Ewch i’r prif gynnwys

Technoleg ddigidol i reoli clefyd Huntington

06 Rhagfyr 2018

Woman checking her fitness tracker

Mae ymchwilwyr ym Mhrifysgol Caerdydd yn ystyried sut gellir defnyddio technolegau digidol, fel teclynnau olrhain ffitrwydd gwisgadwy, er mwyn helpu pobl sydd â chlefyd Huntington (HD) i reoli eu symptomau.

Yn rhan o fenter gydweithredol gwerth £16 miliwn i wella gofal iechyd a chymdeithasol pobl gyda chlefydau’r ymennydd, bydd yr Athro Monica Busse, o Ganolfan Treialon Ymchwil Prifysgol Caerdydd, yn arwain tîm rhyngwladol fydd yn asesu sut mae cwsg, maeth a gweithgarwch corfforol yn effeithio ar glefyd Huntington.

Dywedodd yr Athro Busse: "Rydym eisoes wedi dangos bod ymarfer corff rheolaidd yn bwysig ar gyfer rheoli symptomau clefyd Huntington. Rydym bellach eisiau dysgu mwy am agweddau amgylcheddol ar fywyd, yn ogystal â ffactorau genynnol hysbys, a defnyddio’r wybodaeth hon i ddatblygu ymyriadau i wella bywydau dioddefwyr.”

Mae clefyd Huntington (HD) yn gyflwr niwrolegol etifeddol sy'n achosi anawsterau o ran symud a chydsymyd. Mae hefyd yn achosi namau gwybyddol sy'n gwaethygu dros amser. Fel arfer, mae symptomau’n datblygu pan mae dioddefwyr rhwng 30 a 50 oed, a gall dementia ddatblygu ar unrhyw gam o’r cyflwr. Ar hyn o bryd nid oes triniaethau ar gyfer y cyflwr.

Mae’r Rhaglen Gydweithredol - Clefydau Niwro-ddirywiol (JPND) yn ariannu’r ymchwil newydd. Dyma’r fenter fwyaf ar lefel fyd-eang sy’n bwriadu mynd i’r afael â chlefydau niwro-ddirywiol. Cymdeithas Alzheimer arweiniodd y cyllido ar gyfer y fenter yn y DU.

Mae'r ymchwil bresennol yn awgrymu bod llawer o le i wella safon byw’r rhai sy’n byw gyda chlefydau niwro-ddirywiol, fel clefyd Huntington. Gellid gwneud hyn gyda chysyniadau newydd ar gyfer gofal iechyd a gofal cymdeithasol yn ogystal ag arloesiadau sy’n canolbwyntio ar hyrwyddo urddas, annibyniaeth a chynhwysiant cymdeithasol. Fodd bynnag, mae argaeledd ac ansawdd gwasanaethau o'r fath yn amrywio'n sylweddol ar draws Ewrop a thu hwnt.

"Tra ein bod yn aros i driniaethau newydd ddod i’r fei o ymchwil sylfaenol a throsiannol, mae angen i ni gefnogi prosiectau all gyflwyno datblygiadau effeithiol yn syth. Gall ymchwil ac arloesedd ym maes gofal iechyd a gofal cymdeithasol wneud hyn. Mae hyn yn cynnwys datblygiadau sy’n awgrymu bod llawer o le i rymuso cleifion, ehangu eu cyfranogiad dinesig a gwella safon eu bywydau,” meddai’r Athro Philippe Amouyel, Cadeirydd JPND. "Ein gobaith yw y bydd y gwaith hwn yn arwain at fabwysiadu strategaethau hybu iechyd newydd a fydd yn lleihau effaith y clefyd ar gleifion yn ogystal â'r effaith ar eu teuluoedd a'u gofalwyr."

Ychwanegodd yr Athro Busse: "Mae prosiect DOMINO HD yn ymuno â’n portffolio cynyddol o ymchwil ym maes clefyd Huntington, gan weithio’n agos gyda chleifion ac aelodau’r cyhoedd. Dyma gam pwysig allai gyfrannu’n sylweddol at ein gwybodaeth a sut rydym yn trin clefyd Huntington, yn ogystal â mathau o ddementia a ddiffinnir yn glir.

Bydd y tîm yng Nghymru yn arwain consortiwm ledled Ewrop sy'n cynnwys Iwerddon, Sbaen, Gwlad Pwyl, yr Almaen a'r Swistir.

Rhannu’r stori hon

Gallwch gael gwybodaeth am yr ymchwil diweddaraf ar ein blog.