Sefydliad Lled-ddargludyddion Cyfansawdd yn mynd o nerth i nerth

06 Medi 2017

Cabinet Ministers at ICS

Mae'r Prif Ysgrifennydd Gwladol a'r Gweinidog dros Swyddfa'r Cabinet, y Gwir Anrhydeddus Damian Green AS, ac Ysgrifennydd Gwladol Cymru, y Gwir Anrhydeddus Alun Cairns AS, wedi ymweld â Sefydliad Lled-ddargludyddion Cyfansawdd Prifysgol Caerdydd.

Wrth ymweld ag adweithyddion epitacsi pelydr moleciwlaidd newydd y Sefydliad, clywodd gweinidogion y Cabinet sut bydd y cyfleusterau newydd yn hwyluso datblygiad clwstwr lled-ddargludyddion cyfansawdd yng Nghymru.

Bydd lled-ddargludyddion cyfansawdd, sy'n perfformio 100 gwaith yn gyflymach na silicon, yn arwain at ddatblygiadau technolegol mwyaf y ganrif hon. Bydd y Sefydliad yn cefnogi'r datblygiadau hyn drwy droi ei ddarganfyddiadau newydd ym maes ymchwil lled-ddargludyddion cyfansawdd yn gynhyrchion newydd.

Bydd ei gyfarwyddwr, yr Athro Diana Huffaker, a'i thîm ymchwil Sêr Cymru, yn defnyddio'r adweithyddion i archwilio ffyrdd newydd o dyfu crisialau lled-ddargludyddion cyfansawdd â phurdeb uchel.

Gan weithredu dan amgylchiadau gwactod uchel dros ben, mae'r adweithyddion yn galluogi ymchwilwyr i dyfu strwythurau crisial aml-haen cymhleth, a hynny un haen atomig ar y tro. Gellir dylunio un strwythur penodol, a elwir nanogolofn, i wella perfformiad synwyryddion ac allyrwyr golau, megis synwyryddion isgoch, laserau a deuodau allyrru golau.

Y peiriannau epitacsi yw'r pwynt dechrau ar gyfer ymchwil a datblygu ym maes diwydiant. Byddant yn cynhyrchu'r deunyddiau sydd eu hangen ar gyfer dyfeisiau newydd fydd yn cael eu harchwilio mewn ystafell lân y Sefydliad.

Bydd yr ystafell lân yn cynnig galluoedd cynhyrchu a nodweddu o'r radd flaenaf i'r clwstwr rhanbarthol, ac yn prosesu'r wafferi ansawdd-uchel sydd eu hangen i dreialu cynhyrchion y dyfodol. Bydd hefyd yn cynnal ymchwil sy'n berthnasol o safbwynt masnachol, ac yn agor ei ddrysau i ddefnyddwyr diwydiannol ar gyfer cydweithio uniongyrchol a gwasanaethau.

Dywedodd yr Athro Huffaker: "Bydd yr adweithyddion yn ein galluogi i weithio o'r lefel atomig i fyny, a threialu'r deunyddiau a strwythurau newydd sy'n gallu chwyldroi'r diwydiant technoleg..."

"Wrth gyfuno'r cyfleusterau newydd hyn, rydych chi'n cael teimlad o'r llwybr y mae'r Sefydliad yn ei ddilyn: byddwn yn cymryd darganfyddiadau'r ymchwil ac yn eu defnyddio yn yr ystafell lân ddiwydiannol, gan symud gwybodaeth o'r labordy i'r gymdeithas."

Yr Athro Diana Huffaker, Director of Institute for Compound Semiconductors

Ychwanegodd yr Athro Colin Riordan, Is-Ganghellor Prifysgol Caerdydd: "Mae Prifysgol Caerdydd yn ddiolchgar am y gefnogaeth gan Lywodraethau'r DU a Chymru wrth i ni feithrin partneriaethau â byd diwydiant a helpu i greu'r clwstwr lled-ddargludyddion cyfansawdd cyntaf yma yng Nghymru. Mae angen y prosiectau arloesol hyn ar raddfa fawr er mwyn sbarduno twf economaidd, a'r ffordd orau o gyflawni hyn yw'r math hwn o gydweithio agos rhwng y byd academaidd, byd busnes a'r llywodraeth."

Mae'r cyfarpar a'r cyfleusterau wedi eu cefnogi drwy fenter Sêr Cymru Llywodraeth Cymru a Chronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop.

Mae Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru wedi rhoi £17.3m a £12m, yn y drefn honno, ar gyfer buddsoddiad pellach, gan gynnwys symud y Sefydliad i Gampws Arloesedd £300m y Brifysgol.