Caerdydd ar blât

Mae'r sîn fwyd yng Nghaerdydd yn newid yn ddramatig, a chyn-fyfyrwyr Caerdydd sy'n gosod y fwydlen

Tan yn ddiweddar, roedd y dewis o lefydd i fwyta'n ddiddychymyg, gyda phrydau parod ymhobman. Ond mewn amser byr iawn, mae Caerdydd wedi datblygu i fod yn un o’r lleoedd gorau i fwyta allan. A chyn-fyfyrwyr Caerdydd sy'n arwain carfan newydd o gogyddion, entrepreneuriaid ac awduron sy’n gweddnewid y ddinas yn Afallon i unrhyw un sy’n hoff o fwyd.

Cawsom air gyda chwech o’n cynfyfyrwyr - gan gynnwys dau a gyrhaeddodd rownd derfynol The Great British Bake-off a MasterChef, perchennog bwytai, blogiwr bwyd penigamp, y barista sydd wedi ennill gwobr ac ailgylchwr bwyd arloesol - er mwyn eu holi am yr hyn sy’n golygu mai Caerdydd yw’r lle i fwyta allan.

Gormod o ddewis

Kacie Morgan (BA 2010) yw sylfaenydd The Rare Welsh Bit, blog sy’n canolbwyntio ar fwyta wrth deithio.

""

“Amser maith yn ôl, fel sawl myfyriwr arall yng Nghaerdydd, fy syniad i o fwyta allan oedd bwyd seimllyd o Ramon's, rhywbeth o Venis Kebab House ar ôl noson hwyr, neu, os byddai’r esgid fach yn gwasgu, darn o dost oedd yn cael ei gynnig am ddim y tu allan i Metros."

"Nid oedd yr arian yn fy mhoced yn mynd ymhell iawn, ac er bod ambell fwyty yr oeddwn yn hoff ohono, doedd dim llawer o rai annibynnol o safon."

Gan wylio o'i safbwynt hi, mae Kacie yn dal bowlen o fwyd stryd mewn gŵyl brysur

"Ond roedd hyn yn golygu bod y ddinas yn llechen lân bron a bod, gan adael lle i arloesedd ac i arbrofi. I fi, y newid mwyaf i’r sîn fwyd yng Nghaerdydd yw’r hygyrchedd."

"Mae bwyd da ym mhobman. Mae Caerdydd yn gartref i nifer o gogyddion sydd wedi ennill gwobrau; mae llu o gynhyrchwyr sy’n arbenigo mewn dulliau coginio rhyngwladol a deietau amgen."

"Mae gan hyd yn oed Garchar Ei Mawrhydi Caerdydd fwyty o’r radd flaenaf sydd wedi’i wasanaethu gan y carcharorion. Mae ein dinas yn profi twf parhaol mewn bwyd stryd, stondinau bwyd a gwyliau bwyd."

Bwyd stryd egsotig yr olwg ar hambwrdd deilen banana

“Y dyddiau yma, dwi’n fwy tebygol o flogio am ddosbarth, taith fwyd neu ddigwyddiad bwyd stryd na bwyty,” meddai Kacie.

“Mae’r hygyrchedd yma wedi ein ffurfio ni, pobl y brifddinas, yn giniawyr chwaethus, yr un mor chwilfrydig dros olrhain hanes y bwyd a blas y byd ei hun. Rydym eisiau cwrdd â’r bobl sydd wedi gwneud y bwyd anhygoel, clywed am sut cawson nhw’r syniad, sut mae’r bwydydd yn cael eu gwneud ac efallai rhoi cynnig arni ein hunain!”

Darllenwch fwy gan Kacie: The Rare Welsh Bit

Traddodiadau Cymreig gyda dylanwadau rhyngwladol

I Beca Lyne-Pirkis (BMus 2004), ysgrifennwr, darlledwr a hefyd, cystadleuydd yn rownd derfynol y Great British Bake Off, amrywiaeth yw sail llwyddiant Caerdydd.

""

“Dysgais gryn dipyn am goginio gan fy rhieni a fy neiniau, felly pan oeddwn i’n fyfyriwr, byddwn i’n coginio a phobi ar gyfer fy nghydletywyr."

"Yna, yn ystod gwyliau’r haf, teithiais i wlad Thai, Malaysia a’r Eidal, ac fe ddylanwadodd y profiadau hynny ar arddull fy nghoginio yn fawr."

"Mae’r ffefrynnau fel Cyri Thai Gwyrdd a risoto yn dal i blesio - heb anghofio’r pethau melys, fel fflapjacs, cacen llus a lemwn, a chrempogau! Roedd pawb yn edrych ymlaen at ddydd Mawrth Ynyd yn ein tŷ ni."

Gwelir Beca'n torri cacen ar gyfer ei chwrs mewn digwyddiad Swper Diwastraff

Beca'n coginio cwrs mewn digwyddiad Swper Diwastraff

Beca'n coginio cwrs mewn digwyddiad Swper Diwastraff

"Roedd fy amser yma ym Mhrifysgol Caerdydd yn sicr wedi helpu datblygiad fy arddull coginio, a rhoi’r hyder imi wneud cais ar gyfer y rhaglen boblogaidd.”

Dywedodd Beca fod cyrraedd rownd derfynol y Great British Bake Off yn 2013 wedi “newid fy mywyd”. “Ers hynny, dwi wedi cael pedair cyfres goginio ar y teledu ac rwy’n dechrau ysgrifennu fy ail lyfr.”

Yn dal i fyw yng Nghaerdydd, mae hi wedi ei chyffroi gan y newidiadau sydd yn digwydd i’r diwydiant bwyd yn y ddinas. “Dwi ddim yn credu bod yna amser gwell wedi bod er mwyn gwneud fy swydd yma!”

Blas o’r cartref

Mae cynnyrch ffres, lleol a thymhorol yn hanfodol yn ôl y perchennog bwyty Cerys Furlong (MSc 2005, Hon 2017).

""

“Dyna yw canolbwynt unrhyw sîn fwyd fywiog - ac mae digonedd o ddewis ar gael i ni yng Nghymru.”

Er bod bwytai Caerdydd yn frith o brydau o bob cwr o’r byd does dim gwadu bod gan Cymru ei gallu ei hun i greu argraff - cig oen cymreig sy’n tynnu dwr o’r dannedd, caws sy'n toddi yn eich ceg, ffrwythau ffres a phice ar y maen sydd mor fendigedig eu bod yn bryd yn eu hunain.

Gosodiad bwrdd gyda phlât du, napcyn gwyn a chyllell a fforc - ar y plât gwelir pryd llysieuol

Ar ôl gweithio mewn bwytai poblogaidd fel Porro a’r Potted Pig, agorodd Cerys Milkwood yn 2017 gyda’i gwr, y cogydd enwog Tom Furlong, a’i ffrind achyd-gogydd Gwyn Myring.

"Dim ond y cynnyrch gorau ydyn ni'n ei ddefnyddio - caiff y pysgod eu dal oriau cyn i ni eu gweini, daw ein cig eidion o Fro Morgannwg, a thyfir y salad ym Mharc Bute."

"Rwyf i wrth fy modd fod ein bwydlen yn newid yn barhaus i adlewyrchu'r tymhorau."

Allan o’r Gegin

Amcangyfrifir bod tua 2 filiwn o dunelli o fwyd yn cael ei wastraffu yn y DU bob blwyddyn. Mae Caerdydd yn gartref i sawl menter gymdeithasol sy’n gobeithio datrys y broblem.

Mae bwytäwr yn dal swigen geiriau papur â'r geiriau: Mae fy mhlât yn un #Diwastraff

Lia Moutselou (Geography and Planning 2002-2005) , cyn ddarlithydd Cyfraith yr Amgylchedd yng Nghaerdydd yw sylfaenydd Lia’s Kitchen, menter moeseg bwyd sy’n gweithio ar y fenter o’i chartref ac yn rhan amser.

Mae wedi’i hysbrydoli gan ddulliau coginio rhyngwladol, Groegaidd yn benodol a cynaliadwyedd. Mae Lia yn cynnal digwyddiadau bwyd dros dro, ciniawau cymdeithasol, gweithdai coginio, gwersi ar sut i goginio gan leihau gwastraff a chiniawau lleihau gwastraff.

Tri chogydd yn rhoi'r cyffyrddiadau olaf ar nifer o blatiau bwyd

Cogyddion yn Swperau Diwastraff Caerdydd yn gweini cwrs

Cogyddion yn Swperau Diwastraff Caerdydd yn gweini cwrs

Hi yw sylfaenydd Ciniawau Di-wastraff Caerdydd (Cardiff’s Wasteless Suppers), lle mae gwarged bwyd sydd ar fin cael ei daflu gan archfarchnadoedd neu sy’n cael ei roi gan gynhyrchwyr yn cael ei roi i gogyddion gwych - ac mae pob un yn coginio pryd ac yn siarad am sut i wneud newidiadau cadarnhaol.

Yn y cyfamser, yng Nghanolfan Gymdeithasol Cathays, mae myfyrwyr o Brifysgol Caerdydd yn helpu i redeg project ‘The Community Fridge’.

Ystafell giniawa’n llawn o bobl yn cymeradwyo

Bwytawyr yn Swperau Diwastraff Caerdydd yn dangos eu gwerthfawrogiad

Bwytawyr yn Swperau Diwastraff Caerdydd yn dangos eu gwerthfawrogiad

Mae archfarchnadoedd a busnesau lleol yn rhoi pob math o gynnyrch, o fffrwythau, llysiau a brechdanau i gig a physgod wedi’u coginio.

Gall trigolion lleol fynd i’r Ganolfan Gymdeithasol a helpu eu hunain gan dalu beth y maen nhw’n teimlo sy’n briodol er mwyn helpu talu am gostau rhedeg y project.

Blas ar annibyniaeth

I nifer ohonom, cwpanaid o goffi yw’r ffordd orau o ddechrau’r dydd. Mae Teodora Petkova (BA 2018), Barista sydd wedi ennill gwobrau, yn cytuno.

Teodora yn dal cwpaned o goffi

"Mae cymaint i'w fwynhau - y blas, yr arogl, y cyflwyniad - ond pan gyrhaeddais i Gaerdydd, roedd cyflymder y diwylliant caffi'n syndod."

“Roedd coffi yn rhywbeth i gael yn eich llaw - roedd pobl yn rhy brysur i'w werthfawrogi. Dwi’n falch bod pethau’n newid,” meddai.

Mae gwraidd ei hangerdd yn yr Eidal (“Roeddwn wrth fy modd yn gwylio’r baristas yn gweithio yn y siopau coffi crefftus, yn paratoi pob shot o espresso fel hudoliaeth!”), ac fe ddysgodd set o sgiliau argraffiadol – a chofrestru ar gyfer cystadleuaeth barista TUCO (Sefydliad Arlwywyr y Brifysgol).

“Roedd fel sefyll arholiad,” meddai. "Roedd rhaid i fi wneud llawer o ymchwil. Chwilio am y ffa perffaith; treulio oriau yn cydbwyso’r felin goffi ac yn ymarfer technegau a sut i osgoi gwneud camgymeriadau dan bwysau.”

“Ar y diwrnod, roedd munudau gyda ni i gyflwyno pedwar esspresso, ein diodydd â llaeth a phedair diod ddi-alcohol arbenigol yn seiliedig ar espresso gan sylwebu ar yr un pryd.”

Enillodd Aur, a rhannodd gyfrinach ei llwyddiant gyda ni.

Sut i wneud coffi perffaith

1 - Mae pob cwpanaid yn dechrau gyda’r ffa.

Gwnewch yn siwr eu bod yn cael eu cadw mewn lle oer a sych, o olwg yr haul, gwres a lleithder. Mae llawer o bobl yn gwneud camgymeriad drwy eu cadw yn yr oergell. Gall hynny newid y blas yn llwyr. Y lle gorau i storio ffa yw yn eu bag wedi'i gau'n dynn, yn y cwpwrdd.

2 - Mae popeth yn ymwneud â chydbwysedd

Os ydych chi’n cael llaeth gyda’r coffi, dewiswch y llaeth cywir ar gyfer eich ffa. Mae’n rhaid i chi allu blasu’r coffi, felly byddwch yn ofalus wrth ddefnyddio llaeth mwy melys fel llaeth braster llawn.

3 - Cadwch eich peiriant yn lân

Mae olew mewn ffa coffi sy’n gadael ôl ar y peiriant. Mae gwneud ymdrech i lanhau eich peiriant yn rheolaidd, hyd yn oed os yw hynny ond gyda dŵr poeth, yn atal yr olew rhag adeiladu a newid y blas.

4 - Dewch o hyd i’ch cwpan perffaith.

Rhaid i'r gwpan fod y maint iawn (peidiwch byth ag yfed macchiato mewn cwpan 16 owns) yna cynheswch hi - arllwyswch ddŵr berwedig a'i sychu cyn arllwys y coffi. Mae baristas yn cadw cwpanau ar ben y peiriant coffi i'w cadw ar y tymheredd cywir.

5 - Peidiwch â bod ofn arbrofi

Rhowch gynnig ar flasau a chyfuniadau anarferol - gwnewch eich surop eich hun gartref neu ail-grewch un o'r diodydd rhyfeddol o wych yr olwg yna ar Instagram. Parhewch i roi cynnig ar bethau newydd!

Blasau newydd

Larkin Cen (LLB 2006, PgDip 2008) a gyrhaeddodd rown derfynol Masterchef ac sy’n feirniad gwadd yw cyfarwyddwr Woky Ko a phrif gogydd CEN yng Ngwesty’r Celtic Manor.

""

"I fi, mae bwyta allan yn adloniant. Yn fy mwytai i, gallwch wylio’r sêrWok yn coginio o’ch blaen."

"Mae gan Caerdydd rhyw wefr o gyffro; mae’n ddinas addawol lle mae pobl eisiau profiadau newydd. Mae nifer o fusnesau newydd yn dechrau yma, sydd wedi eu denu gan y sgiliau a’r talent sydd ar gael yn y brifysgol."

"Gyda nhw, mae gweithlu amlddiwylliannol sy’n barod i wario arian a chael blas ar bethau newydd."

Bowlen o gyri a phlât o reis gludiog

"Dwi’n dod o deulu o fewnfudwyr Tsieinëeg a ddaeth ar draws gwaith fel cogyddion, ac yn tyfu i fyny, roeddwn yn gweld llawer o’r un prydau, fel cyw iâr sur a melys."

"Doedd hynny ddim yn adlewyrchiad teg o fwyyd Tsieineaidd i fi. Rwy’n teimlo’n angerddol dros siarad am yr elfen rhyngwladol i fwyd a chyflwyno rhywbeth gwahanol a chyffrous."

Llun agos o saws gloyw ar blât bach o fwyd asiaidd

Hyd yn oed yn y Brifysgol, roedd y diwydiant bwyd yn rhywbeth cartrefol i Larkin.

“Fi oedd yr un oedd yn hoff o fwyd,” meddai. “Ro’n i’n chwarae rygbi dros dîm y Gyfraith a byddai’r tîm yn dod draw am fy reis wedi’i ffrio. Ro’n i’n gwneud prydau syml - ond ro’n i wrth fy modd. Ro’n i’n meddwl ar y pryd ‘Gallaf newid y diwydiant a cyffroi pobl gyda bwyd Asiaidd."

Ymddangosodd yr erthygl hon gyntaf yng Nghylchgrawn Cardiff Connect, Hydref 2018.

A wnaethoch chi fwynhau'r erthygl?

Beth yw eich barn?

Rhannu

Twitter
Facebook
WhatsApp
E-bost
LinkedIn
Reddit

Darllen fwy am Cardiff Connect

Pam Prifysgolion?
Newid y drefn
Examined Life - Guto Harri (PgDip 1988)