Newyddiaduriaeth Gymunedol

Cydnabyddir yn eang fod cyfryngau bywiog, cynhwysfawr ac annibynnol yn elfen hanfodol o gymdeithas ddemocrataidd iach.

Mae'n arbennig o bwysig yng Nghymru lle mae datganoli'n arwain at ffyrdd newydd a gwahanol o wneud pethau, a lle mae cyfryngau cenedlaethol y DU, sydd yn aml yn cynnwys straeon sy'n amherthnasol i Gymru, yn tra-arglwyddiaethu. Yn erbyn y cefndir hwn, mae'n hanfodol ar gyfer dealltwriaeth, ymgysylltu a chyfranogi fod dinasyddion yn cael newyddion a gwybodaeth am eu cymunedau eu hunain a'u bod yn gallu chwarae rhan yn y broses o greu a dylanwadu ar gynnwys a thrafodaeth.

Centre for Community Journalism logo

Ceir potensial anferth ar gyfer trawsnewid tirwedd newyddion lleol a dod yn rhan o ffabrig bywyd yma yng Nghymru. Mae ein Hysgol Newyddiaduraeth, y Cyfryngau ac Astudiaethau Diwylliannol, sydd wedi bod yn flaenllaw ers tro o ran ymchwil ac addysgu proffesiynol, mewn safle da i ddeall a chefnogi'r newidiadau hyn. Sefydlwyd y Ganolfan Newyddiaduraeth Gymunedol i weithio ochr yn ochr â mentrau newyddion cymunedol i drosglwyddo sgiliau, cynnal ymchwil, a chynnig rhwydweithio, gwybodaeth a chefnogaeth.

Mae dyfodiad technolegau digidol cost isel a methiant modelau busnes traddodiadol yn golygu bod papurau newydd lleol a rhanbarthol yn gwanhau neu wedi cau'n llwyr mewn llawer o ardaloedd. Serch hynny mae'r awydd yn parhau i dderbyn newyddion a chysylltiadau cymunedol cynaliadwy. Rydym ni'n gweld dyfodiad newyddion tralleol, a grëir yn aml gyda llwyfannau digidol cost isel a'u pweru gan bobl sydd wedi'u gwreiddio yn eu cymuned ac sy'n ymboeni amdani.

Nod y prosiect

Dros bum mlynedd y prosiect byddwn ni yn:

  • cydweithio'n agos gydag o leiaf ddeg cymuned drwy Gymru i greu neu wella newyddion cymunedol yn Gymraeg a Saesneg
  • datblygu a chyflwyno hyfforddiant arbenigol wyneb yn wyneb ac adnoddau rhyngweithiol digidol
  • gweithio mewn partneriaeth gyda chyrff allweddol yng Nghymru ac yn y Brifysgol i ddiwallu angen
  • creu addysgu ar-lein gydag effaith ryngwladol
  • datblygu a chefnogi rhwydwaith eang o newyddiadurwyr cymunedol
  • ymgymryd ag ymchwil a chyhoeddi yn y maes hwn.

Ein llwyddiannau

Mae'n amlwg fod galw enfawr yng Nghymru a thu hwnt am y cymorth rydym ni'n ei gynnig. Hyd yma rydym ni wedi:

  • cydweithio gyda'r gymuned Gymraeg yng Nghaerdydd i greu Pobl Caerdydd, gwasanaeth newyddion a gwybodaeth Cymraeg cyntaf y brif ddinas
  • sefydlu Rhondda People gyda thîm ymroddgar a bywiog
  • sefydlu Llais y Maes, gwasanaeth newyddion a chylchgrawn digidol amgen sy'n cael ei redeg gan ein myfyrwyr, mewn partneriaeth dair blynedd gyda'r Eisteddfod Genedlaethol
  • cyflwyno CAEA (Cwrs Ar-lein Enfawr Agored) gyda FutureLearn ar Newyddiaduraeth Gymunedol i bron i 9,000 o bobl mewn 113 o wledydd
  • creu adnodd gwe Newyddiaduraeth Gymunedol gyda diweddariadau rheolaidd a chanllawiau, ynghyd â rhwydwaith o 244 o ganolbwyntiau newyddion cymunedol.

Emma Meese, Rheolwr y Ganolfan

Hannah Scarbrough, Swyddog Cyfathrebu a Phrosiect