Stuttgart, Yr Almaen

Mae'r cynnwys hwn ar gael yn Saesneg yn unig.

Mae aelodau o'r Sefydliad Ymchwil Lleoedd Cynaliadwy, yn cydweithio gyda Chyfadran Pensaernïaeth a Dylunio a'r Adran Cynllunio Trefol a Rhanbarthol. Maent yn astudio cynnydd dinas-ranbarth Stuttgart yn yr Almaen gyda'r Athro Detlef Kurth, o Brifysgol Gwyddoniaeth Gymhwysol (Hochschule fur Technik), Stuttgart, sydd wrthi'n astudio cynnydd dinas-ranbarth Stuttgart yn yr Almaen.

Mae aelodau o'r Sefydliad Ymchwil Lleoedd Cynaliadwy, yn cydweithio gyda Chyfadran Pensaernïaeth a Dylunio a'r Adran Cynllunio Trefol a Rhanbarthol. Ac yn arbennig yn astudio cynnydd dinas-ranbarth Stuttgart yn yr Almaen gyda'r Athro Detlef Kurth, o Brifysgol Gwyddoniaeth Gymhwysol (Hochschule fur Technik), Stuttgart.

Mae dinas-ranbarth Stuttgart wedi'i dewis fel astudiaeth achos gan ei bod, yn wahanol i lawer o gydgrynoadau trefol eraill, yn cynnwys haen sefydliadol o lywodraeth ranbarthol. Mae hyn yn golygu bod yna Gynulliad Rhanbarthol o gynrychiolwyr sy'n cael eu hethol yn uniongyrchol. Cafodd uned weinyddol wleidyddol Verband Region Stuttgart ei chreu yn 1994. Ei phrif bwrpas yw bod yn gyfrifol am ddatblygu cynllun defnyddio tir y rhanbarth a chydlynu a rhedeg system drafnidiaeth gyhoeddus y rhanbarth (rheilffordd ysgafn).

Mae'r Verband yn gartref i boblogaeth o ryw 2.6 miliwn. Stuttgart yw'r brif ddinas, ond dim ond rhyw un rhan o bump o boblogaeth y rhanbarth sy'n byw yno. Mae llawer yn byw mewn dinasoedd cyfagos bywiog o ryw 80-90k. Mae'r rhanbarth yn cynnwys cyfanswm o 179 o fwrdeistrefi sy'n amrywio o ran eu maint o Drackenstein sydd â phoblogaeth o 450, i Stuttgart sydd â phoblogaeth o 585,000 ac sy'n gorchuddio arwynebedd o ryw 3650 cilometr sgwâr. Mae'r rhanbarth yn cael ei adnabod fel pwerdy economaidd ac mae'n gartref i bencadlysoedd a chyfleusterau cynhyrchu gwneuthurwyr ceir fel Mercedes Benz a Porsche yn ogystal â chlwstwr o ddiwydiannau bach a chanolig arloesol. Drwyddi draw, mae'r rhanbarth yn gwneud yn well nag eraill o ran sefydlogrwydd yr economi, ffigurau cyflogaeth a thwf.

Mae'r cynllun rhanbarthol presennol (2009) yn cydbwyso cadw a gwella mannau gwyrdd â'r galwadau am dwf economaidd, datblygu seilwaith ac ateb anghenion ym maes tai. Hefyd, mae gan sawl bwrdeistref unigol yn y rhanbarth bolisïau ar ynni adnewyddadwy a newid hinsawdd (Dinas Esslingen a Ludwigsburg) neu ddatblygiadau trefol sy'n gydnaws â phlant a chynaliadwyedd (Dinas Stuttgart).

Ym mis Tachwedd 2010, ymwelodd yr Athro Morgan ac Andrea Frank â Stuttgart ar gyfer cyfarfod ynghylch astudiaeth beilot gyda Chyfarwyddwr Verband Region Stuttgart a sawl academydd a chynllunydd. Cafodd yr astudiaeth ei datblygu yn ystod ymchwiliad chwe wythnos yn ystod ymweliad ym Mai/Mehefin 2011 gan Andrea Frank gyda chymorth hael grant teithio DAAD.

Nod yr ymweliadau oedd hwyluso gwaith ymchwil rhagarweiniol i baratoi i wneud ceisiadau i gynnal cydweithrediadau ymchwil yn y tymor hirach. 

Mae'r ymchwil yn ystyried yn benodol y ddamcaniaeth bod llywodraethu cydweithredol a rhanbarthol wrth gynllunio defnyddio tir, yn gallu arwain at strwythurau anheddu a systemau trafnidiaeth mwy cynaliadwy. Yn ogystal mae'n ffocysu ar well ansawdd bywyd gan ddiogelu'r amgylchedd naturiol.

Mewn geiriau eraill, er bod yna gynllun rhanbarthol ar ddefnyddio tir a datblygu y mae'n rhaid i'r bwrdeistrefi gadw ato, nid yw'n glir a yw'r gymdeithas (y Verband) wedi llwyddo i gynyddu cynaliadwyedd amgylcheddol, cymdeithasol ac ecolegol y rhanbarth i raddau mwy arwyddocaol neu ehangach na rhanbarthau heb ymagwedd gydlynol at gynllunio a chorff llywodraethu cydlynol.Diben yr ymweliad ymchwil oedd ennyn gwell dealltwriaeth o'r system(au) cynllunio a llywodraethu yn y ddinas-ranbarth a sut mae cynllunwyr o'r gwahanol fwrdeistrefi yn cyd-adweithio â'r system ac â'r Verband. Er enghraifft, ydy cynllunwyr lleol yn teimlo bod y cydweithredu'n werthfawr ac yn llesol i'w bwrdeistrefi ac i'r rhanbarth? I fwrw goleuni ar rai o'r materion hyn, cafwyd cyfweliadau â chynrychiolwyr o'r VRS, academyddion, cynllunwyr a meiri'r bwrdeistrefi sy'n rhan o Verband Region Stuttgart.

Tîm Ymchwil