Diwylliant

Er ein bod yn rhannu llawer o nodweddion gyda gweddill y DU, mae gennym ni’r Cymry hefyd ddiwylliant sy'n unigryw yr ydym yn hynod falch ohono, gan gynnwys ein hiaith, ein cerddoriaeth a’n bwydydd ein hunain.

Central Library
Hyb y Llyfrgell Ganolog gyferbyn â chanolfan siopa Dewi Sant.

Atyniadau diwylliannol yng Nghaerdydd

  • Dros gyfnod o 2,000 o flynyddoedd, mae Castell Caerdydd wedi bod yn safle garsiwn Rhufeinig, yn gadarnle Normanaidd, ffantasi tylwyth teg gothig yn Oes Fictoria, byncer rhyfel a bellach mae'n atyniad a chyrchfan sy'n denu miloedd o ymwelwyr bob blwyddyn. Gall trigolion y ddinas (gan gynnwys myfyrwyr) gael 'Allwedd i'r Castell', sy'n caniatáu mynediad am ddim i chi i dir y Castell. Mae'n lle perffaith i ymlacio ar ôl diwrnod prysur o ddarlithoedd.
  • Amgueddfa Genedlaethol Cymru, Caerdydd yw cartref casgliadau celf, archeoleg, astudiaethau natur a daearegol Cymru. Adeiladwyd yr Amgueddfa yn 1927, nesaf at gampws y Brifysgol. Mynediad am ddim.
  • Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop ac atyniad treftadaeth mwyaf poblogaidd Cymru.
  • Ehangwch eich dysgu yng Nghanolfan y Llyfrgell Ganolog, yng nghanol y ddinas gyferbyn â Chanolfan Dewi Sant.
  • Mae gan Gaerdydd 330 o barciau a gerddi. Roedd Parc Biwt ar un adeg yn rhan o dir y Castell yng nghanol y ddinas (gerllaw'r Brifysgol) ac mae'n cynnwys gardd goed a gerddi addurniadol. Gorau oll, mae'n lle gwych i ymlacio, cerdded, seiclo, loncian a chael awyr iach i ffwrdd o'ch astudiaethau. Mae Parc y Rhath yng ngogledd y ddinas yn boblogaidd gyda myfyrwyr (mae'n agos i ble mae llawer o fyfyrwyr yn byw).

Cerddoriaeth

Concert performance
Perfformiad cyngerdd yn Neuadd Dewi Sant.

Yn aml cyfeirir at Gymru fel 'Gwlad y Gân'. Os ydych chi wedi clywed un o gorau meibion byd-enwog y wlad, byddwch yn deall pam ei bod yn haeddu'r enw.

Mae Cwmni Opera Cenedlaethol Cymru yng Nghanolfan Mileniwm Cymru a chynhelir Proms Cymru a Canwr y Byd Caerdydd yn Neuadd Dewi Sant.

Mae Tom Jones, Shirley Bassey a Charlotte Church hefyd yn Gymry, fel y mae bandiau adnabyddus fel Super Furry Animals, Stereophonics, Manic Street Preachers a pherfformwyr fel Cate Le Bon o Gaerdydd, Catfish o Landudno a the Bottlemen a Los Campesinos! Mae siop recordiau hynaf y byd yn y ddinas: Spillers Records.

Mae DJ y BBC, Huw Stephens hefyd yn cynnal Gŵyl Gerddoriaeth Sŵn bob blwyddyn, sydd eleni'n 10 oed. Mae Clwb Ifor Bach yn Stryd Womanby yng nghanol y ddinas yn denu perfformwyr Indie eclectig a hefyd cynhelir nosweithiau cerddoriaeth Gymraeg yno'n rheolaidd. Gall caredigion pop prif ffrwd fwynhau perfformiadau gan artistiaid byd-enwog fel Adele, Rhianna a Beyonce  yn Stadiwm Principality Caerdydd neu Arena Motorpoint.Ymhellach i ffwrdd mae Gŵyl rhif 6 ym Mhortmeirion yng ngogledd Cymru.

Bwyd

Cynhelir Gŵyl Fawr Caws Prydain bob blwyddyn yng Nghastell Caerdydd a marchnadoedd ffermwyr bob wythnos yn y ddinas gan gynnwys yn y Rhath. Cynhelir Gŵyl Bwyd a Diod Ryngwladol flynyddol Caerdydd bob mis Gorffennaf ym Mae Caerdydd. Rhai bwydydd Cymreig sy'n werth eu blasu yw Cacen gri, bara lawr (gwymon), cawl a chaws ar dost. Ymhellach i ffwrdd, mae'n ddigon hawdd teithio i Ŵyl Fwyd y Fenni, enillydd Gwobr Digwyddiad Gorau Croeso Cymru ar sawl achlysur.

Maes Tafwyl 2015
Maes Tafwyl 2015

Llenyddiaeth

Mae Cymru'n wlad o chwedlau a mythau, gyda thraddodiad o adrodd straeon a ddethlir yn flynyddol yn wythnos yr Eisteddfod Genedlaethol sy'n dyddio'n ôl i 1176.

Mae Gŵyl y Gelli wedi'i lleoli awr o Gaerdydd ac mae'n croesawu enwau mawr y byd llenyddol bob blwyddyn. Yn agosach at gartref, mae Tafwyl, digwyddiad am ddim a gynhelir yng ngerddi Castell Caerdydd, yn dathlu llenyddiaeth a cherddoriaeth Gymraeg a bellach mae'n denu yn agos at 40,000 o ymwelwyr.

Chwaraeon

Camp genedlaethol answyddogol Cymru yw Rygbi'r Undeb a pheidiwch â mentro colli'r awyrgylch gŵyl yng Nghaerdydd ar ddyddiau’r gemau rhyngwladol, hyd yn oed os nad ydych chi'n gefnogwr. Caiff y gemau eu chwarae yn Stadiwm y Principality yng nghanol y ddinas, sydd â 70,000 o seddi.

Mae pêl-droed yn boblogaidd iawn hefyd gyda Dinas Abertawe yn chwarae yn yr Uwch-gynghrair a Dinas Caerdydd yn y Bencampwriaeth. Hefyd fe welwch gartref un o dimau hoci iâ gorau'r DU: Devils Caerdydd ym Mae Caerdydd. Gall dilynwyr criced fwynhau gwylio Tîm Criced Morgannwg yn Stadiwm SWALEC gerllaw. Gall dilynwyr campau moduro fwynhau Rali Fawr Prydain, a gynhelir yng Nghymru, ac sy'n gorffen yng Nghaerdydd bob blwyddyn.

Mae'r fideo isod ar gael yn Saesneg yn unig.

Hanner Marathon y Byd yr IAAF a Mo Farah yn dod i Gaerdydd

Caerdydd oedd cartref Hanner Marathon y Byd yn 2016, mewn partneriaeth â Phrifysgol Caerdydd. Daeth 25,000 o redwyr, gan gynnwys Mo Farah, enillydd pedair medal aur Olympaidd, i gymryd rhan yn y digwyddiad a gefnogwyd gan staff, myfyrwyr a chyn-fyfyrwyr. Ceir digonedd o ddigwyddiadau eraill i redwyr ar bob lefel yng Nghaerdydd - mae cyfle wythnosol i redeg 5k yng Nghaeau Blackweir, a Hanner Marathon enwog Caerdydd, yw’r ail fwyaf o'i math yn y DU.

Dylai beicwyr brwd roi cynnig ar Lwybr hardd Afon Taf dros 55km yn dechrau ym Mae Caerdydd a gorffen yn nhref marchnad Aberhonddu. Mae cyfran dda o'r Llwybr yn 'ddi-draffig' ac mae rhannau hefyd yn addas i farchogion.