Plismona cyfathrebu yw'r plismona bro newydd

04 Medi 2017

Crowd of people overlayed with radiowave grid

Mae ymchwil cydweithredol rhwng academyddion Prifysgol Caerdydd a'r heddlu wedi canfod bod dulliau plismona dadansoddeg cyfryngau cymdeithasol yn y DU ar hyn o bryd yn dameidiog ac yn ei chael yn anodd ymdopi â datblygiadau technegol a'u heffeithiau cymdeithasol aflonyddus.

Cyllidwyd y Ganolfan Ymchwil Dadansoddeg Cyfathrebu Ffynhonnell Agored (OSCAR) dan arweiniad Prifysgol Caerdydd drwy Gronfa Gwybodaeth yr Heddlu gan y Coleg Plismona a Chyngor Cyllido Addysg Uwch Lloegr, i edrych sut mae gwasanaeth yr heddlu'n defnyddio cyfryngau cymdeithasol a ‘thechnolegau data mawr’.

Ddata mawr

Roedd y gwaith yn edrych ar y ffordd mae cyfryngau cymdeithasol a mathau eraill o 'ddata mawr' sydd ar gael yn gyhoeddus yn newid: sut mae'r heddlu'n ymchwilio i droseddau a digwyddiadau critigol; eu dulliau datblygu deallusrwydd; a dulliau ymgysylltu â chymunedau. Yn bwysig, ac yn wahanol i ymchwil blaenorol yn y maes hwn, mabwysiadodd agwedd gyfannol a chynhwysfawr, gan ymchwilio'r effeithiau hyn ar draws ystod gyfan disgyblaethau plismona gan gynnwys; Gwrthderfysgaeth; troseddu trefnedig difrifol; trefn gyhoeddus; a Phlismona Bro. Ail elfen arloesol y dull gweithredu hwn oedd ei fod yn cael ei wneud ar y cyd gan ymchwilwyr academaidd yn cydweithio'n uniongyrchol gyda swyddogion yr heddlu, i ddatblygu dealltwriaeth unigryw o'r elfen hon o blismona.

Prif ganfyddiadau'r ymchwil:
  • Mae gormod o sylw wedi'i roi'n genedlaethol i brynu technolegau 'data mawr' cynyddol soffistigedig a dim digon ar ddatblygu sgiliau dadansoddwyr a defnyddwyr mewn sefydliadau heddlu.
  • Yn genedlaethol, mae'r dull yn dameidiog gyda gwahanol asiantaethau a heddluoedd yn mabwysiadu dulliau gwahanol iawn. Does dim consensws i'w weld ynghylch faint o'r gwaith hwn sy'n 'gyffredinol' a faint ddylai fod yn 'arbenigol'.
  • Plismona cyfathrebu yw'r plismona bro newydd, a dylid ei drin felly, i adlewyrchu'r elfen ddigidol gynyddol sydd ynghlwm â bywyd cymdeithasol.
  • Dim ond cyfran gymharol fach o swyddogion a staff yr heddlu sydd â'r sgiliau digidol a'r offerynnau sydd eu hangen i fanteisio ar y cyfleoedd ar gyfer gwybodaeth ddigidol a'r dystiolaeth i lywio eu hymchwiliadau a'u hymholiadau.
  • Dylai cyrff heddlu geisio recriwtio gwyddonwyr data o fewn eu gweithlu, i alluogi ffyrdd newydd o weithio yn yr oes wybodaeth.
  • Yn genedlaethol, ceir 'bwlch ymchwil a datblygu' yn y ffordd mae’r heddlu'n datblygu'r offerynnau a'r technegau sydd eu hangen i gadw'n gyfredol gyda'r datblygiadau cyflym mewn technolegau cyfryngau cymdeithasol.

Elfen bwysig o ddull OSCAR oedd cynnal yr ymchwil academaidd yn ystod cyrchoedd heddlu byw, a thrwy hynny sbarduno ymchwiliad gwrthderfysgaeth newydd. Dangosodd hyn sut gall mabwysiadu dulliau arloesol o weithio helpu i wella'r modd y caiff gwasanaethau eu cyflenwi i'r cyhoedd, a hefyd gwella sgiliau a hyfforddiant yr heddlu mewn meysydd newydd yn eu hymarfer. Mae gwaith y rhaglen wedi bod yn ddylanwadol yn rhyngwladol, gyda chyflwyniadau ar y gwaith i: Adran Diogelwch Cartref UDA; NATO ac Europol.

Arbed arian sylweddol i'r trethdalwr

Gan son am werth a manteision dull arloesol OSCAR, dywedodd yr Arweinydd Cenedlaethol ar gyfer Ffynhonnell Agored a Digidol ar gyfer plismona gwrth-derfysgol: “Un o’r darnau pwysicaf o waith oedd adolygu’r ffyrdd o weithio gydag ymarferwyr ffynhonnell agored. Mae hyn wedi’n galluogi ni i wella ein rhaglenni hyfforddi a newid sut rydym yn meddwl am gyflogi staff. Mae OSCAR wedi arbed arian sylweddol i'r trethdalwr drwy ein helpu yn y meysydd hyn.”

Dywedodd yr Athro Martin Innes, arweinydd Canolfan OSCAR: “Mae'n amlwg fod y cyfryngau cymdeithasol a thechnolegau cysylltiedig yn cael effaith drawsnewidiol ar y ffordd mae'r holl asiantaethau cyhoeddus yn cyflenwi eu gwasanaethau...”

“Mae Canolfan OSCAR wedi mabwysiadu dull yn seiliedig ar dystiolaeth ar gyfer mapio rhai o heriau allweddol gwasanaeth yr heddlu, a thrwy ei dull arloesol a blaengar o gael yr heddlu'n gweithio'n uniongyrchol gydag arbenigwyr academaidd, mae wedi dechrau amlinellu rhai datrysiadau posibl.”

Gorau posibl i’r cyhoedd

Yn ôl Dr Nicky Miller, Rheolwr Partneriaethau Tystiolaeth Ymchwil yn y Coleg Plismona: “Dyma ddarn pwysig o waith ymchwil sy’n edrych ar sut gall heddluoedd ddefnyddio technoleg a'r cyfryngau cymdeithasol i barhau i gadw’r cyhoedd yn ddiogel yn y dyfodol.

“Cronfa Wybodaeth yr Heddlu a alluogodd y prosiect, ac mae’n braf gweld heddluoedd ac academyddion yn gweithio gyda'i gilydd er mwyn datblygu a gwella'r gwasanaeth.

“Rydym yn cydnabod bod natur y galw ar wasanaeth yr heddlu wedi newid yn sylweddol dros y blynyddoedd diwethaf ac mae'n hanfodol ein bod yn gwneud yn siŵr bod gan swyddogion y sgiliau digidol a’r hyfforddiant angenrheidiol i allu ymateb i’r her a rhoi’r gwasanaeth gorau posibl i’r cyhoedd.”

“Mae’r Coleg yn addysgu’r sgiliau sydd eu hangen i ymchwilio i droseddau sydd ag elfen ddigidol. Yn ogystal â pharatoi llawlyfr am ymchwilio i seiber-droseddau, rydym wedi hyfforddi 1,700 o ymchwilwyr cyfryngau digidol hyd yma. Yn y tymor hwy, bydd camau sy’n helpu plismona i ddatblygu fel proffesiwn yn gallu helpu swyddogion a staff i ymateb yn fwy hyblyg i alw sy’n newid.”

Rhannu’r stori hon

Glamorgan Building exterior

Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol

Cewch ragor o wybodaeth ar wefan yr Ysgol.