Sgan manylaf erioed o strwythur yr ymennydd dynol

11 Gorffennaf 2017

Fergus Walsh interviewing Derek Jones

Mae ffilm newydd anhygoel yn dangos yr ymennydd dynol mewn manylder digymar o ganlyniad i bartneriaeth rhwng Prifysgol Caerdydd a Siemens Healthineers.

Cafodd ymennydd Gohebydd Meddygol y BBC, Fergus Walsh, ei sganio yng Nghanolfan Ymchwil Delweddu'r Ymennydd Prifysgol Caerdydd (CUBRIC) drwy ddefnyddio sganiwr MRI mwyaf pwerus Ewrop – Skyra Magnetom Connectom 3T.

Rendro sinematig

Defnyddiodd Siemens Healthineers ddata’r sgan i gynhyrchu delweddau anhygoel o ymennydd Fergus. Fe wnaethant hyn drwy addasu techneg ‘rendro sinematig’ a ddefnyddir yn y diwydiant ffilmiau. Mae'r delweddau hyn yn cynnig golwg newydd a thrawiadol o lwybrau’r sylwedd gwyn, gan ddangos y gyfres gymhleth o gysylltiadau sy'n sail i'r ymennydd.

Gwirfoddolwr arall a gafodd ei sganio oedd Siân Rowlands, sydd â sglerosis ymledol. Mae sganiau arferol yn dangos anafiadau clir – mannau sydd wedi eu niweidio – yn ymennydd cleifion â sglerosis ymledol. Ond mae'r sgan uwch, sy'n dangos dwysedd acsonig, yn gallu esbonio sut mae'r anafiadau'n effeithio ar lwybrau echddygol a gwybyddol – sy'n gallu achosi problemau symudedd Siân, a'i blinder llethol.

Meddai'r Athro Derek Jones, Cyfarwyddwr CUBRIC: “Mae’r manylion anhygoel yn y sganiau hyn yn amlygu’r posibiliadau sydd ar gael i dîm dawnus CUBRIC ac sydd bellach yn gallu defnyddio’r cyfarpar mwyaf datblygedig o'i fath yn y byd.

“Bydd y sganiwr microstrwythurol yn cael ei ddefnyddio ar gyfer ymchwil a allai gael effaith hynod gadarnhaol ar fywydau pobl ledled y byd…”

“Nod CUBRIC fydd cynnig cipolwg digynsail ar achosion cyflyrau niwrolegol a seiciatrig megis dementia, sgitsoffrenia a sglerosis ymledol, yn ogystal â deall sut mae ymennydd arferol ac iach yn gweithio.”

Yr Athro Derek Jones, Professor

Mae CUBRIC yn dod ag arbenigedd ynghyd sydd wedi galluogi Prifysgol Caerdydd i ennill ei phlwyf fel un o’r tair prifysgol orau yn y DU ym meysydd Seicoleg, Seiciatreg a Niwrowyddoniaeth, ochr yn ochr â phrifysgolion Rhydychen a Chaergrawnt.

Offer niwroddelweddu gorau yn y byd

Fergus Walsh entering CUBRIC Scanner

Mae'r Ganolfan £44m, a gynlluniwyd gan gwmni pensaernïol a thechnoleg rhyngwladol IBI Group, ac a adeiladwyd gan gwmni adeiladu BAM, bedair gwaith yn fwy na chyfleusterau ymchwil delweddu'r ymennydd presennol y Brifysgol. Mae ganddi’r offer niwroddelweddu gorau yn y byd i helpu i ddatrys dirgelion yr ymennydd dynol.

Mae'r cyfleuster newydd wedi'i ariannu'n rhannol gan Gyngor Ymchwil y Gwyddorau Ffisegol a Pheirianneg (EPSRC), Cronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop drwy Lywodraeth Cymru, y Cyngor Ymchwil Feddygol (MRC), Ymddiriedolaeth Wellcome, Llywodraeth Cymru a Sefydliad Wolfson.

Gyda'i gilydd, mae'r buddsoddiadau hyn yn cefnogi arloesedd ym maes ymchwil delweddu'r ymennydd o’r radd flaenaf, gan gynnwys creu swyddi ymchwil hynod fedrus yng Nghymru.

Rhannu’r stori hon

Outside the Cubric building

Cardiff University Brain Research Imaging Centre

Our brain scanning facilities are located in the Cardiff University Brain Research Imaging Centre (CUBRIC).