swyddi eraill ar lefel mynediad gynnwys cynorthwyydd darlledu neu ymchwilydd rhaglenni.

Dydy llawer o swyddi yn y sector hwn ddim yn cael eu hysbysebu, felly mae cysylltu ar hap wrth chwilio am waith (rhwydweithio; cysgodi yn y gwaith a defnyddio cyfryngau cymdeithasol yn strategaeth hanfodol wrth geisio chwilio am gyfleoedd.

Ffoniwch gyflogwyr yn gyntaf i weld beth yw’r ffordd orau o ymgeisio: ar bapur neu dros e-bost. Ffoniwch eto wedyn – bydd angen i chi ddyfalbarhau a bod â chroen fel eliffant os byddwch yn cael eich gwrthod dro ar ôl tro.

Dyma gyfeiriaduron defnyddiol i greu manylion cyswllt cyflogwr yn y sector:

Os ydych chi’n chwilio am gwmnïau cynhyrchu annibynnol yng Nghymru, chwiliwch yn Teledwyr Annibynnol Cymru (TAC), sy’n cynrychioli’r sector yma.

Gwella eich sgiliau

Yn ogystal â’r gweithdai, y cyrsiau a’r dosbarthiadau meistr y gallech fynd iddyn nhw i ddatblygu eich sgiliau, rydym hefyd yn argymell eich bod yn darllen mwy i ddysgu am faterion cyfoes, yn dangos eich sgiliau ysgrifennu neu’n ymuno â chorff proffesiynol.

Gwnewch yn siŵr hefyd eich bod yn gallu trafod llyfrau rydych chi wedi’u darllen yn ddiweddar, yn ogystal â chael barn am y cyfeiriad y mae byd cyhoeddi yn mynd iddo.

Os ydych chi’n ddarpar newyddiadurwr, gwnewch yn siŵr eich bod yn darllen newyddion yn rheolaidd o amrywiol ffynonellau er mwyn datblygu eich gwybodaeth gyffredinol a’ch gwybodaeth am faterion cyfoes.

Gan fod mwy o werth yn cael ei roi ar brofiad gwaith na dim ond cymwysterau yn unig, bydd gennych fwy o siawns o fod yn wahanol ac yn unigryw os oes gennych chi bortffolio o waith wedi’i gyhoeddi.

Cyhoeddi eich gwaith ar-lein

Ar gyfer rolau newyddiadurol, mae tystiolaeth o'ch gallu i ysgrifennu yn hollbwysig. Felly, os gallwch ddechrau cyhoeddi deunydd ar-lein drwy flogio, er enghraifft, neu mewn print, bydd hyn yn creu argraff ar gyflogwyr yn y dyfodol neu gyfarwyddwyr cyrsiau newyddiaduraeth ôl-raddedig.

Rydym yn argymell eich bod yn ysgrifennu blog rheolaidd ar bwnc sydd o ddiddordeb i chi. Gallwch greu eich gwefan eich hun i’w defnyddio i flogio neu fel portffolio i ddangos eich gwaith (e.e. WordPress).

Cyflwyno i gylchgronau a chystadlaethau

Mae cyflwyno erthyglau i gylchgronau, fel The Big Issue, papurau newydd a chyhoeddiadau ar-lein yn gallu datblygu eich CV at bwynt lle gallwch wneud cais am swyddi â thâl.

Ac os bydd eich gwaith yn cael ei gyhoeddi, cofiwch gadw copïau o’r holl waith. Hefyd, gallwch gyflwyno eich gwaith i gystadlaethau ysgrifennu – anrhydedd a fyddai’n wirioneddol dda i’ch CV.

Datblygu eich sgiliau technegol

Datblygwch eich sgiliau technegol drwy chwilio am gyrsiau byr perthnasol neu diwtorialau ar-lein i chi gael ymgyfarwyddo â’r dechnoleg newydd, ac ewch ati i ddatblygu eich sgiliau TG a gwe – rhywbeth sy’n fwyfwy pwysig ar gyfer gyrfaoedd yn y cyfryngau mewn oes ddigidol. Rhagor o wybodaeth am ddatblygu eich sgiliau.

I wella eich cyflogadwyedd, ystyriwch ymuno â chorff proffesiynol neu grwpiau diddordeb arbennig. Yn aml, mae cyrff proffesiynol yn cynnig aelodaeth rad neu am ddim i fyfyrwyr.

Mae llawer yn cynnwys gwybodaeth am yrfaoedd, cyfeiriaduron aelodau a hysbysfyrddau swyddi ar eu gwefannau:

Rhagor o wybodaeth

Gyrfaoedd a Chyflogadwyedd