Ewch i’r prif gynnwys

Llyfrgell Salisbury

Rhai o'r llyfrau o gasgliad Llyfrgell Salisbury.
Rhai o'r llyfrau o gasgliad Llyfrgell Salisbury.

Llyfrgell bersonol o lyfrau astudiaeth Cymreig, oedd yn eiddo i Enoch Robert Gibbon Salisbury (1819-1890).

Yn frodor o Sir Fflint, roedd Salisbury yn ddyn busnes a fu'n Aelod Seneddol i Gaer am ychydig. Yn llyfrgarwr brwd, casglodd tua 13,000 o lyfrau yn Gymraeg neu’n gysylltiedig â Chymru a’r Siroedd Ffiniol. Lluniodd lyfrau lloffion gwerthfawr o fapiau a phrintiau. Yn 1886, gorfodwyd Salisbury i werthu ei gasgliad, oherwydd anawsterau ariannol.

Diolch i’r trafodaethau a arweiniwyd gan yr Athro Thomas Powel a Chofrestrydd y Brifysgol, Ivor James, prynodd Coleg Prifysgol De Cymru a Sir Fynwy lyfrau Salisbury. Prifysgol Caerdydd fyddai'r sefydliad hwn a byddai llyfrau Salisbury yn gnewyllyn Llyfrgell y Brifysgol.

Ers y dyddiau hynny, mae nifer o lyfrau Cymraeg a Celtaidd wedi cael eu hychwanegu i’r casgliad, gan gynnwys llyfrau prin a chasgliadau cyfnodol, a chasgliad o faledi Cymraeg o’r 18fed a’r 19eg ganrif. Heddiw, mae Llyfrgell Salisbury yn un o'r prif gasgliadau o’u math, gyda gwybodaeth yn cynnwys astudiaethau hanesyddol, llenyddol, crefyddol, cymdeithasol ac ieithyddol. Mae’r Llyfrgell hefyd yn cynnwys nifer o is-gasgliadau fel baledi Cymraeg, almanaciau, Beiblau, emynyddiaeth a chasgliad Richard Baxter.

Gweler hefyd, archif Enoch Salisbury o bapurau personol a phrintiau ac engrafiadau Cymraeg.

About this collection

Collection type: Print

Dates: Pre 1600, 17 century, 18 century, 19 century

Size: c. 60,000 o eitemau printiedig (gan gynnwys tua 30,000 llyfrau cyn-1900) yn ogystal ag eitemau archifol a 10,000 o mapiau.

Formats: Books

Subjects: Religion, Politics, Economics and business, Literature and journalism, Art and music, Travel, History, Society and law

Contact Us

Our professional team is here to help you to make the most out of our collections.