Ymchwil

Cafodd Sefydliad Ymchwil y Niwrowyddorau ac Iechyd Meddwl ei sefydlu fis Awst 2010 i fynd i'r afael ag un o brif heriau cymdeithasol y byd – salwch meddwl.

Ers ei sefydlu, rydym wedi hwyluso nifer o brosiectau ymchwil a rhwydweithiau gydag arian ar gyfer sbarduno ac offer, yn ogystal â chymorth gweinyddol fydd yn parhau yn ystod y 5 mlynedd nesaf.

Ein nod yw gwella'r ddealltwriaeth o anhwylderau seiciatrig a niwrolegol o bwys, a'r ffordd y maent yn cael eu trin, gan mai dyma rai o'r heriau mwyaf i gymdeithas.

Ar flaen y gad ym maes ymchwil

Mae salwch meddwl a chlefydau'r ymennydd yn cael eu hanwybyddu a'u camddeall. Mae'r rhain yn parhau'n heriau enfawr ym maes ymchwil meddygol.

Mae anhwylderau seiciatrig a niwroddirywiol yn gyfrifol am lawer iawn o farwolaethau ac anabledd, ac mae triniaethau a gofal yn costio tua £77 biliwn y flwyddyn yn y DU. Er gwaethaf y dioddefaint mawr y mae'r anhwylderau hyn yn eu hachosi i unigolion a theuluoedd, nid yw meddygaeth fodern wedi cael unrhyw effaith o bwys o ran eu hatal neu eu gwella.

Mae anhwylderau iechyd meddwl, sy'n cynnwys dementia, epilepsi a'r amodau seiciatrig, yn effeithio ar un o bob chwech o bobl ym y DU ac mae'n costio dros £100 biliwn y flwyddyn i'r economi. 

Mae ymchwilwyr Prifysgol Caerdydd ar flaen y gad yn canfod sail genetig anhwylderau meddyliol. Yr her fawr y mae'r Sefydliad Ymchwil yn mynd i'r afael â hi yw defnyddio niwrowyddoniaeth i droi'r canfyddiadau genetig hyn yn welliannau o bwys yn y ffordd y caiff salwch meddwl ei ddadansoddi a'i drin. 

Dan arweiniad yr Athro Jeremy Hall a'r Tîm Rheoli, gweledigaeth y Sefydliad Ymchwil yw creu amgylchedd rhagorol ar gyfer ymchwil iechyd meddwl sy'n gallu denu, cefnogi a chadw'r gwyddonwyr a'r myfyrwyr gorau yng Nghaerdydd.

Symud tuag at ddyfodol mwy cadarnhaol

Mae angen gwell triniaethau a dealltwriaeth o achosion sylfaenol a hanfodion anhwylderau iechyd meddwl.

Amcangyfrifir bod dementia yn costio £17 biliwn y flwyddyn yn y DU yn unig, sy'n fwy na chost canser a chlefyd y galon gyda'i gilydd. Gyda'r boblogaeth yn heneiddio, bydd hyn yn codi i £50 biliwn ymhen y 30 mlynedd nesaf.

Yn union fel yr ymchwil sydd ei hangen i fynd i'r afael â salwch corfforol, mae angen dull yr un mor drylwyr er mwyn gwella gofal a thriniaeth ar gyfer pobl â phroblemau iechyd meddwl.

Er gwaethaf y baich enfawr y mae iechyd meddwl gwael ac anhwylderau niwroddirywiol yn ei roi ar gymdeithas, a'r datblygiadau diweddar ym maes niwrowyddorau a geneteg, nid ydym wedi manteisio ar y posibiliadau eto ac nid yw'r ymchwil wedi'i hariannu'n ddigonol. Mae angen trin ac atal yn well, a bydd angen gwell dealltwriaeth o achosion a hanfodion i allu gwneud hynny. Felly, mae angen ymdrechion ar y cyd ac ar draws disgyblaethau er mwyn defnyddio'r niwrowyddoniaeth ddiweddaraf i ddylanwadu ar yr afiechydon hyn.

 Cyfuno arbenigedd

Er mwyn cyflawni'r nod hwn, mae'r Sefydliad Ymchwil wedi dod â thros 100 o uwch-ymchwilwyr o bwys a'u timau ynghyd gydag arbenigedd ymchwil ym meysydd seiciatreg, niwrowyddoniaeth a seicoleg. Daw'r rhain o bedair prif ysgol Coleg y Gwyddorau Biofeddygol a Bywyd – Meddygaeth, Biowyddorau, Seicoleg ac Optometreg a Gwyddorau'r Golwg. Maent yn defnyddio datblygiadau diweddar i wella dealltwriaeth o sail fiolegol salwch meddwl.

Dyma rai o ddulliau craidd ein hymchwil wyddonol ryngddisgyblaethol ragorol;

  • Niwrofioleg Bôn-gelloedd
  • Niwrofioleg Moleciwlaidd
  • Niwrofioleg Systemau
  • Delweddu cwrs bywyd

Mae pob un o'r rhain, yn eu tro, yn cefnogi'r pedair prif thema ymchwil gyfoes:

  • Niwroddatblygiad
  • Niwroblastigedd
  • Niwrogyffroad
  • Niwroddirywiad