Ewch i’r prif gynnwys

Prosiect Dieuogrwydd Caerdydd

21 Rhagfyr 2018

Innocence Project
Gareth Jones and family pictured outside the Court of Appeal with members of the Cardiff University Innocence Project

Mae myfyrwyr a staff academaidd y Gyfraith ym Mhrifysgol Caerdydd wedi helpu i wrthdroi collfarn anghyfiawn dyn a dreuliodd tair blynedd a hanner yn y carchar.

Treuliwyd dros chwe blynedd yn gweithio ar yr achos o dan oruchwyliaeth Dr Dennis Eady fel rhan o Brosiect Dieuogrwydd Prifysgol Caerdydd, a gwrandawyd ar yr achos yn y Llysoedd Barn Brenhinol ar 22 Tachwedd, gyda'r dyfarniad yn cael ei drosglwyddo heddiw. 

Cafwyd Gareth Jones yn euog o ymosodiad rhywiol difrifol pan oedd un 22 mlwydd oed, ym mis Gorffennaf 2008.

Yn ogystal â dwsinau o fyfyrwyr, mae gan y prosiect gefnogaeth pro bono dau o gynfyfyrwyr Prifysgol Caerdydd sy'n fargyfreithwyr (Philip Evans CF a Tim Naylor), cyfreithiwr apeliadau troseddol yng Nghaerdydd (Andrew Shanahan) a phum arbenigwr meddygaeth/seicoleg.

Roedd oddeutu 17 o fyfyrwyr presennol y Gyfraith ym Mhrifysgol Caerdydd, yn ogystal â chynfyfyrwyr, yno i weld canlyniad eu gwaith ymchwiliol a gyflwynwyd gan fargyfreithwyr i banel o farnwyr y llys apêl, o dan gadeiryddiaeth yr Arglwydd Ustus Simon.

Yn dilyn y penderfyniad, dywedodd Dr Dennis Eady o Ysgol y Gyfraith a Gwleidyddiaeth: "Daethom yn ymwybodol o achos Gareth yn 2012, drwy rywun a fu'n ei gefnogi ers tro byd, Paula Morgan. Cymerodd chwe blynedd o waith diflino gan y myfyrwyr, Paula a'n cefnogwyr i adolygu'r achos hwn. Ar sail eu canfyddiadau, mae'r Llys Apêl wedi penderfynu nad yw'r gollfarn hon yn ddiogel. Rydym yn croesawu eu penderfyniad."

Dyma'r ail gollfarn i Brosiect Dieuogrwydd Caerdydd helpu i'w wrthdroi, a hyd yn hyn, dyma'r unig Brosiect Dieuogrwydd gan un o Brifysgolion y DU i wneud hynny

Yn 2014, hwn oedd y Prosiect Dieuogrwydd cyntaf gan un o Brifysgolion y DU i ddwyn achos yn llwyddiannus gerbron y Llys Apêl. Roedd Dwaine George eisoes wedi treulio 12 blynedd dan glo am lofruddio.

Lansiwyd Prosiect Dieuogrwydd Prifysgol Caerdydd yn 2006. Mae'r prosiect yn galluogi myfyrwyr sy'n angerddol dros ymchwilio i gamweddau cyfiawnder honedig i weithio ar achosion carcharorion hirdymor wnaeth barhau i fynnu nad oeddent yn euog o'r troseddau difrifol iddynt eu cael yn euog ohonynt.

Yn ôl yr Athro Julie Price, Pennaeth Pro Bono yn yr Ysgol: "Mae'r achos hwn yn dangos bod prifysgolion yn gwneud mwy na dim ond gwaith ymchwil. Mae ein gwaith yn cael effaith go iawn o ganlyniad i ddysgu ac addysgu arloesol. Y gobaith yw y bydd y penderfyniad hwn yn gadel i Gareth ddechrau adeiladu ei fywyd o'r newydd."

Aeth ymlaen: "Ni fyddem yn y sefyllfa hon heb gymorth pro bono (rhad ac am ddim) gan nifer o bobl. Rydym yn ddiolchgar iawn i'r unigolion hynny, ac i'n myfyrwyr yn y gorffennol a'r presennol am eu hymdrechion. Mae'r system apelio yn un broblematig ac mae angen ei newid.

"Ateb dros dro yw prosiectau prifysgol; nid oes modd iddynt ddisodli system cymorth cyfreithiol sydd wedi'i hariannu'n iawn."

https://youtu.be/XMeznkmpThc

Rhannu’r stori hon

Yn y fideo byr, mae Julie Price yn siarad â gweithiwr achos myfyrwyr, Richard Simpson am Brosiect Dieuogrwydd Caerdydd. Nodwch mae'r fideo ar gael yn Saesneg yn unig.